open source

Linutil nie tylko jest narzędziem całkowicie darmowym, wolnym i z otwartym źródłem. Jest to aplikacja typu distro-agnostic, czyli działająca tak samo, bez względu na to, jakiej dystrybucji GNU/Linux używasz. Ponadto nie trzeba jej nawet instalować, bo uruchamia się po wprowadzeniu krótkiej komendy w terminalu, a po zakończeniu działania nie pozostawia po sobie zbędnych plików. Warto tutaj zaznaczyć, że standardowo to narzędzie całe uruchamia się wewnątrz terminala i obsługiwane jest łatwo, za...

Tuzin zestawień darmowych programów na Windows już za nami, a w każdym z nich możesz znaleźć bardzo przydatne narzędzia z otwartym źródłem, za które nie zapłacisz ani grosza i które najczęściej nie wyświetlają żadnych reklam. Warto jednocześnie podkreślić, że wśród nich nie znajdziesz oczywistych, niemal banalnych, choć rzecz jasna wciąż bardzo dobrych propozycji, takich jak np. Firefox, LibreOffice czy GIMP. Za każdym razem staram się wybierać takie programy, by przynajmniej cześć z...

Obecnie ogromną popularnością cieszą się programy DLSS Swapper, DLSS Enabler oraz Optiscaler, które pozwalają przełączać modele upscalingu i generowania klatek w grach, a także korzystać z nich mimo braku oficjalnego wsparcia ze strony GPU, sterowników czy deweloperów. Podobną filozofię wykorzystano tym razem w oprogramowaniu odpowiadającym za redukcję input lagu w grach. Tym razem jednak platformą docelową nie jest Windows, lecz dystrybucje Linuxa. Poznajmy projekt Low Latency Layer.

Słuchawki Galaxy Buds przeznaczone są głównie do użytku ze smartfonami Samsung, ale jeśli już je masz, to dlaczego by nie korzystać z nich również na komputerze? Skoro wydałeś setki złotych, to nic dziwnego, że chcesz wykorzystać je wszędzie, gdzie się da. Ale… Samsung dba oczywiście tylko o swoje interesy, więc oprócz integracji Galaxy Buds w systemie Android z One UI 8.x, oferuje oddzielną aplikację na inne smartfony z Androidem oraz program na komputery z Windows. Linux? Zapomnij! MacOS? Tutaj...

Świat Linuksa to nie tylko różnego rodzaju dystrybucje i środowiska graficzne, takie jak GNOME, czy KDE Plasma - to także dodatkowe elementy, które są istotne, ale można powiedzieć, że działają nieco w tle. Do takich zaliczyć można platformę Linux Vendor Firmware Service (LVFS). To usługa, która odpowiada za dostarczanie oprogramowania sprzętowego dla różnych dystrybucji Linuksa. Jej nowymi sponsorami zostały dwie duże, a zarazem znane firmy: Dell oraz Lenovo.

Łańcuch dostaw oprogramowania znowu pękł w najgorszym możliwym miejscu. Tym razem problem dotyczy elementary-data, znanego w ekosystemie dbt narzędzia publikowanego przez The Python Package Index (PyPI). Nie mówimy tu jednak o fałszywym klonie z jakiegoś niszowego konta, lecz o złośliwej wersji wypchniętej przez prawidłowy pipeline projektu. Pakiet z 1,15 mln pobrań miesięcznie wykradał użytkownikom klucze i tokeny.

Kiedyś z telefonu komórkowego się dzwoniło, SMS-owało i ewentualnie można było pograć w węża, ale to było tak dawno temu, że młodsze osoby nawet nie potrafią sobie wyobrazić takich czasów. Ja w podobnych realiach żyłem do czasów studenckich, z moją Nokią 7110, którą mam do dziś i która nadal działa. No, ale od tego czasu minęło ćwierć wieku i teraz mamy smartfony, które opierają się przede wszystkim na aplikacjach, dostępie do Internetu i oczywiście AI. Realia są jednak takie, że...

Mnóstwo osób ogląda filmy na YouTube codziennie, ale męczy się z częstymi i coraz dłuższymi reklamami albo płaci regularnie za ich brak. To jednak wciąż nie wystarcza, bo nawet jeśli płacisz realne pieniądze, to i tak jeszcze logujesz się na swój profil, a przez to jesteś obiektem ciągłego profilowania i handlu Twoimi danymi, w celach reklamowych. Zresztą na tym też nie koniec, bo wielu twórców, oprócz włączonych reklam Google umieszcza w filmach jeszcze własne reklamy. Czy to już wszystko?...

Ubuntu od Canonical to jedna z najpopularniejszych dystrybucji systemu Linux, bazująca na Debianie. Już wkrótce ukaże się nowa wersja - Ubuntu 26.04 LTS (Long Term Support), na której opierać się będą kolejne dystrybucje, takie jak Zorin OS. Oprócz wprowadzenia nowej wersji środowiska graficznego GNOME 50, jedną z najważniejszych zmian jest podniesienie wymagań systemowych, które według zaleceń są obecnie wyższe niż w przypadku Windows 11.

Co powiesz na następującą propozycję: aplikacja o otwartym źródle, całkowicie bezpłatna, służąca do odtwarzania muzyki online z różnych źródeł w jednym miejscu, również za darmo i w dodatku bez reklam podczas słuchania. Z wbudowaną wyszukiwarką artystów, albumów i utworów, możliwością bardzo łatwego importowania list odtwarzania np. ze Spotify i YouTube oraz komponowania własnych playlist, a także szybkim instalowaniem wtyczek, systemem rekomendacji na ekranie głównym, możliwością...

Deweloper patrzy na kod i widzi pustą linię. Narzędzie do statycznej analizy potwierdza, że jest czysto. Tymczasem w tej pozornej pustce siedzi kompletny złośliwy ładunek, niewidoczny dla ludzkich oczu, w pełni czytelny dla interpretera JavaScript. Kampania GlassWorm uderzyła w open source z ogromnym rozmachem, i po raz kolejny pokazała, że tradycyjny przegląd kodu ma ślepą plamkę, którą atakujący potrafią eksploatować na przemysłową skalę.

Trend "szponów", czyli autonomicznych agentów AI, które samodzielnie wykonują zadania na komputerze użytkownika, w ciągu kilku miesięcy przeszedł drogę od niszowego eksperymentu do jednego z gorętszych tematów w branży. NVIDIA nie zamierza pozostawać obserwatorem tej rewolucji. Tuż przed konferencją GTC 2026, która odbędzie się w dniach 16–19 marca w San Jose, producent układów graficznych szykuje własną odpowiedź na ten fenomen.

Wszyscy mamy serdecznie dosyć subskrypcji i abonamentów. Nie wiem, jak Ty, ale ja płacę ich kilkanaście, a czasy coraz łatwiejsze się nie robią. Zakup licencji z pojedynczą płatnością brzmi sensowniej, ale czasami nawet to nie wchodzi w rachubę, zwłaszcza jeśli jesteś fotografem totalnie amatorskim lub zarabiasz na tym rzadko i mało. Adobe może i jest królem podwórka, ale świat na "lajtrumie" się nie kończy, więc od czasu do czasu warto sprawdzić jak sprawy się mają z darmowymi alternatywami....

Firma NVIDIA od lat balansuje na granicy dwóch światów. Z jednej strony dominuje w PC gamingu, z drugiej strony jest Linux, który niemal od zawsze był dla firmy tematem drugorzędnym. Wskazywały na to lapidarny zespół sterownikowy i skromna lista poprawek skierowanych wprost do graczy na tym systemie. Tymczasem coraz więcej użytkowników przekonuje się do grania poza środowiskiem Windows i NVIDIA w końcu zaczyna to dostrzegać.

Większość otwartych, wolnych i darmowych aplikacji znajduję na GitHubie, ale jego zasoby są ogromne, a projektów jest nieprzebrana masa. Ponadto GitHub to przede wszystkim miejsce do udostępniania kodu, które nie ma interfejsu i funkcjonalności typowego marketu z aplikacjami. W praktyce szukając najlepszych darmowych narzędzi na telefon z Androidem lepiej jest po prostu zainstalować sklep z aplikacjami. No właśnie, ale… jaki sklep? Standardowy Google Play oferuje gigantyczny wybór, ale wiele aplikacji...

Alibaba Cloud wypuściło model Qwen 3.5-397B-A17B, który ma zamienić globalny wyścig AI w starcie chińskiego open source i zamkniętych rozwiązań z Doliny Krzemowej. Nowy flagowiec wykorzystuje rzadką kombinację liniowej uwagi typu Gated Delta Networks z architekturą Mixture-of-Experts. Efekt? Wydajność zbliżona do GPT-5.2 czy Claude Opus 4.5, ale przy koszcie o 60 procent niższym i prędkości dekodowania nawet 19-krotnie wyższej.

Otwarte, wolne oprogramowanie ma przynajmniej trzy duże zalety. Po pierwsze: najczęściej jest darmowe, więc już z założenia bardzo atrakcyjne dla potencjalnego użytkownika. Nawet jeśli jakaś aplikacja nie przypadnie Ci do gustu, to usuwasz ją i szukasz dalej, nie tracąc ani grosza. Po drugie: jak sama nazwa wskazuje kod źródłowy jest otwarty, więc można do niego zajrzeć, sprawdzić, czy nie ma ukrytych niespodzianek lub choćby podejrzanej telemetrii. Rzecz jasna nie każdy się na tym zna, ale i tak...

Większość typowych użytkowników komputerów traktuje Windows, jako oczywistość i nie ma w tym nic dziwnego, bo wciąż jest on najpopularniejszym desktopowym systemem operacyjnym na świecie. Globalnie zajmuje niespełna 70% rynku, ale w Polsce radzi sobie jeszcze lepiej, ponieważ występuje na ponad osiemdziesięciu procentach komputerów łączących się z Internetem. Osoby używające go od wielu lat przyzwyczaiły się już do jego cech i funkcji, ale nie oznacza to, że Windows jest idealny. Wręcz przeciwnie,...

W wyniku uszkodzenia przycisków/gałki do sterowania parametrami monitora lub przez szukanie alternatywnych rozwiązań do tego celu, możemy trafić na różne aplikacje. Możliwe, że do tej pory nawet nie zdawaliśmy sobie sprawy, że sterowanie jasnością, kontrastem czy też innymi aspektami, jest możliwe bez korzystania z OSD, czyli wirtualnego menu monitora. Takie programy nie tylko są dostępne, ale też znacząco ułatwiają pracę z monitorem. Ten materiał przybliży nam kilka z nich.

Pod koniec stycznia 2026 roku firma Socket odkryła poważny incydent bezpieczeństwa dotyczący oficjalnych pakietów giełdy kryptowalut dYdX. Kilka wersji bibliotek dostępnych w repozytoriach npm i PyPI zawierało złośliwy kod, który przechwytywał dane dostępowe do portfeli użytkowników. Choć zainfekowane wersje zostały szybko usunięte, każdy deweloper, który zintegrował je ze swoją aplikacją, mógł nieświadomie narazić środki swoje i swoich klientów na kradzież.

Z systemem Windows bywało różnie. Jedne wersje zyskały uznanie, a nawet pewien sentyment użytkowników, a inne wręcz przeciwnie. Nie będzie chyba zaskoczeniem, jeśli napiszę, że Windows 11 należy raczej do tych drugich. Wiele osób uważa, że po całkiem udanym Windows 10 firma Microsoft idzie już tylko w dół, wprowadzając w Windows 11 mnóstwo funkcji, aplikacji i ustawień, które łagodnie rzecz ujmując, nie były na szczycie listy oczekiwań użytkowników. Mógłbym napisać, że może zyskać...

Rok 2025 przyniósł dramatyczne zwroty w wojnie o kontrolę nad sztuczną inteligencją. To, co jeszcze niedawno wydawało się jawnym starciem między otwartym oprogramowaniem a zamkniętymi systemami technologicznych gigantów, przekształciło się w znacznie bardziej skomplikowaną rozgrywkę, w której definicje "otwartości" stały się rozmyte, a granice między obozami zaczęły się zacierać. Sztuczna inteligencja rozwija się obecnie w dwóch przeciwstawnych, ale coraz częściej krzyżujących się kierunkach....

DOOM-a można uruchomić praktycznie na wszystkim. Od kalkulatorów przez testy ciążowe po bankomaty. Najnowszy projekt przesunął jednak granice jeszcze dalej. Arin Sarkisian stworzył DOOMBuds, port działający na słuchawkach TWS PineBuds Pro. Gra wyświetla się na ekranie podłączonym do etui ładującego, a całość działa przy zaledwie 300 MHz CPU i mniej niż 1 MB pamięci RAM. To jedna z najbardziej ekstremalnych implementacji typu „Can it run DOOM?".

Chwała programistom za to, że chcą poświęcać często lata swojego życia, by tworzyć wolne, otwarte, bezpłatne oprogramowanie. Dla nas, użytkowników, jest to idealna okazja do zaoszczędzenia pieniędzy, bo wiele darmowych narzędzi jest po prostu dobra i w pełni użyteczna. Oczywiście z gigantami ciężko jest walczyć, jeśli jest się pojedynczym programistą lub niewielką grupką entuzjastów, ale czasami zamiast mieć 100% możliwości za grube pieniądze, lepiej jest mieć 75% całkowicie bezpłatnie....

Jak wszyscy zapewne dobrze wiemy, rynek urządzeń mobilnych zdominowany jest przez dwa systemy operacyjne: Android oraz iOS. Jeśli chodzi o smartfony, to Android ma potężną przewagę, bo znajduje się na prawie 72% urządzeń łączących się z Internetem, a iOS na niespełna 28%. W przypadku tabletów wygląda to trochę inaczej, bo produkty Apple cieszą się tutaj dużym wzięciem, więc iPadOS (na bazie iOS) i Android idą niemal łeb w łeb, a jeden drugiego wyprzedza sezonowo. Tak czy inaczej, oba te systemy...

Windows w skali świata zainstalowany jest na niespełna 67% komputerów łączących się z Internetem, co może nie brzmi imponująco, ale drugi w kolejności system macOS (wraz z OS X) zajmuje niespełna 13% rynku, a mój ulubiony Linux wciąż osiąga wynik na poziomie około 4%. I mimo, że wiele osób narzeka na Windowsa, to w naszym kraju najwyraźniej lubimy go jeszcze bardziej, bo w Polsce jego popularność waha się od 80 do 88%, w zależności od miesiąca. Przekłada się to również na duże zainteresowanie...

Internetowe usługi pozwalające przechowywać dane są powszechnie używane, ale zapewne większość z nas zdaje sobie sprawę z tego, że nie ma usług całkowicie odpornych na włamania, a część z nich łagodnie rzecz ujmując nie sprzyja prywatności danych. Owszem są firmy, które twierdzą, że nie zaglądają do plików i nie sprzedają informacji, ale chyba nie do końca warto w to wierzyć. Można jednak zdecydowanie zwiększyć prywatność swoich plików, tworząc całkowicie zaszyfrowaną przestrzeń...

Elon Musk ogłosił, że w ciągu siedmiu dni udostępni kod źródłowy nowego algorytmu platformy X z mechanizmami odpowiadającymi za rekomendacje organiczne i reklamowe. To kolejna deklaracja transparentności od właściciela serwisu, która ma obejmować aktualizacje co cztery tygodnie wraz z notatkami dla deweloperów. Brzmi zachęcająco, ale historia pokazuje, że obietnice Muska dotyczące otwartości X niekoniecznie przekładają się na rzeczywistość.

Niemal 20 lat to sporo czasu, by dopracować oprogramowanie i rozwinąć jego funkcjonalność, a Adobe Lightroom w przyszłym roku będzie już miał dwie dekady na karku. Korzystają z niego zarówno osoby początkujące, jak i profesjonaliści z długim stażem, i z całą pewnością nie można odmówić mu użyteczności, ale oczywiście nie jest darmowy. Dla części osób jest to całkowicie zrozumiały problem, zwłaszcza jeśli ktoś edytuje zdjęcia hobbystycznie lub okazjonalnie. Na szczęście rynek nie...

BOSE postanowiło zareagować na falę krytyki związaną z wycofaniem wsparcia dla głośników SoundTouch. Producent nie tylko przedłużył termin zakończenia usług chmurowych, ale także podjął krok bez precedensu. Udostępnił dokumentację API jako open source. To nietypowy ruch w branży, gdzie urządzenia IoT zazwyczaj trafiają na elektroniczny cmentarz bez możliwości ich dalszego wykorzystania. Decyzja ta może być wzorem dla innych producentów sprzętu.

Firma Mistral AI właśnie podbiła stawkę w wyścigu o najbardziej efektywne narzędzia do automatyzacji tworzenia oprogramowania. Nowe modele Devstral 2 z interfejsem wiersza poleceń Mistral Vibe CLI to bezpośrednia odpowiedź na dominację zamkniętych rozwiązań Anthropic Claude Code czy GitHub Copilot. Europejczycy postawili na model otwartoźródłowy. Dorównuje on komercyjnym gigantom w testach, ale również oferuje znacznie niższe koszty eksploatacji.

Pecetowe dystrybucje oparte na jądrze Linux przedzierają się do świadomości coraz większej liczby osób, choć w skali światowej wciąż stanowią mały odsetek. Mowa o "wolnym" oprogramowaniu, które zwykle finansowane jest z datków, które przyczyniają się do rozwoju. Twórcy odsłony CachyOS, która stawia na optymalizacje jądra Linux, a tym samym na wydajność, wzbogacili się o kolejnego sponsora - markę Framework. Firma ma spory udział we wspieraniu świata Open Source.

Microsoft otworzył skarbnicę, o której istnieniu wiedzieli nieliczni. Chodzi o kody źródłowe trzech gier tekstowych, które w latach 80. definiowały granice tego, co możliwe w interaktywnej rozrywce. Sam Bill Gates był wielkim fanem tych gier i próbował kupić prawa do nich jeszcze w latach 80., ale rozmowy przepadły w zawirowaniach biznesowych. Teraz, dekady później, los sprawił, że własność intelektualna gier trafiła do Microsoftu.

AMD aktywnie angażuje się w rozwój oprogramowania open source i jako jedna z nielicznych firm konsekwentnie rozwija ten segment rynku. Nic więc dziwnego, że już w 2023 roku ogłosiła plan stopniowego przechodzenia z wewnętrznego mikrokodu AGESA na openSIL, który oferuje szersze możliwości zarówno dla samego AMD, jak i dla producentów płyt głównych. Podczas wydarzenia OCP 2025 (Open Compute Project) firma potwierdziła kontynuację tej ścieżki rozwoju.

Tenstorrent to kanadyjska firma zajmująca się projektowaniem układów scalonych, ze specjalizacją w procesorach dla sztucznej inteligencji. Firma została założona w 2016 roku przez inżyniera Jima Kellera, znanego z pracy nad architekturami AMD Zen i Apple Silicon M1, z celem stworzenia alternatywy dla dominujących na rynku układów NVIDIA i AMD. Obecnie Tenstorrent ogłasza uruchomienie ekosystemu Open Chiplet Atlas, który ma ujednolicić projektowanie chipów dla AI.

Rynek drukarek od lat budzi kontrowersje, głównie za sprawą praktyk stosowanych przez dużych producentów. Użytkownicy skarżą się na wysokie ceny oryginalnych materiałów eksploatacyjnych, blokowanie tańszych zamienników oraz mechanizmy, które wydają się celowo skracać żywotność urządzeń. W odpowiedzi na te problemy powstają inicjatywy, które próbują odwrócić ten trend. Jedną z nich jest projekt bazujący na otwartych technologiach.