Procesory

Jesteśmy obecnie przed premierą nowej generacji procesorów Intel Nova Lake, które trafią zarówno do komputerów stacjonarnych jak i notebooków. Nowe układy skorzystają z mikroarchitektury rdzeni Coyote Cove dla P-Core oraz Arctic Wolf dla E-Core, a także nowego procesu litograficznego. Następny w kolejce jest Intel Razor Lake, który doczeka się również specjalnej linii Razor Lake-AX. Układy te mają być odpowiedzią na AMD Medusa Halo.

Kilka miesięcy temu firma Qualcomm ujawniła procesor Snapdragon C, który został przygotowany z myślą o rynku tanich notebooków, gdzie istotniejszy jest np. długi czas pracy na akumulatorze niż bardzo wysoka wydajność w wymagających aplikacjach. To bardziej rozwiązanie stworzone jako odpowiedź na chipy pokroju Intel N250 czy Apple A18 Pro (pod kątem MacBooka Neo). Po miesiącach ciszy, firma w końcu potwierdziła specyfikację SoC.

Firma AMD niedawno ujawniła pierwsze konkretne szczegóły dotyczące specyfikacji oraz wydajności procesorów EPYC Venice oraz Verano, które będą wykorzystywały rdzenie zarówno Zen 6 jak i Zen 6c (w zależności od konkretnych typów zadań i potrzeb będą oferowane jednostki z samymi rdzeniami Zen 6 lub z samymi Zen 6c). Odpowiedzią Intela na EPYC Venice mają być Xeony 7 z generacji Diamond Rapids. Ich premiera jednak odbędzie się dopiero w 2027 roku.

Już jesienią zadebiutują pierwsze notebooki oraz komputery Mini PC z procesorem SoC w postaci NVIDIA RTX Spark. Pierwsza generacja wykorzystuje rdzenie "Grace" w postaci nieco starszych już wariantów Cortex-X925 (10 rdzeni) oraz Cortex-A725 (10 rdzeni), a także układ graficzny Blackwell RTX z maksymalnie 6144 rdzeniami CUDA, będącym odpowiednikiem rdzenia GB205. Nowe testy NVIDIA RTX Spark pojawiły się w benchmarku Geekbench 7.

Intel co jakiś czas odpala promocję z cyklu Gamer Days, gdzie przy zakupie wybranych komponentów lub gotowych zestawów z podzespołami Intela, można otrzymać za darmo konkretne gry. W przeszłości takie akcje związane były m.in. z produkcjami Battlefield 6 czy Assassin's Creed Shadows. Dzisiaj Intel uruchomił nową promocję Gamer Days, gdzie przy zakupie jednego z konkretnych procesorów, będzie można otrzymać za darmo dwie nadchodzące gry.

Na początku roku firma AMD zaprezentowała odświeżoną generację procesorów Ryzen AI 400 z serii Gorgon Point. Są to nieco udoskonalone wersje układów Strix Point oraz Krackan Point, wykorzystujące rdzenie Zen 5 i Zen 5c, układy graficzne RDNA 3.5 oraz chipy NPU XDNA 2. Teraz firma poszerza ofertę Gorgon Point o dwa nowe SKU, o które - o dziwo - nie posiadają w ogóle układów NPU. To również powinno wpłynąć na niższą cenę laptopów z tymi procesorami.

Za kilka miesięcy spodziewamy się premiery nowej generacji procesorów Intel Nova Lake. Układy Core Ultra serii 4 będą podzielone na kilka osobnych grup. Oprócz standardowych modeli dla desktopów, pojawią się także mocniejsze jednostki z podwójnym Compute Tile czy procesory z pamięcią bLLC, czyli rozwiązaniem konkurencyjnym dla 3D V-Cache od AMD. Będzie także jeden układ z wyraźnie mocniejszym, zintegrowanym układem graficznym.

Rynek akceleratorów AI orządzi się jedną zasadą: kto ma dostęp do krzemu, ten dyktuje tempo rozwoju modeli. NVIDIA, Google i Broadcom rozdają karty, a laboratoria AI czekają na nowe moce obliczeniowe. Anthropic dotąd budował infrastrukturę na układach AWS, Google i NVIDII. Teraz firma sama zabiera się za projektowanie własnego krzemu. To nie pierwsza taka decyzja w branży, ale skala rekrutacji i oferowanych wynagrodzeń pokazuje, jak poważny jest projekt.

AMD już w przeszłości miało tendencje do wielokrotnego odświeżania tych samych procesorów pod różnymi nazwami, co mówiąc obiektywnie, prowadziło do problemów z rozróżnieniem poszczególnych generacji, zwłaszcza osobom o mniejszej wiedzy w zakresie komponentów komputerowych. Teraz firma planuje podobny krok co do jednego z układów starszej generacji. W bazie programu PassMark pojawił się bowiem tajemniczy procesor AMD Ryzen 9 3950H.

AMD już zapowiedziało pierwsze procesory Zen 6, choć na razie mowa oczywiście tylko o serwerowych układach EPYC Venice / Verano. W międzyczasie jednak nadal trwają intensywne prace zarówno nad desktopowymi jednostkami Ryzen z rodziny Olympic Ridge jak również mobilnymi APU z serii Medusa Point. Wprowadzone tam rdzenie Zen 6 mają być zaoferować przynajmniej jedną, dużą nowość, ukierunkowaną stricte pod wydajność w grach.

Rio Rancho w Nowym Meksyku kojarzyło się dotąd głównie z pierwszymi liniami produkcyjnymi Intela sprzed czterech dekad. Dziś to tam firma buduje coś, co ma zdecydować o jej pozycji w wyścigu o chipy dla sztucznej inteligencji, nie w litografii, tylko w sposobie sklejania gotowych układów w jedną całość. Fab 9 łączy dwie technologie pakowania, Foveros i EMIB, dorzucając do tego świeżą odmianę krzemowego mostka z kanałami zasilającymi.

Intel rzadko dzieli się rdzeniem własnej architektury procesorowej z podmiotami zewnętrznymi, a tym bardziej z firmą, o której branża usłyszała dopiero niedawno. Koncern z Santa Clara przekazuje taki dostęp startupowi RosaicLabs, spółce zarejestrowanej w Delaware w maju, bez strony internetowej i profilu na LinkedIn. Za sterami stoi Amarjit Gill, postać znana Lip-Bu Tanowi jeszcze sprzed jego nominacji na CEO Intela.

Zidentyfikowano spółkę stojącą za chińskim programem budowy własnych skanerów litograficznych DUV. Jest nią Shanghai Aishengna. Informacja wywołała spore poruszenie na azjatyckich giełdach, bo dotyczy technologii, którą od lat kontroluje niemal wyłącznie ASML. Chińska maszyna korzysta z immersyjnej litografii i argonowo-fluorkowego lasera o długości fali 193 nanometrów. Dokładnie takiej klasy sprzętu, jaki koncern z Veldhoven sprzedaje od dwóch dekad.

Na rynku procesorów, opartych obecnie na architekturze x86, dominuje AMD jeśli chodzi o układy przeznaczone głównie dla graczy lub chcących posiadać maksymalnie wszechstronne układy, bardzo dobrze radzące sobie zarówno w grach jak i aplikacjach kreatywnych. Jeszcze lata temu sytuacja na rynku była inna, ponieważ to Intel całkowicie dominował na rynku PC. Początkiem owej dominacji było wydanie procesorów Core 2 Duo. Mikroarchitektura Conroe mocno namieszała, jeśli chodzi o wydajność oraz pobór mocy.

Rosnące wymagania gier w ostatnich latach niejako wymusiły korzystanie z różnych technik upscalingu na PC. Później zostało to poszerzone także o generatory klatek, które istotnie są w stanie poprawić odczucie płynności, zwłaszcza jeśli implementacja stoi na odpowiednim poziomie. Obecnie na PC takie rozwiązania są szeroko dostępne na układach NVIDIA GeForce, AMD Radeon oraz Intel ARC. Kolejną firmą planującą prace nad taką technologią jest Qualcomm.

Podczas tegorocznej konferencji Advancing AI, firma AMD zaprezentowała szereg nowych rozwiązań, przygotowanych z myślą o wysokiej wydajności w zadaniach opartych na sztucznej inteligencji. Poznaliśmy pierwsze szczegóły 6. generacji procesorów EPYC Venice / Verano z rdzeniami Zen 6 oraz Zen 6c oraz topowy akcelerator Instinct MI455X, wykorzystujący architekturę CDNA 5. Potwierdzono ponadto prace nad Zen 7 oraz Zen 8. Jak to ostatnie ogłoszenie ma się do PC?

Na początku ubiegłego roku, firma AMD zaprezentowała mobilne procesory Zen 5 z serii Fire Range. Były to w zasadzie desktopowe układy Ryzen 9000, tyle że dostosowane do notebooków. Topowy układ Ryzen 9 9955HX3D zaoferował 16 rdzeni oraz 144 MB pamięci cache, w tym 128 MB cache L3. To do dzisiaj jeden z najwydajniejszych procesorów, ukierunkowanych na granie oraz aplikacje kreatywne. Według najnowszych informacji, AMD planuje teraz wprowadzić do laptopów swój najlepszy układ dla graczy.

Podczas dzisiejszej konferencji AMD Advancing AI zaprezentowano nową generację serwerowych procesorów EPYC Venice i Verano, wykorzystujących mikroarchitekturę Zen 6 oraz Zen 6c. Ponadto ujawniono szereg detali dotyczących akceleratora Instinct MI455X, opartego na architekturze CDNA 5. Producent jednak zostawił na konferencję także znacznie większe niespodzianki, których wcześniej nie udostępniano mediom. Potwierdzono prace nad Zen 7 oraz Zen 8.

Już od wielu miesięcy pojawiały się mniej lub bardziej szczegółowe informacje na temat nowej generacji, serwerowych procesorów AMD EPYC z rodziny Venice. Są to pierwsze układy, oparte na mikroarchitekturze Zen 6, mającej charakteryzować się znacznie wyższą wydajnością od Zen 5 i będąc lepiej dostosowaną pod zadania oparte na wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Podczas dzisiejszej konferencji Advancing AI, firma ujawniła pierwsze szczegóły nowych procesorów.

Platforma AI NVIDIA Vera Rubin to obecnie jedna z najbardziej zaawansowanych konstrukcji tego typu, łącząca wiele wyspecjalizowanych układów krzemowych i oferująca przepustowości o jakich użytkownik PC może jedynie pomarzyć. NVIDIA uchyliła niedawno rąbka tajemnicy na temat budowy procesora Vera oraz architektury rdzeni Arm Olympus. Zapraszam zatem na szczegółowe omówienie działania tych zaawansowanych jednostek CPU.

Amerykańskie i unijne restrykcje eksportowe od lat odcinają chińskie fabryki od holenderskich skanerów EUV produkowanych przez ASML i niemieckiej optyki Zeiss, bez której te maszyny w ogóle nie powstają. SMIC i inni chińscy producenci radzą sobie, wyciskając z dziesięcioletnich maszyn DUV znacznie więcej, niż te urządzenia miały kiedykolwiek robić. Frank Rohmund z firmy Zeiss, ocenił niedawno, dokąd ta droga faktycznie prowadzi i gdzie się kończy.

Google od 2016 roku buduje własne układy TPU do trenowania i obsługi modeli AI, ale najnowsze doniesienia sugerują coś nowego. Według nich firma testuje projekt chipu, który zamiast obsługiwać dowolne modele, ma zostać skrojony wyłącznie pod jeden, czyli Gemini. To pomysł na tyle nietypowy w świecie akceleratorów AI, że wymaga wyjaśnienia, ile Google chce zaszyć w krzemie, kiedy sprzęt trafi do serwerowni i co firma ryzykuje, stawiając na jedną architekturę modelu.

Zilog formalnie zamknął produkcję Z80 w połowie 2024 roku, kończąc niemal pięćdziesiąt lat ciągłej obecności tego układu na rynku. Firma, dziś należąca do koncernu Littelfuse, przestała przyjmować zamówienia na klasyczne warianty DIP40 i wygasiła też pokrewne mikrokontrolery z rodziny eZ8/eZ80. Dla właścicieli retrokomputerów i twórców sprzętu bazującego na Z80 oznaczało to realne ryzyko braku części zamiennych. Odpowiedzią okazał się projekt otwartego krzemowego klona.

W ostatnich tygodniach rozpoczął się intensywniejszy okres testowania kolejnych próbek inżynieryjnych procesorów AMD Medusa Point, wykorzystujących mikroarchitekturę Zen 6. Kolejne pomiary wskazują na wysoką wydajność jednego wątku oraz całkiem niezłe rezultaty wielowątkowe, pomimo ograniczeń wynikających z testowania wczesnych sampli. Kolejny test daje nam nieco więcej informacji o taktowaniu procesora. Jak jednak wyglądają same rezultaty?

Podczas targów Computex 2026, NVIDIA oficjalnie zaprezentowała procesor SoC w postaci modelu RTX Spark. To pierwsza generacja SoC na rynek konsumencki, stworzony głównie z myślą o notebookach oraz komputerach klasy Mini PC. Podczas targów na Tajwanie pokazano część nadchodzących urządzeń, a większość z nich była również u nas pokazywana oraz omawiana w ramach dedykowanego artykułu. Jeden z wariantów NVIDIA RTX Spark został przetestowany w jednej z aplikacji.

Intel Nova Lake to nadchodząca, nowa generacja procesorów Core Ultra. Wykorzysta ona nową mikroarchitekturę dla rdzeni P-Core oraz E-Core, a także nowy proces technologiczny (większość układów ma być produkowana w litografii 2 nm od TSMC, przynajmniej według ostatnich doniesień). Choć do premiery pozostało jeszcze trochę czasu, najnowsze informacje wskazują na bardziej konkretne terminy debiutu poszczególnych jednostek Nova Lake. Okazuje się, że na premierę niektórych SKU będziemy czekać znacznie...

Kiedy Waszyngton odcina dostęp do najnowszych procesów litograficznych i pamięci HBM, chińscy producenci chipów szukają obejść poza głównym nurtem rozwoju krzemu. DFSX pokazał pierwszy efekt takiej strategii, czyli akcelerator DF1000, zbudowany w całości na krajowym łańcuchu dostaw. Firma nie goni TSMC ani Samsunga, tylko przebudowuje architekturę pamięci wokół gotowego procesu 14 nm. Efekt da się podobno zestawić wprost z ofertą NVIDII.

ASML rzadko chwali się szczegółami produkcyjnymi klientów, ale tym razem zrobiło wyjątek. Intel Foundry zaczął wykorzystywać najdroższe i najbardziej wyczekiwane maszyny litograficzne świata do produkcji realnych, sprzedawanych procesorów. Chodzi o Core Ultra Series 3, znane szerzej jako Panther Lake, budowane na węźle Intel 18A w fabryce w Oregonie. Do tej pory High NA EUV istniało głównie w laboratoriach i materiałach prasowych.

Kilka dni temu na stronie firmy Intel pojawiła się informacja o nowej rodzinie procesorów - Starfire. Część sloganu brzmi w tym przypadku: "Stworzone z myślą o ekstremalnych warunkach". Tak naprawdę przedsiębiorstwo w opisie tej serii wskazuje na przestrzeń kosmiczną, a konkretniej na wytrzymałość jednostek na tym poziomie. Do tego możemy liczyć na wydajną obsługę AI - a to wszystko przy odpowiednio niewielkim rozmiarze i poborze mocy.

Procesory od Apple przez lata kojarzyły się głównie z energooszczędnością, świetną integracją sprzętu z systemem i imponującą wydajnością. Teraz jednak coraz wyraźniej widać, że to sztuczna inteligencja najmocniej wpływa na harmonogram i ogólną budowę kolejnych układów dla komputerów Mac. Co więcej, gigant ma nawet przestawić całą mapę produktową pod AI i pominąć część generacji M6 w droższych komputerach.

Już za niecałe dwa tygodnie poznamy pierwsze konkretne informacje na temat mikroarchitektury Zen 6. To właśnie w tym czasie zaprezentowane zostaną serwerowe procesory EPYC Venice. W międzyczasie AMD pracuje także nad konsumenckimi układami Zen 6 - desktopowymi Olympic Ridge oraz mobilnymi Medusa Point. W sieci pojawił się kolejny test wczesnej próbki inżynieryjnej tego drugiego. Wyniki są bardziej niż obiecujące.

Ostatnie informacje o procesorach Intel Nova Lake miały ostatecznie potwierdzić przywrócenie wsparcia dla instrukcji AVX-512, tym razem jednak jednocześnie dla rdzeni Performance (Coyote Cove) jak i Efficient (Arctic Wolf). W planach jest także specjalny, desktopowy procesor z mocniejszym, zintegrowanym układem graficznym Xe3P "Celestial", choć jego dostępność może zostać ograniczona do rynku Edge. Kolejne informacje dotyczą procesu technologicznego.

Minęło już sporo czasu od premiery ostatniej generacji architektury Zen od AMD. Mikroarchitektura Zen 5 pojawiła się w 2024 roku, a obecnie czekamy na oficjalne informacje na temat możliwości oferowanych przez Zen 6. Od dłuższego czasu wiemy, że w pierwszej kolejności na rynek trafią serwerowe procesory EPYC. Dotychczas nie wiedzieliśmy kiedy dokładnie spodziewać się tych układów, jednak najnowsza zapowiedź AMD wzbudziła niemałe zaskoczenie. Oficjalna zapowiedź jest już tuż tuż.

Rynek procesorów w 2026 roku kojarzy się głównie z nowoczesnymi architekturami czy jednostkami do obliczeń AI, ale AMD najwyraźniej nadal widzi sens powrotów do znanych rozwiązań. Dobrze pokazał to Ryzen 7 5800X3D 10th Anniversary Edition, ale to wcale nie jedyna nowa jednostka oparta na starszej technologii. Czerwoni właśnie po cichu dodali do swojej oferty układ Ryzen 7 4700LE. Jego specyfikacja może przywołać dawne wspomnienia.

DeepSeek przestał być już tylko laboratorium od głośnych modeli. Według Reutersa firma od około roku buduje zespół pracujący nad własnym układem AI do inferencji, czyli obsługi gotowego modelu po wdrożeniu. Stawka jest większa niż kolejny pokaz ambicji. Chodzi o wejście do projektowania własnego krzemu, ograniczenie zależności od Huawei i próbę zbudowania chińskiego zaplecza AI, które nie rozsypie się po kolejnym zaostrzeniu amerykańskich ograniczeń eksportowych.

Z każdym tygodniem jesteśmy coraz bliżej premiery procesorów Intel Nova Lake (Core Ultra serii 4). Ich premiera planowana jest na początek przyszłego roku, jednak jeszcze jesienią tego powinniśmy otrzymać sporo informacji na temat samej mikroarchitektury stojącej za rdzeniami Coyote Cove oraz Arctic Wolf. Co jakiś czas w sieci pojawiają się nieoficjalne informacje na temat specyfikacji czy poboru mocy poszczególnych układów. Tym razem jednak mamy coś bardziej konkretnego.