linux

Microsoft od lat próbuje przekonać programistów, że Windows nadaje się do poważnej pracy deweloperskiej, ale zwykle kończyło się na półśrodkach i kolejnym zestawie obietnic. Na Build 2026 firma nie ograniczyła się do marketingu wokół AI, tylko pokazała zgodność narzędzi, kontenery, terminal i koszty lokalnego uruchamiania modeli. Do tego dorzuciła sprzęt taki, aby deweloper został przy Windows, zamiast uciekać na Linuksa albo do macOS.

Dystrybucji Linuksa nie brakuje. Jedna z nich wyróżnia się jednak swoim podejściem zarówno do systemu, jak i samych pakietów. NixOS, bo o niej oczywiście mowa, używa autorskiego menedżera pakietów Nix, który może być zainstalowany również na innych systemach. Tu żadna aplikacja nie wpływa na pracę innej i nie ma problemu z zależnościami, a przy tym możemy bez problemu wrócić do innej wersji systemu. Zobaczmy bliżej, jak działa NixOS, przy okazji omówienia aktualizacji.

W ramach rozpoczynających się targów Computex w Tajpej, firma Acer zaprezentowała pierwszy handheld Predator, bazujący na procesorach Intel Panther Lake w postaci Intel ARC G3 oraz ARC G3 Extreme. Mowa oczywiście o modelu Predator Atlas 8, oferujący m.in. 24 GB RAM czy 8-calowy ekran 1200p w proporcjach 16:10. To jednak nie jedyne nowości w zakresie handheldów, ponieważ producent pokazał również model Nitro Blaze Link. Nie jest to jednak typowa, przenośna konsola.

Przeglądarki WWW można zaliczyć do kluczowego oprogramowania w życiu wielu ludzi. W obecnych czasach są one oknem dla Internetu, z którego można wygodnie korzystać. Różnią się od siebie możliwościami, choć większość z nich opiera się na projekcie Chromium (silnik Blink, np. Google Chrome), a mniejszość na silniku Gecko. Przedstawicielem ostatniego jest Firefox i to właśnie jemu poświęcimy dziś chwilę swojej uwagi, jako że "chwilę" temu ukazała się jego kolejna odsłona.

Obecnie ogromną popularnością cieszą się programy DLSS Swapper, DLSS Enabler oraz Optiscaler, które pozwalają przełączać modele upscalingu i generowania klatek w grach, a także korzystać z nich mimo braku oficjalnego wsparcia ze strony GPU, sterowników czy deweloperów. Podobną filozofię wykorzystano tym razem w oprogramowaniu odpowiadającym za redukcję input lagu w grach. Tym razem jednak platformą docelową nie jest Windows, lecz dystrybucje Linuxa. Poznajmy projekt Low Latency Layer.

W ostatnich latach nastąpił wyraźny rozwój stacji eGPU, głównie dzięki zwiększonej przepustowości portów USB-C, w tym USB 4 (40 Gbps) oraz najnowszego standardu Intela w postaci Thunderbolt 5, który docelowo osiąga 80 Gbps z opcją zwiększenia nawet do 120 Gbps. Łączenie wydajnych kart graficznych za pośrednictwem tego typu interfejsów jest dobrze znane w środowisku Windowsa. Jak natomiast wygląda sytuacja, jeśli byśmy chcieli podłączyć najwydajniejszą obecnie kartę do laptopa Apple MacBook...

W 2026 roku mija 30 lat od ogłoszenia przez Matthiasa Ettricha rozpoczęcia pracy nad środowiskiem graficznym KDE - wtedy stanowiło ono skrót od Kool Desktop Environment, jednak obecnie pierwszy człon to po prostu litera K. Dziś jest to jeden z najpopularniejszych wyborów w linuksowym świecie. Pulpit ten dostępny jest nie tylko na komputery, ale i smartfony, a przewija się również w handheldach (Steam Deck). Organizacja "właśnie" ogłosiła, że otrzymała spore wsparcie finansowe.

Ledwie opadł kurz po Copy Fail, a jądro Linux znów wraca na nagłówki z dużo gorszego powodu niż premiera nowej wersji. Tym razem chodzi o Dirty Frag, czyli łańcuch dwóch luk, który nie potrzebuje widowiskowego zdalnego włamania, aby narobić szkód. Wystarczy zwykłe lokalne konto i podatna konfiguracja, a potem cała zabawa przenosi się do page cache, czyli miejsca, którego klasyczne kontrole integralności zwykle nie pilnują tak, jak powinny.

Świat Linuksa to nie tylko różnego rodzaju dystrybucje i środowiska graficzne, takie jak GNOME, czy KDE Plasma - to także dodatkowe elementy, które są istotne, ale można powiedzieć, że działają nieco w tle. Do takich zaliczyć można platformę Linux Vendor Firmware Service (LVFS). To usługa, która odpowiada za dostarczanie oprogramowania sprzętowego dla różnych dystrybucji Linuksa. Jej nowymi sponsorami zostały dwie duże, a zarazem znane firmy: Dell oraz Lenovo.

Od jakiegoś czasu raz w miesiącu, a dokładniej na początku każdego, na PurePC pojawia się kilka materiałów, które dotyczą różnego rodzaju statystyk. W tym przyjrzyjmy się nieco bliżej sytuacji na rynku systemów operacyjnych dla komputerów osobistych (PC). Oczywiście fakt, że rozwiązanie od Microsoftu ma największy udział w skali światowej, nie jest czymś zaskakującym, ale możemy zerknąć, jak na jego tle wypadają alternatywy, takie jak dystrybucje oparte na jądrze Linux i macOS.

Jailbreaking konsol był i nadal jest popularnym zajęciem wśród entuzjastów i modderów, między innymi dzięki ich pracy powstały rozwiązania umożliwiające uruchamianie systemów Linux na konsoli PlayStation 4. Od pewnego czasu w sieci pojawiały się informacje o rzekomym przełamaniu zabezpieczeń konsoli PlayStation 5 Pro. Dziś, 29 kwietnia 2026 roku, stało się to faktem, a jailbreak został udostępniony na platformie GitHub. Jednak instalacja nie należy do łatwych.

Fedora, czyli dystrybucja oparta na jądrze Linux, która stawia na nowe rozwiązania, doczekała się kolejnego wydania. Ponownie możemy liczyć na świeże wersje różnych środowisk graficznych, takich jak tytułowe GNOME, czy też KDE Plasma. Mniejszej zmiany doczekał się instalator Anaconda dla spinów (Fedora z innymi pulpitami niż wspomniane), a twórcy dodali również trzy grosze do grania na Linuksie, włączając automatycznie moduł NTSYNC w niektórych przypadkach.

Microsoft znowu wyszedł poza zwykły rytm łatania błędów i tym razem nie chodzi o Windows. Problem trafił w ASP.NET Core, a dokładniej w mechaniźmie Data Protection używanym przez aplikacje do obsługi ciasteczek, tokenów i innych wrażliwych danych. To jeden z tych przypadków, w których kilka linijek pozornie technicznego kodu nagle zaczyna interesować administratorów, deweloperów i operatorów usług wystawionych do internetu.

Na początku kwietnia 2026 roku w sieci pojawiły się informacje, że programistka Linuksa, Natalie Vock, pracująca nad sterownikami graficznymi na zlecenie Valve, wprowadziła optymalizacje w zakresie zarządzania pamięcią VRAM. Szczególnie odczują je użytkownicy kart graficznych wyposażonych w mniej niż 8 GB pamięci graficznej. Rozwiązanie zostało już zintegrowane z CachyOS, a także jest dostępne w innych dystrybucjach opartych na Arch Linux.

Steam nieprzerwanie od 21 sierpnia 2018 roku rozwija narzędzie Proton - warstwę kompatybilności umożliwiającą uruchamianie gier wydanych na system Windows w środowisku Linux. Teraz nadchodzi Proton 11, a obecnie dostępna jest już wersja beta, która integruje nowe funkcje z Wine 11, mające zapewnić jeszcze większą stabilność działania gier na Linuksie. Równolegle rozwijany jest także Proton 11 (ARM64), który ma zostać przeznaczony dla gogli VR Steam Frame.

Ubuntu od Canonical to jedna z najpopularniejszych dystrybucji systemu Linux, bazująca na Debianie. Już wkrótce ukaże się nowa wersja - Ubuntu 26.04 LTS (Long Term Support), na której opierać się będą kolejne dystrybucje, takie jak Zorin OS. Oprócz wprowadzenia nowej wersji środowiska graficznego GNOME 50, jedną z najważniejszych zmian jest podniesienie wymagań systemowych, które według zaleceń są obecnie wyższe niż w przypadku Windows 11.

Nie każdy koniec epoki objawia się wielkim hukiem. Czasem zaczyna się jedynie od skreślenia kilku opcji w konfiguratorze jądra, po których połowa internetu wzdycha z nostalgią, a druga nawet tego nie zauważa lub jej to nie obchodzi. Właśnie taki ruch szykuje zespół Linuksa. Po latach odwlekania obsługa procesorów Intel 486 trafia na stół operacyjny. Dla jednych to symboliczny gest, dla innych zwykłe sprzątanie po historii x86.

Świat systemów operacyjnych dla komputerów osobistych od dłuższego czasu zdominowany jest przez oprogramowanie od firmy Microsoft. W zasadzie dla wielu osób Windows jest synonimem systemu. Natomiast oprócz niego istnieją na rynku również inne rozwiązania, które może nie cieszą się tak dużą popularnością, ale mają swoich zwolenników. W tym materiale przyjrzymy się temu, jak wypadł Windows na tle macOS, a także dystrybucji opartych na jądrze Linux w marcu 2026 roku.

W świecie otwartego oprogramowania do wyboru mamy naprawdę wiele systemów, które opierają się na stosunkowo znanym jądrze Linux. Część z nich jest już skonfigurowana i gotowa do pracy, z kolei inne stanowią bazę, którą możemy dostosować pod siebie. Do tej drugiej kategorii zalicza się EndeavourOS, który opiera się na dystrybucji Arch. Doczekał się on kolejnej aktualizacji o nazwie Titan. Przyjrzyjmy się nowym aspektom, jakie w niej uświadczymy.

Silnik graficzny Unity to jeden z najpopularniejszych silników w branży gier. Korzysta z niego 50 - 62% tytułów mobilnych, a jego udział w rynku gier PC wynosi 18%, przy czym większość stanowią produkcje indie. Twórcy silnika nie ustają w jego rozwoju, wprowadzając m.in. funkcje oparte na sztucznej inteligencji. Teraz na konferencji GDC 2026 przedstawiono także plany na rozszerzenie integracji gier z ekosystemem Steam i wsparcia dla systemu Linux.

Architektura ARM wchodzi do pecetowego mainstreamu, i tym razem nie chodzi tylko o laptopy biurowe z Qualcommem Snapdragon X2. Na horyzoncie pojawiają się chipy NVIDIA N1 i N1X, które mogą realnie zmienić sposób myślenia o gamingu poza ekosytemem x86. Tymczasem Electronic Arts opublikowało ogłoszenie o pracę, które zdradza, że firma nie zamierza stać z boku tej zmiany i aktywnie działa, aby jej gry pojawiły się na tej platformie.

Mimo że użytkownicy komputerów osobistych najczęściej używają dziś systemu Windows, to w ostatnim czasie mogliśmy natknąć się na całkiem sporo materiałów o pewnej alternatywie - Linuksie. Zasadniczo nazwa ta odnosi się do samego jądra, a dystrybucje na nim oparte nierzadko nazywa się również kolokwialnie właśnie Linuksem. Nowe statystyki wskazują jednak możliwy ponowny spadek zainteresowania - i to nie tylko w Polsce, czy samej Europie, ale i w skali całego świata.

Firma NVIDIA od lat balansuje na granicy dwóch światów. Z jednej strony dominuje w PC gamingu, z drugiej strony jest Linux, który niemal od zawsze był dla firmy tematem drugorzędnym. Wskazywały na to lapidarny zespół sterownikowy i skromna lista poprawek skierowanych wprost do graczy na tym systemie. Tymczasem coraz więcej użytkowników przekonuje się do grania poza środowiskiem Windows i NVIDIA w końcu zaczyna to dostrzegać.

Linus Torvalds i jego zespół pracują obecnie nad jądrem Linuxa w wersji 7.0, a proces rozwoju znajduje się w zaawansowanym stadium. Nowe wydanie przyniesie wsparcie większej liczby funkcji dla układów wykorzystujących architekturę LoongArch, a także wprowadzi nowy mechanizm czyszczenia pamięci cache. Dodatkowo system pozbędzie się archaicznego wsparcia dla chipsetu Intel 440BX. Sprawdź, co jeszcze zmieni się w nadchodzącej wersji jądra systemu.

KDE Plasma to jedno z najbardziej konfigurowalnych środowisk, które dostępne jest dla wielu dystrybucji opartych na jądrze Linux. Tak naprawdę słowem, które je wyróżnia, jest "personalizacja", gdyż kładzie ono duży nacisk na ten aspekt. Kolejna odsłona właśnie została zaprezentowana - przynosi za sobą sporo usprawnień, z których co najmniej z jedną opcją spotkamy się w systemie Windows. Przyjrzyjmy się więc wprowadzonym zmianom w edycji KDE Plasma 6.6.

Granie w chmurze jest dziś stosunkowo łatwo dostępne i w niektórych przypadkach może nawet zupełnie zastąpić lokalną rozgrywkę (kluczem jest korzystanie z dobrego łącza internetowego). Wśród popularnych usług można wymienić rozwiązanie GeForce NOW od firmy NVIDIA. Jest ono dostępne na całkiem sporej liczbie platform, do których bardzo niedawno dołączył Linux. Teraz usługa trafiła na kolejne urządzenia: Amazon Fire TV, czyli niewielkie przystawki do telewizorów.

W wyniku uszkodzenia przycisków/gałki do sterowania parametrami monitora lub przez szukanie alternatywnych rozwiązań do tego celu, możemy trafić na różne aplikacje. Możliwe, że do tej pory nawet nie zdawaliśmy sobie sprawy, że sterowanie jasnością, kontrastem czy też innymi aspektami, jest możliwe bez korzystania z OSD, czyli wirtualnego menu monitora. Takie programy nie tylko są dostępne, ale też znacząco ułatwiają pracę z monitorem. Ten materiał przybliży nam kilka z nich.

Chińczycy od dawna samodzielnie rozwijają swoje własne rozwiązania, a niektóre ich osiągnięcia mogą budzić podziw. Szkoda tylko, że nie mamy zbyt wielu okazji do ich szczegółowego omówienia - w końcu nie da się ukryć, że trudno je dostać i przetestować w porządnych warunkach. Ale niektórym czasem się to udaje. Ekipa Phoronix sprawdziła 12-rdzeniowy procesor Loongson 3B6000 w licznych testach wydajnościowych opartych na Linuksie.

Nikogo nie trzeba przekonywać, że Windows jest najpopularniejszym systemem na świecie w sekcji PC. Jeszcze do niedawna popularniejszą wersją był Windows 10, ale z dostępnych danych z serwisu Statcounter wynika, że Windows 11 przejął pałeczkę kilka miesięcy temu. Rozpoczął się kolejny miesiąc, więc możemy zapoznać się z nowymi statystykami z tej platformy, które dotyczą systemów operacyjnych - mowa więc nie tylko o Windowsie, ale i dystrybucjach opartych na jądrze Linux.

Każdego miesiąca na platformie Steam ukazywane są wyniki z ankiety, którą przeprowadza się wśród użytkowników. Dotyczy ona zarówno tego, z jakich podzespołów korzystają, jak również, jaki jest ich system operacyjny. Dają one pewien obraz sytuacji w aspekcie tego, czego używają dziś gracze - choć nie warto traktować tych rezultatów jako coś najbardziej wiarygodnego, o czym więcej za chwilę. Efekty? W 2026 roku gracze wciąż korzystają z dość budżetowych komponentów.

W 2026 roku granie w gry na systemach innych niż Windows nie tylko jest możliwe, ale przestało być czymś zaskakującym, choć nadal mówimy o pewnej niszy. Czasy jednak się zmieniają, a warto pamiętać, że niegdyś sam Windows również był niszowym rozwiązaniem, dlatego postanowiliśmy zestawić produkcje, w które można zagrać na systemach opartych na jądrze Linux, Apple macOS oraz w usłudze NVIDIA GeForce NOW. Dla użytkowników dobrze obeznanych z tymi platformami poradnik ten może nie stanowić...

NVIDIA GeForce NOW zadebiutowało w lutym 2020 roku, wychodząc z wieloletnich testów beta. Po sześciu latach platforma oferuje już dostęp do 4 500 gier, z czego 2 300 znajduje się w katalogu „Ready to Play”, obejmującym tytuły przetestowane i gotowe do uruchomienia od razu, a ponad 2 200 kolejnych można instalować dzięki funkcji „Install to Play”. Subskrybenci mają do wyboru pakiety Performance oraz Ultimate, przy czym ten drugi zapewnia moc odpowiadającą kartom graficznym GeForce RTX 4080 i GeForce...

Na systemie Windows większość użytkowników jest przyzwyczajonych do instalatorów w formacie EXE lub MSI. W świecie Linuksa sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana ze względu na mnogość dystrybucji. Główne odsłony mają swoje natywne "standardy" programów, dzięki którym te ostatnie działają najlepiej. Mozilla jakiś czas temu zaczęła udostępniać swoją przeglądarkę, choć początkowo w wersji Nightly, w pakiecie DEB, a teraz poinformowano, że dostępny jest też format RPM.

Linus Torvalds, twórca jądra Linux i systemu kontroli wersji Git, zasłynął z bezkompromisowego podejścia do jakości kodu i ostrej krytyki niedopatrzeń w rozwoju oprogramowania. To człowiek, który przez dekady wyznaczał standardy w świecie open source, a jego opinie o nowych technologiach, od kart graficznych AMD Radeon po język Rust w jądrze, zawsze wzbudzały żywe dyskusje w społeczności. Teraz jednak wydarzyło się coś, czego niewielu się spodziewało.

Budgie to środowisko graficzne dla "Linuksa" i uniksowych systemów, które początkowo dostępne było jedynie dla niezależnej dystrybucji Solus. Cechuje się minimalizmem, a wyróżnia je także boczny panel o nazwie Raven, a przy tym dostępność dodatków (tzw. apletów). Jego twórcy z organizacji Buddies of Budgie ogłosili nowe wydanie 10.10, które jest finalnym dla serii 10.x. Kluczową zmianą jest przejście z X11 na protokół Wayland. Twórcy skupią się teraz na tworzeniu Budgie 11.

Podczas targów CES 2026 przeprowadzono wywiad z Andrejem Zdravkoviciem, szefem oprogramowania graficznego w AMD, w którym odniósł się on do kilku kwestii istotnych dla graczy, w tym obecnej struktury nazewnictwa technologii upscalingu, braku implementacji AMD FSR Radiance Caching w grach, wsparcia sterowników dla Linuksa, pakietu ROCm oraz planów dotyczących FSR 4 / FSR Redstone dla kart graficznych Radeon RX 7000 (RDNA 3).