retro

Latem 1996 roku na horyzoncie pojawił się kolejny shooter-gigant, który wpłynął na cały gatunek. Po trzech latach od premiery pierwszego DOOMa deweloperzy z id Software uderzyli z kolejnym swoim wielkim IP. Tym razem gracz został wysłany do walki z międzywymiarowym zagrożeniem w nieokreślonej przyszłości. Do okrągłej rocznicy Quake'a można już odliczać dni, a z tej okazji jak na razie coś ciekawego dostaną "tylko" gracze Quake Champions.

Miłośnicy tej kultowej serii mają całkiem niezły okres. Dopiero co w trakcie Summer Game Fest zapowiedziano Final Fantasy VII Revelation, który wreszcie zamknie udaną trylogię remake'ów. Na to jednak zaczekamy do przyszłej wiosny. Tymczasem podczas Nintendo Direct zawitał jeszcze inny trailer. Otóż wygląda na to, że Square Enix przygotowuje coś dla fanów nieco bardziej oldschoolowej rozgrywki. Final Fantasy Resonance pojawi się już niebawem.

Thermaltake na targach ComputeX 2026 zaprezentował imponującą ekspozycję nowych produktów i galerię autorskich komputerów z różnymi motywami popkulturowymi. Wśród ciekawostek znalazło się kompletne stanowisko wyścigowe, zasilacze z odpinanym panelem przewodów, obudowa komputerowa mieszcząca dwa zestawy i urocza skrzynka retro w klimacie wczesnych lat 90-tych. Przygotujecie się zatem na obszerną relację ze stanowiska Thermaltake.

Gdy jakieś IP - ewentualnie konkretny nurt tworzony przez dany zespół - osiągnie pewien poziom popularności, kompromisy są praktycznie niemożliwe do uniknięcia. Nawet FromSoftware, jedni z najbardziej innowacyjnych współczesnych twórców, przy okazji prac nad Elden Ring wprowadzili kilka udogodnień dla większej grupy odbiorców. Zrobili to rzecz jasna na własnych zasadach, ale fakt pozostaje faktem. Co się tyczy Bethesdy, której gra jest bohaterem najnowszego odcinka cyklu, stopniowe ustępstwa, od pewnego...

Historia wojennych FPS-ów jest całkiem długa i barwna. Obecnie na gatunkowym polu bitwy dominują serie Call of Duty i Battlefield. Obie nie znajdują się może w szczytowym momencie, co rusz zaliczając wpadki, niemniej w dalszym ciągu mają bardzo dużą bazę fanów. Ale nim rzeczone IP stały się praktycznie jedynymi dominującymi siłami w branży, inna seria była kluczowa. Teraz klasyk z 1999 roku powraca w formie Medal of Honor Retro Remake.

Gdy pada pytanie o postapokaliptyczne gry, zazwyczaj najczęściej do głowy przychodzi Fallout - seria, która na ten moment zdaje się być nieśmiertelna. Ale to nie ona pojawiła się w branży jako pierwsza. Lata później dostaliśmy kontynuację Wasteland, również cenioną, choć nie bez pewnych problemów, a część trzecia pod wieloma względami uznawana jest za najlepszą. Jeżeli dotąd nie sprawdziliście "jedynki", możecie zgarnąć za darmo Wasteland Remastered.

Pewne serie żyją wiecznie. id Software zapoczątkowało fenomen, który przez kolejne dekady powraca w różnych formach. Klasyczne DOOMy można ogrywać niemal na wszystkim, w dodatku stale powstają ich mody. Ale regularnie wychodzą także zupełnie nowe interpretacje, czasem trzymające się mocniej korzeni, innym razem trochę bawiące się nowymi pomysłami. Doom Deluxe to coś dla fanów retro-rozwiązań, ale w znacząco odświeżonej formie.

Są projekty, które żyją wyłącznie z absurdu pomysłu, i są takie, pod którymi naprawdę słychać pracę lutownicy, analizatora stanów i cierpliwości. DOOM uruchomiony na Agfa Compugraphic 9000PS należy do tej drugiej grupy. Z pozoru to kolejny odcinek internetowego cyrku pod hasłem can it run DOOM, ale kilka warstw niżej robi się znacznie ciekawiej, bo tu nie chodzi o mem. Chodzi o odzyskanie kontroli nad maszyną, którą branża dawno skazała na zapomnienie.

Zazwyczaj jeśli ktoś rzuca hasłem "MMORPG", naturalnym skojarzeniem jest World of Warcraft. Ale zanim Blizzard ustawił zasady gry w gatunku na kolejne dekady, mieliśmy EverQuesta, do dziś zresztą wspominanego przez niejednego gracza, który spędził dziesiątki, a nieraz i setki godzin przy projekcie Daybreak Games. Mamy ostatnio modę na klasyczne wersje dawnych hitów i wygląda to na zbliżony przypadek. Ale EverQuest Legends będzie się także różnić od reszty.

Rozmiary wielu dzisiejszych tytułów są naprawdę spore. Ba, nieraz nawet update'y zajmują niesamowicie wiele miejsca. Czasem wynika to z rozmiarów samego projektu, innym razem - niezgrabnego podejścia deweloperów do tych spraw, wskutek czego musimy obciążać nasz dysk twardy znacznie bardziej niż ustawa przewiduje. Wciąż jednak co jakiś czas powstają niewielkie projekty nawiązujące do słynnego kkriegera - takie jak choćby 64-kilobajtowy QUOD.

Jeśli chodzi o GOG, ostatnio najczęściej się o nim mówi w kontekście niedawnej sprzedaży. Na ile faktycznie to wpłynie na całe postrzeganie firmy, przyjdzie nam jeszcze zaczekać, ale jak na razie wszystko rozgrywa się mniej więcej tak, jak dotychczas. Dowodem na to jest chociażby GOG Preservation Program, regularnie biorące pod swoje skrzydła kolejne klasyki. Tym razem chodzi o takie tytuły, jak The Wolf Among Us, czy The Last Express.

Ostatnio zaczytuję się w historiach z cyklu "Kane" Karla Edwarda Wagnera. Choć przez kolejne powieści i opowiadania najciekawszą personą jest tytułowy antybohater - nieśmiertelny, wywołujący wszędzie konflikty tułacz będący osobliwym połączeniem mitologicznego Prometeusza i biblijnego Kaina - w pamięć zapadła mi opowieść związana z pewnym olbrzymem. Przedstawiciel ginącej rasy napotkał Kane'a podczas poszukiwań ciała wielkiego władcy swojego ludu - po drodze oczywiście polemizując z tymczasowym...

Już pod koniec miesiąca odbędzie się premiera Resident Evil Requiem - o tyle istotna, że ma zamknąć pewien ważny rozdział dla serii, ponadto zaprezentowana niektórym wersja preview i idące za nią fragmenty rozgrywki wędrujące po sieci są więcej niż zachęcające. W oczekiwaniu na ten tytuł można sobie na przykład poprzypominać poprzednie Residenty, albo nawet pograć w któryś ze starych Alone in the Dark - IP, któremu wiele zawdzięcza każdy późniejszy survival horror.

Jakkolwiek survival horror jest bardziej pojemnym gatunkiem niż można by wstępnie zakładać, znajdziemy pewne wspólne punkty. Przede wszystkim są to zmagania z przeważającymi, paranormalnymi siłami przy jednoczesnym dysponowaniu ograniczonymi zasobami oraz znacząco większą wrażliwością na ataki przeciwnika niż w np. grach akcji. Podobnie jest z Resident Evil - bodaj najbardziej kasowym IP w historii nurtu. Z jednej strony na przestrzeni blisko trzech dekad odznaczało się wyjątkową eklektycznością,...

PlayStation 3 to przykład zamkniętego ekosystemu, który został niejako odizolowany od nowocześniejszych platform. Większość jego ekskluzywnych hitów można ograć wyłącznie natywnie na wiekowej już konsoli, jednak coraz lepszym rozwiązaniem okazuje się wybór otwartoźródłowego emulatora RPCS3. Wiele osób pewnie pomyśli, że ogrywanie starszych gier w ten sposób to droga przez mękę, ale najnowsze liczby mówią coś całkowicie odwrotnego.

O tym, w jakim kierunku poszło BioWare, rozpisywałem się niejednokrotnie - bo i naprawdę wiele można im w ostatnich latach zarzucić. Jednocześnie, gdy tylko kontekst pozwala, staram się podkreślać, ile im zawdzięczamy. A dwie pierwsze odsłony Wrót Baldura to zawsze bardzo wdzięczne przykłady. Co rusz też dostajemy sporo szans na powrót do tych nostalgicznych czasów - w tej, czy innej formie. Warto na przykład śledzić rozwój modyfikacji Baldur’s Gate II: Rebirth.

Ostatni miesiąc roku zazwyczaj nie jest wypełniony mocnymi premierami. Prędzej już pojawiają się podsumowania i oczywiście plebiscyty w rodzaju The Game Awards. Sporadycznie jednak dostajemy jakąś pozycję, na którą warto zwrócić uwagę. Na rynek zawitał na przykład Terminator 2D: No Fate. Lekkie opóźnienie sprawiło, że ekipa z Bitmap Bureau mogła wystartować ze swoim tytułem z bezpiecznej pozycji. I wygląda na to, że warto było czekać.

Jedno z najważniejszych IP w historii branży już jakiś czas temu zatrzymało się i aż do teraz nie wiadomo, czy całość w ogóle kiedykolwiek ruszy. Szczególnie w ostatnich miesiącach nasilają się co prawda plotki o powrocie Gordona Freemana i reszty ekipy, ale jak dotąd nie dostaliśmy niczego pewnego. Nie śpią za to moderzy, regularnie dostarczający nową zawartość. W tym przypadku mowa o Half-Life: Element 64, którego wersja demo już jest dostępna.

Troika Games dawno już zniknęło z mapy branży przez problemy finansowe, niemniej zdążyło się jej przysłużyć. Najbardziej znanymi tytułami jest świetne Arcanum oraz kultowe Vampire: The Masquerade - Bloodlines (jak na ironię, jedna z bezpośrednich przyczyn ich upadku wskutek niskiej sprzedaży). Wielu nieco bardziej doświadczonych graczy pamięta, że zdążyła się jeszcze pojawić Świątynia Pierwotnego Zła - w którą można ponownie zagrać już niebawem.

Choć można mieć naprawdę wiele uwag co do kierunku, w jakim zmierzają pewne studia i, chyba nade wszystko, wydawcy, nie każdy aspekt branży nadaje się wyłącznie do poddawania ostrej krytyce. Dobrym przykładem są rosnące możliwości powrotu do klasyków, które z różnych powodów są trudno dostępne - a niektóre wręcz przez lata niemożliwe do ogrania. GOG Preservation Program rośnie, czego dowodem jest np. powrót Cold Fear i I Am Alive.

Prawdopodobnie najsłynniejsza bijatyka w historii miała już wiele twarzy. Dziś nie znajduje się raczej w najlepszym miejscu, jako że Mortal Kombat 1 okazało się na dłuższą metę sporym rozczarowaniem i jego rozwój został zatrzymany na długo przed chociażby znaczącą częścią planowanych popremierowych atrakcji. O ile zatem od nowszych pozycji mamy przerwę, o tyle odbyła się właśnie premiera Mortal Kombat: Legacy Kollection. Choć nie ma wątpliwości, że mogłoby być lepiej.

Kultowa seria miała kilka pozycji, które ją unieśmiertelniły (zarówno w tym lepszym sensie, jak i nieco gorszym). W złotej erze shooterów stała tuż obok takich legendarnych marek jak DOOM, wyróżniała się przy tym wysokim poziomem brutalności, czy bardzo bezkompromisowym głównym bohaterem, który dziś jest jedną z ikon gatunku i nie tylko. O oficjalne pozycje teraz trudno, ale moderzy nie zawodzą. Tak jest też przy porcie Duke Nukem Zero Hour.

Dziesięciolecia w branży mijają, a ta seria wciąż żyje. Kolejni twórcy wprowadzają coraz to nowe inkarnacje "War, war never changes..." - choć akurat forma, w jakiej są one implementowane, potrafi zmienić się w sposób znaczący. Teraz postapokaliptyczna saga zawitała nawet do telewizji i choć był to eksperyment ryzykowny, jak najbardziej się powiódł, a niebawem czeka nas 2. sezon. Tymczasem blisko trzech dych na karku jest niezapomniany Fallout 2.

Są takie gry, które zachwycają nie tylko na premierę, z miejsca zbierając znakomite recenzje i opinie graczy. Czasami echo powstające po ich wejściu na rynek ma taką siłę rażenia, że pobrzmiewa przez kolejne dekady, nadając tempo nie tyle gatunkowi, co całej branży. Opis ten wprost idealnie pasuje do co najmniej pierwszej odsłony Tomb Raider (a i znajdzie się miejsce dla niektórych późniejszych). A tak się składa, że dziś przypada już 29. rocznica premiery tego wyjątkowego tytułu.

Jest rok 2025, a technologia gier nigdy nie była bardziej zaawansowana. Mamy fotorealistyczną grafikę, rozległe otwarte światy i wirtualną rzeczywistość, która sprawia, że zapominamy, gdzie kończy się nasz salon a zaczyna świat gry. Jednak pośród wszystkich tych innowacji jeden trend nie chce odejść w zapomnienie: gry w stylu pixel art. Te grube, kolorowe bloki z lat 80. i 90. nie tylko nadal istnieją - ale wręcz kwitną. Gracze w każdym wieku skłaniają się ku estetyce retro, udowadniając, że...

Jesteśmy już całkiem blisko trzydziestolecia jednego z najbardziej przełomowych FPS-ów, jakie kiedykolwiek powstały (a i w całej branży plasuje się pod tym kątem dość wysoko). Nim jednak do niego dojdzie, zapewne dostaniemy jeszcze kilka interesujących projektów od społeczności. Jeżeli chodzi o najnowsze przedsięwzięcia, na pewno wart uwagi jest Unreal RTX Remix. Oferuje on sporo nowoczesnych rozwiązań, które docelowo uatrakcyjnią kolejne przejście klasyka.

Redakcja czasopisma PSX Extreme przygotowuje aktualnie dwa wydawnictwa, które ukażą się jesienią tego roku. Jeżeli zagrywaliście się na Game Boyu lub jesteście fanami serii Metal Gear Solid, to ekipa PSX Extreme stworzyła coś specjalnie dla Was. Jest to kolejna odsłona edycji specjalnych, której częścią był wcześniej chociażby numer PC Extreme, gdzie swoje trzy gorsze dołożyła także PurePC. Jeśli interesują Was inne tematy, to znajdziecie podobne numery kultowej o Amidze czy SNES.

Heroes of Might and Magic ma od niepamiętnych czasów żelazną pozycję w swoim nurcie, a jego popularność nie spada. Ale w swoim czasie można było dobrać sobie świetną alternatywę. Seria Disciples była pod wieloma względami bardziej ograniczona, ale z drugiej strony oferowała masę aspektów, których akurat próżno było szukać w "hirołsach". Co prawda po "dwójce" wszystko się rozjechało, niemniej klasyka pozostaje klasyką. Tym bardziej warto zwrócić uwagę na Dzieje Navendaar, rozwijający Disciples...

Pasja do sprzętu komputerowego może przybierać różne formy. Dla jednych jest to podkręcanie podzespołów i bicie rekordów wydajności. Inni skupiają się na estetyce i budowie idealnie wyglądających zestawów. Istnieje też rosnąca grupa entuzjastów retro, którzy z sentymentem wracają do technologii sprzed lat. Gromadzenie starych komponentów to nie tylko hobby, ale też sposób na ocalenie ważnej części historii rozwoju komputerów osobistych.

Firma 3Dfx była jednym z pionierów grafiki 3D z lat 1994–2002, która zapisała się w historii złotymi zgłoskami dzięki akceleratorowi 3D Voodoo i jego architekturze wyprzedzającej swoje czasy, deklasującej konkurencję tamtego okresu. Dzisiejszy rynek kart graficznych wciąż nosi ślady dziedzictwa 3Dfx, czego przykładem jest m.in. technologia SLI, a także wywodzący się z niej NVLink od NVIDIA. Dziś Voodoo powraca za sprawą moddera SDZ, który zgłębił tajniki akceleratora.

Tej gry chyba nie trzeba nikomu przedstawiać. Niedawno zresztą obchodziła ona swoje okrągłe urodziny. Przygotowane przez legendarnego Warrena Spectora i jego ekipę, do dziś inspiruje kolejnych twórców, stanowiąc wzór niemal perfekcyjnie zrealizowanego konceptu. Wydawało się, że Deus Ex nigdy już nie otrzyma żadnej odrestaurowanej wersji (a przynajmniej oficjalnej). Tymczasem na State of Play dostaliśmy wieści o remasterze.

Od czasu do czasu jakaś seria wpada do branży jak meteor, z biegiem lat stając się tak powszechnie rozpoznawalna, że trudno wręcz znaleźć osobę, która przynajmniej w drobnym przekroju o niej nie słyszała. Niski hydraulik ze swoim śmiesznym akcentem to absolutna ikona i niewiele jest w grach podobnych zjawisk odciskających choć zbliżone piętno na szeroko pojętej popkulturze. A tak się składa, że od premiery Super Mario Bros. minęły już cztery dekady.

AYANEO jest całkiem rozpoznawalną marką w świecie miniaturowych komputerów i handheldów do gier. W portfolio tej firmy znajdziemy urządzenia, które swoim wyglądem nawiązują do starszych sprzętów. Tak też jest tym razem, ponieważ model stylizowany na niewielkiego Macintosha (AM01) doczekał się odświeżenia (tytułowy AM01S). Oprócz naprawdę wydajnych podzespołów możemy liczyć na dotykowy wyświetlacz, który zwiększa możliwości całego zestawu.

W Polsce, wbrew pozorom, mamy całkiem sporą społeczność miłośników zarówno gier retro, jak i sprzętu z minionych dekad. Dla zainteresowanych, w Białymstoku od zeszłego roku działa Muzeum gier i technologii, ale teraz pojawiła się nie lada gratka także dla fanów retro motoryzacji. Postanowiono bowiem połączyć wszystkie nurty nostalgii i wyruszyć na ulice Białegostoku… retrobusem, w którym całkowicie za darmo można przypomnieć sobie dawne czasy.

Raven Software zostało już nieco zapomniane, warto więc co jakiś czas ich przywoływać, jako że dołożyli spore cegiełki do rozwoju FPS-ów w latach 90., na bazie serii DOOM tworząc własne shootery, tylko w realiach fantasy. Gdzieś w 2003 roku pojawiły się przypuszczenia w kwestii potencjalnego odświeżenia obu kultowych tytułów. I wszystko się sprawdziło, bowiem już teraz można zagrać w Heretic + Hexen od niezawodnego w tych kwestiach Nightdive Studios.

Z pewnością gracze kojarzą studio Monolith Productions, które od lat należało do firmy Warner Bros. Games. Choć dzisiaj studio to już jest zamknięte (nad czym osobiście bardzo ubolewam), nadal można zagrać w kilka bardzo dobrych tytułów, które w ostatnich 20 latach wyszło spod ich rąk. Dzisiaj chciałbym przybliżyć produkcję, która zadebiutowała w 2005 roku i w momencie premiery robiła świetne wrażenie klimatem, wykorzystaniem mechaniki spowolnienia czasu, bardzo dobrą sztuczną inteligencją...