linux

Jedna z najbardziej rozpoznawalnych dystrybucji, która oparta jest na jądrze Linux, a mianowicie tytułowa Ubuntu, jest na rynku już od 20 lat. Akurat ukazała się najnowsza odsłona, która oprócz nowych funkcji związanych z bezpieczeństwem, a także kluczowych zmian dotyczących jądra, nawiązuje do całej historii tego systemu operacyjnego poprzez wprowadzenie znajomych elementów z minionych lat. Aktualizacja zaoferuje nam też dostęp do najnowszej wersji środowiska GNOME.

Mimo że dystrybucje oparte na jądrze Linux przez sporo osób uważane są za takie, które nie wykorzystują pełnego potencjału podzespołów, to rzeczywistość często jest zgoła inna. W wielu przypadkach to właśnie te systemy wypadają lepiej niż Windows - nie tylko w benchmarkach, ale i programach do grafiki 3D, czy też grach wideo. Redakcja Phoronix sprawdziła, jak sobie radzi procesor z rodziny Intel Lunar Lake na dystrybucji Ubuntu w porównaniu z Windowsem 11.

Środowiska graficzne są nieodłączną częścią niemal każdej dystrybucji opartej na jądrze Linux. To one pozwalają wizualnie zarządzać całym systemem, a ponadto oferują unikalne dla siebie funkcje. Tym razem aktualizacji doczekał się jeden z popularniejszych "pulpitów", który umożliwia prawie nieograniczoną personalizację, czyli KDE Plasma. Kolejna odsłona nie wprowadza co prawda żadnej rewolucji, natomiast pozwoli na nieco więcej przy zachowaniu łatwości obsługi.

Świat złośliwego oprogramowania jest pełen ciekawego kodu, który potrafi zadziwić swoim sposobem działania. Są przypadki, w których malware ukrywa się w systemie i stosuje wiele technik, aby pozostać niezauważonym, a działa tylko wtedy, kiedy użytkownik nie wykonuje jakichś działań na komputerze. Na dodatek replikuje się do różnych miejsc, a utworzone pliki mają nazwy podobne do systemowych. Do tego grona zalicza się stosunkowo nowy "przypadek" nazwany perfctl.

Jedna z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych przez wiele osób dystrybucja Manjaro, która jest systemem opartym na jądrze Linux, doczekała się właśnie kolejnej aktualizacji. U podstaw tej odsłony leży Arch Linux, natomiast twórcy zdecydowali się udostępnić własne repozytoria z oprogramowaniem. Mówimy tu o dystrybucji, która sprawdzi się zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych użytkowników. Nowa wersja oferuje głównie zaktualizowane pakiety.

Dla fanów retro gier, którzy preferują rozgrywkę na mniejszych handheldach nawiązujących do czasów Game Boya, nadeszła nowa propozycja od firmy TrimUI. Tytułowy model nie tylko zaoferuje nam konstrukcję o wyglądzie wspomnianej przenośnej konsoli od Nintendo, ale przy okazji poda ją w nieco bardziej nowoczesnej formie - z podświetleniem RGB (co rzecz jasna nie każdemu przypadnie do gustu). Możemy liczyć na laminowany ekran IPS i całkiem dobrą wydajność.

Mimo że Linux, a zasadniczo to dystrybucje oparte na tym jądrze, są uznawane za stosunkowo bezpieczne, to tak jak w przypadku systemu Windows istnieją w nich luki, które mogą wykorzystać cyberprzestępcy, aby nam zaszkodzić. Tym razem dotyczą one systemu drukowania, który jest obecny zarówno we wspomnianych dystrybucjach, jak i w systemach "uniksopodobnych", takich jak macOS. Używając tych luk, można wyzwolić złośliwy kod w momencie rozpoczęcia drukowania.

Przetestowałeś wiele środowisk graficznych na różnych dystrybucjach Linuksa i doszedłeś do wniosku, że najbardziej odpowiada Ci KDE Plasma? W takim wypadku może Ci się spodobać odsłona o nazwie KaOS, która oprócz najnowszych pakietów z tego „pulpitu” stawia na stabilne i wydajne działanie. Przy okazji obsługa nie powinna sprawiać większych problemów. Twórcy mają swój własny tok myślenia, którym się kierują, więc dystrybucja jest specyficzna pod wieloma względami.

W gąszczu dystrybucji Linuksa istnieje całkiem sporo wartościowych odsłon, którymi warto się bliżej zainteresować. Niektóre z nich są już na tyle dopracowane, że z powodzeniem można nimi zastąpić system Windows. Do takich trzeba zaliczyć Zorin OS - dystrybucję, której korzenie sięgają edycji Ubuntu. Jej domyślny interfejs przypomina ten z oprogramowania od Microsoftu, choć w nasze ręce zostaje oddanych sporo opcji personalizacji. Właśnie udostępniono nową aktualizację.

W świecie dystrybucji Linuksa wciąż zachodzą jakieś zmiany. Tym razem aktualizacji doczekał się ciekawy system o nazwie SDesk, który, mimo że jest oparty na dystrybucji Arch, to oferuje autorskie pakiety pokroju przeglądarki Swirl. Standardowo dla Archa spotkamy się z menedżerem pakietów pacman, choć za środowisko graficzne odpowiadać będzie GNOME. Odsłona nastawiona jest na łatwą obsługę, więc nawet początkujący użytkownicy nie będą mieli z nią problemu.

Wśród wielu dystrybucji systemu Linux jedną z najbardziej znanych i cenionych przez użytkowników jest MX Linux. Odsłona ta oparta jest na Debianie, a jej celem jest zapewnienie stabilnej pracy w całkiem przystępnym, a zarazem lekkim środowisku graficznym. Jej początki sięgają roku 2013, więc system jest rozwijany już dość długo. Najnowsza aktualizacja wprowadza kolejne usprawnienia i poprawki błędów, a także przynosi świeże wersje aplikacji i nowsze jądra.

Napisanie systemu operacyjnego od zera jest nie lada wyzwaniem. Osoby, które się go podejmują, wiedzą, że miną długie lata, zanim całość zostanie odpowiednio dopracowana. Mimo to na rynku mamy obecnie wiele takich systemów, a jednym z nich jest Redox OS. Mamy do czynienia z otwartoźródłowym kodem, który został napisany przez Jeremiego Sollera (główny inżynier w firmie System76) i jego zespół liczący ok. 80 osób. Właśnie ukazała się jego kolejna wersja.

Norweska firma reMarkable wprowadziła na rynek kolejny model tabletu, który wyróżnia się nie tylko swoją bardzo smukłą konstrukcją (taka sama grubość, jak w tablecie Apple iPad Pro 13" z czipem Apple M4), ale i obecnością technologii elektronicznego papieru. Skierowany jest on głównie do osób, które często robią notatki, choć nada się także do czytania e-booków. Tym razem możemy liczyć na panel E Ink o nazwie Canvas Color, który, jak sama nazwa wskazuje, wyświetla kolory.

Handheldy do gier, takie jak Lenovo Legion Go, czy też ASUS ROG Ally, przychodzą do nas z preinstalowanym systemem Windows. Taka sytuacja nie jest jednak optymalna dla użytkowników, ponieważ system od Microsoftu wciąż nie zapewnia tak dobrych wrażeń na mniejszych ekranach, jak konkurencyjny SteamOS. Na dodatek z ostatnich testów, których bohaterem był ASUS ROG Ally X, wynika, że Windows 11 oferuje zarówno gorszą wydajność, jak i czas pracy. Tutaj lepiej wypada Linux.

Data 6 września 2022 roku na pewno zapadła w pamięć każdemu górnikowi kryptowalut, ponieważ właśnie wtedy rozpoczął się zmierzch wydobycia Ethereum. Choć wielu ludzi kojarzy kryptowaluty głównie z boomem na karty graficzne w latach 2017 i 2021, to dziś temat ten pojawia się w mediach technologicznych jedynie sporadycznie. Nie oznacza to jednak, że kopanie cyfrowych monet zniknęło na dobre. Teraz, niemal dwa lata później, zastanawiamy się: czy kopanie kryptowalut nadal ma sens? Postanowiliśmy...

Na początku sierpnia 2024 roku firma Anbernic zdradziła trochę informacji o swoim nadchodzącym handheldzie do retro gier. Minęło więc całkiem sporo czasu, zanim nowość została wprowadzona do sprzedaży, gdyż obecnie zbliżamy się już do końca wspomnianego miesiąca. Nie powinniśmy oczekiwać lepszej wydajności po edycji RG40XX V, wszak opiera się ona na tym samym chipie co niemal wszystkie ostatnie modele. Zmiany zaszły głównie w wyglądzie.

Linux przebył długą drogę, aby umożliwić użytkownikom rozgrywkę w gry z systemu Windows na dobrym poziomie. Oprogramowaniem, które się do tego w dużej mierze przyczyniło było wydane w 1993 roku Wine. Przez następne lata powstawały kolejne narzędzia, które pomagały w rozwoju tego aspektu. W popularyzacji grania na Linuksie spory udział od kilku lat ma firma Valve, która odpowiada za stworzenie pakietu Proton. To niezwykle użyteczne oprogramowanie skończyło 6 lat.

Tytułowy system CachyOS to dystrybucja Linuksa, która oparta jest na tej o nazwie Arch. Jej głównym celem jest zapewnienie użytkownikowi zoptymalizowanego systemu, który będzie nie tylko stabilny, ale również zaoferuje bardzo płynną pracę. Dodatkowo nie zabraknie w nim wielu możliwości personalizacji. Najnowsza aktualizacja wprowadza całkiem sporo zmian, spośród których warto wspomnieć o oficjalnym wsparciu dla nowego handhelda od ASUS-a, czyli ROG Ally X.

Doczekaliśmy się premiery kolejnej wersji systemu deepin, który jest jedną z dystrybucji Linuksa opartych na Debianie. Oferuje on nam jednak autorskie środowisko graficzne, które wygląda bardzo nowocześnie i przypomina nieco Windowsa 11. Nowość wprowadza lepszą obsługę sprzętową, dodaje bogatsze opcje personalizacji, a także oddaje do użytku nowy system instalacji i aktualizacji, dzięki któremu po awarii łatwo można wrócić do w pełni funkcjonalnego systemu.

Miniaturowy komputer, który mieści się na jednej płytce drukowanej i pozwala na tworzenie niemal nieograniczonej liczby projektów — tym mianem można określić każde SBC (Single Board Computer). Jedne z popularniejszych modeli są tworzone przez organizację Raspberry Pi Foundation. Odsłona z numerem 5 wprowadziła interfejs PCI Express, co umożliwiło każdemu podłączanie wielu kart rozszerzeń, a nawet układów graficznych. Dziś okazuje się to prostsze niż kiedykolwiek.

Aktualnie większość handheldów do gier funkcjonuje na systemie od Microsoftu, a dokładniej Windowsie 11. Takie rozwiązanie ma jednak swoje wady, które nie występują w dedykowanym dla Steam Decka systemie SteamOS — ten został stworzony przez firmę Valve, a opiera się na dystrybucji Linuksa o nazwie Arch. Producent już wcześniej sugerował, że chce udostępnić swoje dzieło dla innych handheldów. Nowe informacje wskazują, że wszystko zmierza w dobrym kierunku.

Pewien producent przeglądarki internetowej w 2006 roku dowiedział się o istnieniu luki, która pozwalała publicznym stronom internetowym dostać się do lokalnych zasobów na komputerze. Lata mijały, a zgłoszenie błędu użytkownika było zamykane i ponownie przywracane (w międzyczasie zmieniano jego status na poważny lub krytyczny). Minęło 18 lat, a omawiana firma nadal nie wie, czy jest sens naprawić tę krytyczną lukę. Tym przedsiębiorstwem jest Mozilla.

Każda z dystrybucji systemu Linux (no, prawie każda) oferuje konkretne środowisko graficzne, które pozwala nam korzystać z systemu w bardziej namacalny sposób, a nie wyłącznie przez terminal. Do bardziej znanych należą Cinnamon (Linux Mint), KDE Plasma (np. Manjaro) oraz GNOME. Na podstawie tego ostatniego firma System76 tworzyła swoje o nazwie COSMIC, które aktualnie jest rozwijane od zera w języku Rust. Jego dość wczesna wersja (alpha) właśnie stała się dostępna.

W październiku odbędzie się premiera desktopowych procesorów Intel Core Ultra 200K z rodziny Arrow Lake-S, a kilka tygodni później dołączą do nich również mobilne jednostki, m.in. z serii Arrow Lake-H. Powinny znaleźć się na pokładzie m.in. laptopów do gier czy notebooków do pracy. Dzięki najnowszej aktualizacji sterowników dla jądra Linuksa, poznaliśmy nowe szczegóły dotyczące ich budowy. Wygląda na to, że procesory z serii Arrow Lake-H będą się różniły od desktopowych Arrow Lake-S bardziej...

Sztuczna inteligencja wkrada się także do branży motoryzacyjnej. Firmy widzą rosnące zapotrzebowanie na związane z tą dziedziną usługi, więc przygotowują odpowiednie rozwiązania, które będą w stanie obsłużyć wszystkie zadania ze stosowną wydajnością. Do rozwoju AI w nowoczesnych autach chce się przyczynić firma Intel, która właśnie zaprezentowała specjalny układ graficzny z serii Intel ARC Graphics for Automotive — już wkrótce pojawi się on w pierwszych modelach.

Na rynku komputerów osobistych najchętniej wybieranym systemem operacyjnym jest Windows. Nie brakuje co prawda jego rywali, choć w skali światowej należą oni do zdecydowanej mniejszości. Jednymi z popularniejszych rozwiązań, które oferują użytkownikom praktycznie taką samą, a w niektórych aspektach dużo większą funkcjonalność, co system od Microsoftu, są dystrybucje systemu Linux. Z najnowszych statystyk wynika, że Linux powoli zwiększa swój udział na rynku.

Większość dystrybucji systemu Linux, jaka pojawia się obecnie na rynku, jest oparta na innych (dla przykładu Manjaro ma swoje korzenie w dystrybucji Arch, z kolei Linux Mint w Debianie i Ubuntu). Natomiast od czasu do czasu spotykamy się z takimi, których kod jest napisany od samego początku przez ich twórców - taką dystrybucją jest tytułowa Serpent OS. Skupia się ona na szybkim działaniu systemu, który na dodatek ma być bardzo stabilny i umożliwiać łatwą naprawę po awarii.

Światło dzienne ujrzała bardzo ciekawa dystrybucja Linuksa, która ma zamiar zastąpić wszystkie dotychczasowe. Wszystko przez jej niespotykaną funkcjonalność, a przy okazji fakt, że stawia głównie na niezawodne działanie i bezpieczeństwo użytkownika. Bez problemu skonfigurujemy laptopy z dwoma układami graficznymi, zainstalujemy aplikacje z innych dystrybucji, a nawet uruchomimy pliki z Androida. Vanilla OS 2 ma naprawdę dużo do zaoferowania.

Wśród dystrybucji Linuksa jedną z najczęściej wymienianych propozycji, które mają się okazać dobre dla osób niezaznajomionych z tym środowiskiem, jest Mint. Odmiana ta bazuje na dystrybucji Ubuntu, jednak oferuje przystępniejszy interfejs, dzięki czemu jej obsługa należy do naprawdę prostych. Na początku lipca 2024 roku ogłoszono dostępność wersji beta o nazwie kodowej Wilma, a już teraz twórcy oddali do użytku w pełni stabilny system.

Na świecie coraz większą popularność zdobywa oprogramowanie open source, co nie omija również instytucji rządowych. Szwajcaria niedawno uchwaliła nowe prawo, które zobowiązuje organy sektora publicznego do korzystania wyłącznie z oprogramowania open source i udostępniania kodów źródłowych. Choć może się to wydawać wielką rewolucją, jest to jedynie kolejny krok w skrupulatnie realizowanych planach szwajcarskiego rządu federalnego.

Dystrybucja Mandriva była rozwijana od 1998 roku. Od początku starała się oferować przyjazny interfejs i łatwą obsługę dla początkujących użytkowników. Z czasem przestała istnieć, a z jej korzeni wyrosło wiele odsłon. Jedną z nich była rosyjska dystrybucja ROSA. Z połączenia jej oraz wspomnianej Mandrivy utworzono dystrybucję OpenMandriva, która jest rozwijana do dziś. Jej odmiana o nazwie ROME właśnie doczekała się kolejnej aktualizacji, która wprowadza sporo nowości.

Globalna awaria systemu Windows miała miejsce 19 lipca 2024 roku, kiedy to 8,5 miliona komputerów przestało się uruchamiać, wyświetlając błąd BSOD, czyli tak zwany "niebieski ekran śmierci". Przyczyną tego światowego problemu IT była aktualizacja oprogramowania zabezpieczającego Falcon Sensor Security od CrowdStrike. Jak się jednak okazuje, firma otrzymywała już wcześniej sygnały o problemach z ich softwarem.

Wśród alternatywnych rozwiązań dla systemu Windows największym (choć i tak dość skromnym w skali światowej) zainteresowaniem cieszą się dystrybucje Linuksa, które przeszły dość długą drogę, aby dziś oferować swoim użytkownikom całkiem komfortowe doświadczenie. W tym świecie nie brakuje także odmian, które są skierowane stricte do graczy. Jedna z nich, która przy okazji jest coraz bardziej rozpoznawalna, a dokładniej tytułowa Nobara, doczekała się kolejnej aktualizacji.

Konsola Sony PlayStation 4 jest z nami obecna już ponad dekadę. Mimo upływu tak długiego (w technologicznym świecie) czasu, nadal gości w domach wielu osób w Polsce. Na całym świecie sprzedano ponad 117 mln egzemplarzy, co czyni z urządzenia piątą najpopularniejszą konsolę w historii. Dziś używany zestaw w dobrym stanie możemy nabyć za kilkaset złotych, więc spora część graczy wybiera ten sprzęt do budżetowej rozrywki. Mimo że konsola nie zaoferuje nam zbyt dużej wydajności, to wciąż ma...

Do grona chińskich handheldów, których głównym zadaniem jest uruchamianie gier ze starszych urządzeń i konsol, już za moment dołączy kolejny model. Tytułowy Anbernic RG40XX H zaoferuje nam całkiem spory ekran IPS, wystarczająco dobrą specyfikację do emulacji gier z konsoli Sony PlayStation, a przy tym na pokładzie znajdziemy podświetlane gałki analogowe i kilka przydatnych złącz. Na dodatek sama cena pozostała na akceptowalnym poziomie.

W świecie Linuksa znajdziemy zarówno dystrybucje, które są odpowiednie dla początkujących użytkowników komputerów, ponieważ są wręcz banalnie proste w obsłudze, jak i specjalistyczne odsłony skierowane do bardziej zaawansowanych osób, gdyż mogą zaoferować szereg przydatnych narzędzi. Do tej ostatniej grupy należy Finnix. Dystrybucja, która pozwoli nam odzyskać dane, naprawić uszkodzony sektor rozruchowy, czy też zarządzać funkcjami sieciowymi.

W gronie dystrybucji Linuksa, których na rynku mamy całkiem sporo, dużą popularnością cieszy się odsłona Linux Mint. Wszystko przez swoją łatwość obsługi oraz interfejs, który jest bardzo zbliżony do tego, jaki znają wszyscy użytkownicy systemu Windows. Twórcy udostępnili właśnie aktualizację w wersji beta, która wprowadza szereg nowych funkcji. Mowa tu o wersji 22 o nazwie kodowej Wilma, która będzie wspierana aż do 2029 roku (LTS, czyli Long-term support).

W świecie linuksowych dystrybucji istnieją takie, których zadaniem jest zapewnienie jak największej prywatności swoim użytkownikom — szczególnie podczas przeglądania internetu. Do tej kategorii zalicza się system Tails, który właśnie otrzymał kolejną aktualizację — nowe funkcje przełożą się na wzmocnione zabezpieczenia. Dystrybucja pozwoli nam korzystać z internetu poprzez połączenie z siecią TOR, a dodatkowo nasze działania nie będą nigdzie zapisywane.

Jedno z najbardziej popularnych środowisk graficznych dla dystrybucji systemu Linux, czyli tytułowe KDE Plasma, właśnie doczekało się kolejnej aktualizacji. Plasma 6.0 ukazała się na początku 2024 roku i wprowadziła całkiem sporo zmian, choć głównie skupiono się na dostosowaniu kodu do nowych bibliotek Qt 6. Natomiast wersja 6.1 skupia się na funkcjach i usprawnieniach, które uprzyjemnią korzystanie z dystrybucji Linuksa opartych na tym środowisku.

Usługi związane ze sztuczną inteligencją cały czas się rozwijają, a prym wśród nich wiodą chatboty, które są oparte na dużych modelach językowych (LLM). Najbardziej znanym jest oczywiście ten od firmy OpenAI, czyli ChatGPT, gdyż to on zapoczątkował całą rewolucję. Jednak chatboty mają wspólną cechę, która wiele osób skłania do tego, aby z nich nie korzystać - jest nią fakt, że wszystkie dane są przetwarzane w chmurze, więc nasze konwersacje z modelami językowymi nie są prywatne. Ba,...

W każdym miesiącu na platformie Steam możemy zajrzeć do nowych statystyk, które dotyczą podzespołów, oprogramowania oraz innych aspektów najczęściej wybieranych przez graczy. Dzięki temu możemy częściowo określić, jak wielkim zainteresowaniem wśród tej grupy cieszy się konkretny układ graficzny, czy też system operacyjny, a nawet dowiemy się, w jakiej rozdzielczości najchętniej uruchamiane są gry. Nadszedł czas, aby zajrzeć do wyników majowej ankiety.

Sterowniki graficzne NVIDII pod system operacyjny Linux w przeszłości nierzadko stawały się obiektem krytyki ze strony bardziej zaawansowanych użytkowników. Należy też zauważyć, że elementy oprogramowania amerykańskiej firmy mają ciągle charakter zamknięty. Kontrastuje to mocno z open-source’owym Linuksem. To między innymi z tego powodu NVIDIA zdecydowała, że już wkrótce domyślny w tym systemie będzie otwarto-źródłowy sterownik kernela.

Technologia wirtualnej rzeczywistości jest dziś szeroko dostępna i coraz bardziej przystępna cenowo. Najpopularniejsze gogle VR, jakimi nadal są Meta Quest 2, nawet obecnie okazują się bardzo dobrym wyborem i stanowią udane rozwiązanie, które dla wielu może być wstępem do świata VR. Większość osób kojarzy jednak całą technologię wyłącznie z rozrywkowymi aspektami, mimo tego, że równie dobrze może się nadawać do codziennej pracy. Udowadniają to różne aplikacje, a jedną z nich jest Immersed....

Popularność systemu Linux rośnie z roku na rok, a obecnie wszystkie jego dystrybucje mają się lepiej niż kiedykolwiek, ponieważ po raz pierwszy od wielu lat przekroczyły 4-procentowy próg udziału na rynku. Nie jest to oczywiście zbyt dobry wynik, jeśli weźmiemy pod uwagę Windowsa, który wciąż zajmuje najlepszą pozycję w rankingu światowym (72,52%). Spora część zadań wypada jednak lepiej na mniej popularnym systemie, czego dowodzą najnowsze testy.

Nie będzie chyba przesadą, jeśli założę, że niemal każdy z nas ma komputer i smartfon. Część osób codziennie korzysta nawet z kilku urządzeń, np. komputera stacjonarnego i laptopa albo notebooka prywatnego i służbowego oraz jednego lub dwóch sprzętów mobilnych. Również to, że każdy PC i telefon korzysta z innego systemu operacyjnego, nie jest niczym nietypowym. Jednak taka sytuacja może powodować różne problemy, choćby związane z dostępnością oprogramowania, ustawieniami, obsługą interfejsu...

Naprawdę liczne dystrybucje systemu Linux są dziś popularniejsze niż kiedykolwiek wcześniej, natomiast w kwestii codziennej pracy i rozrywki nadal najchętniej wybierany jest Windows. Szczególnie w tym drugim aspekcie uważa się, że Linux nie jest w stanie zapewnić takich samych wrażeń, wszak gry wideo przez bardzo długi czas nie były odpowiednio przystosowane do tego systemu. Wiele zmieniło się jednak we wrześniu 2018 roku, kiedy to Valve wprowadziło swoje narzędzie o nazwie Proton (oparte na Wine)...