Oprogramowanie

Nie tak dawno na PurePC omówiono aktualizację przeglądarki Firefox (151.0), która stanowi jedną z alternatyw dla popularnego Google Chrome. Dziś weźmiemy na tapet inną konkurencję, która jednak wykorzystuje do działania ten sam projekt, co wspomniany Chrome, czyli Chromium (silnik Blink), a mianowicie Vivaldi. Przeglądarka ta przychodzi do nas w odmienionych szatach - teraz jej interfejs ma być bardziej spójny. Twórcy określają go mianem: "ujednolicony".

Smartwatche stanowią w dzisiejszych czasach uzupełnienie smartfona - można na nich odczytywać, a czasem też i odpisywać na wiadomości, podglądać powiadomienia, zarządzać odtwarzaniem multimediów, sprawdzać swoją aktywność, czy też rozmawiać. Jednym z systemów operacyjnych jest tu Wear OS od firmy Google. Kilka dni temu została przedstawiona jego kolejna odsłona, dzięki której urządzenia mają wytrzymać dłużej bez ładowarki, a przy tym będą funkcjonalniejsze.

Przeglądarki WWW można zaliczyć do kluczowego oprogramowania w życiu wielu ludzi. W obecnych czasach są one oknem dla Internetu, z którego można wygodnie korzystać. Różnią się od siebie możliwościami, choć większość z nich opiera się na projekcie Chromium (silnik Blink, np. Google Chrome), a mniejszość na silniku Gecko. Przedstawicielem ostatniego jest Firefox i to właśnie jemu poświęcimy dziś chwilę swojej uwagi, jako że "chwilę" temu ukazała się jego kolejna odsłona.

Polskie LLM-y długo funkcjonowały głównie jako obietnica lokalnego języka, większej kontroli, mniej zależności od amerykańskich usług. Teraz PLLuM dostał konkretny zastrzyk w postaci 11 nowych modeli, od lekkich wariantów 4B po ciężkie 70B. Liczba modeli jednakże jeszcze niczego nie załatwia. Istotne jest to, że rząd i konsorcjum HIVE AI celują w konkretne zastosowania, czyli urzędy, RAG, dokumenty, chatboty do usług publicznych i wdrożenia, które da się policzyć w kosztorysie.

Firma Google dorzuciła do AI kolejną cegiełkę, ale tym razem sprawa jest ciekawsza niż zwykła prezentacja „modelu do wszystkiego”. Gemini Omni Flash ma brać wideo, obraz, tekst i dźwięk, a potem przerabiać materiał w locie, bez żonglowania osobnymi narzędziami do edycji. Na papierze brzmi to jak znacznie wygodniejszy montaż. W praktyce chodzi o coś większego, czyli o przejęcie kontroli nad tym, jak dziś powstają krótkie formy wideo.

Nie da się ukryć, że system Windows 11 nie umożliwia tak wielu funkcji personalizacji, jak poprzednie wersje, ale ci, którzy tęsknią za niektórymi rozwiązaniami niebawem powinni dostać oczekiwane opcje. Firma Microsoft właśnie zapowiedziała kilka ciekawych zmian. Okazuje się, że do "Okienek" wróci możliwość swobodnego ustawiania paska zadań w różnych miejscach ekranu. Mają na co czekać również ci, którzy na swojej klawiaturze mają klawisz Copilot.

System operacyjny Windows 11 od dawna zbiera krytyczne uwagi za ospałe reakcje interfejsu i długie wczytywanie aplikacji, zwłaszcza na słabszym sprzęcie. Microsoft najwyraźniej uznał, że samo porządkowanie kodu nie wystarczy i testuje mechanizm, który ma maskować opóźnienia tam, gdzie użytkownik widzi je najbardziej, czyli przy otwieraniu aplikacji, menu Start i podręcznych paneli. Mają w tym pomóc agresywniejsze, krótkie boosty procesora.

Mając nawet kilkuletni smartfon z serii iPhone od marki Apple możemy być pewni przynajmniej jednej rzeczy - aktualizacji systemowych. To właśnie one przynoszą zarówno poprawki bezpieczeństwa, jak i nowe funkcje (choć nie zawsze są one równie znaczące). Tym razem Apple udostępniło aktualizację uzupełniającą, więc nie wprowadzi ona zbyt wielu nowości, a skupia się na obsłudze szyfrowanych wiadomości RCS między iOS a Androidem. Natomiast nie każdy skorzysta z tej opcji.

Rynek silników do gier od lat kręci się głównie wokół Unreal Engine i Unity, więc każda próba wejścia do tej ligi od razu budzi zainteresowanie. Tym razem sprawa jest o tyle ciekawsza, że za projektem stoi Arjan Brussee, współtwórca Guerrilla Games i były menedżer związany z Unreal Engine, a sam pomysł wyraźnie wykracza poza same gry. To sygnał, że nowy silnik może być projektowany bardziej jako uniwersalna platforma do symulacji i tworzenia treści 3D.

Na początku 2021 roku firma Google poinformowała, że sfinalizowała przejęcie przedsiębiorstwa Fitbit - marki urządzeń z segmentu wearables (tzw. ubieralne, czyli np. smartwatche), która w 2019 roku była na piątym miejscu, jeśli chodzi o ich produkcję. Kilka lat później Google zmieniło jej nazwę na Google Fitbit, a przy okazji zaktualizowano logo. W tym samym, 2024 roku, firma wycofała smartwatche Fitbit i skupiła się na serii Pixel Watch. Teraz Google zmienia aplikację Fitbit.

Od jakiegoś czasu raz w miesiącu, a dokładniej na początku każdego, na PurePC pojawia się kilka materiałów, które dotyczą różnego rodzaju statystyk. W tym przyjrzyjmy się nieco bliżej sytuacji na rynku systemów operacyjnych dla komputerów osobistych (PC). Oczywiście fakt, że rozwiązanie od Microsoftu ma największy udział w skali światowej, nie jest czymś zaskakującym, ale możemy zerknąć, jak na jego tle wypadają alternatywy, takie jak dystrybucje oparte na jądrze Linux i macOS.

Firma NVIDIA znowu mówi o sztucznej inteligencji, ale tym razem nie chodzi o kolejną usługę w chmurze ani pokaz siły na slajdach. Nemotron 3 Nano Omni ma rozwiązać bardziej przyziemny problem. Dzisiejsi agenci AI często składają się z kilku osobnych modeli do obrazu, dźwięku i tekstu, a każdy taki przeskok kosztuje czas, pamięć i pieniądze. Jeśli ten plan zadziała, zmieni się nie tylko tempo pracy systemów, ale też sposób ich wdrażania.

Fedora, czyli dystrybucja oparta na jądrze Linux, która stawia na nowe rozwiązania, doczekała się kolejnego wydania. Ponownie możemy liczyć na świeże wersje różnych środowisk graficznych, takich jak tytułowe GNOME, czy też KDE Plasma. Mniejszej zmiany doczekał się instalator Anaconda dla spinów (Fedora z innymi pulpitami niż wspomniane), a twórcy dodali również trzy grosze do grania na Linuksie, włączając automatycznie moduł NTSYNC w niektórych przypadkach.

Niekiedy całkiem często używanymi programami są te, które należą do grona tych najprostszych. Wśród nich można wymienić kalkulator, stoper, czy choćby notatnik. W tej ostatniej kategorii nierzadko używa się domyślnej aplikacji w systemie Windows, ale popularną opcją jest Notepad++, który ma dużo większe możliwości. Przez lata nie był on dostępny w natywnej wersji na Apple macOS, a jedynie dla systemu Microsoftu. W ostatnich dniach ta niekorzystna sytuacja uległa zmianie.

Jakiś czas temu firma Microsoft przedstawiła kierunek, w którym zmierzać miała najnowsza wersja jej systemu operacyjnego - Windowsa 11. W 2026 roku oprogramowanie to miało oddać większą kontrolę użytkownikowi i te słowa już się spełniają, choć na razie w dość ograniczonej skali, wszak mowa tutaj o testowych wersjach systemu. Testerzy, nazywani w tym przypadku Insiderami, mogą już sprawdzić, jak będzie wyglądała kontrola nad aktualizacjami.

Chiński DeepSeek znów wchodzi do gry bez wielkiej celebracji, ale z ruchem, którego branża nie przeoczy. Firma pokazała DeepSeek-V4 Preview w dwóch odmianach, Pro i Flash, a przy okazji zagrała trzema kartami naraz, czyli długim kontekstem, łatwą integracją i chińskim zapleczem sprzętowym. Na papierze to kolejna premiera modelu. W praktyce chodzi o coś znacznie poważniejszego, czyli koszt, dostępność i kontrolę nad całym łańcuchem wdrożenia.

Niedawna premiera procesorów Qualcomm Snapdragon X2 Elite w pierwszych laptopach z systemem Windows potwierdziła, że obecny stan kompatybilności układów ARM z popularnymi programami oraz grami stoi na znacznie wyższym poziomie w porównaniu do okresu, gdy pierwsza generacja Snapdragonów zawitała do laptopów. Oczywiście pracy nadal jest sporo, bo duża część chociażby gier działa w ramach emulacji. Ostatnie działania Microsoftu mogą jednak przynieść wymierne korzyści w dłuższym okresie czasu.

W wyścigu o dominację w sztucznej inteligencji coraz rzadziej chodzi już tylko o sam model. Liczy się to, kto ma dostęp do prądu, serwerownie, układy i klienta zamkniętego we własnym ekosystemie. Najnowsza umowa firm Amazon i Anthropic dobrze to pokazuje. Na papierze widzimy inwestowane kolejne miliardy dolarów, ale w praktyce stawką jest kontrola nad tym, gdzie Claude będzie trenowany, uruchamiany, a także sprzedawany.

Podczas targów Gamescom 2025 zespół Microsoftu odpowiedzialny za rozwój DirectX 12 zaprezentował funkcję Advanced Shader Delivery, której zadaniem jest dostarczanie skompilowanych shaderów. Wraz z premierą urządzeń ROG Xbox Ally oraz ROG Xbox Ally X w październiku 2025 roku, technologia trafiła w ograniczonym stopniu na rynek. Teraz, jak zauważył programista z MADFINGER Games, Ondrej Hrušovský, funkcja ta jest w trakcie wdrażania do silnika Unreal Engine 5.

Są takie elementy Windows, którym ufa się bez zastanowienia. Menedżer zadań należy do tej grupy. Problem w tym, że prosty procent przy ikonce procesora od dawna nie opisuje już świata tak dobrze, jak kiedyś. Teraz temat wrócił za sprawą Dave'a Plummera, autora oryginalnego Task Managera, który rozebrał ten mechanizm na części i przy okazji pokazał, dlaczego pozornie banalny licznik bywa bardziej interpretacją niż pomiarem.

Firma Microsoft od lat próbuje przekonać użytkowników, że Edge to coś więcej niż przeglądarka dodawana do systemu Windows. Teraz firma dorzuca do tej opowieści naprawdę duże pieniądze, samochody i całą machinę Microsoft Rewards. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak zwykła promocja. Gdy jednak zajrzymy do regulaminu, widać znacznie ciekawszy obraz walki o uwagę, domyślne ustawienia, a także o codzienne przyzwyczajenia użytkowników.

Google znowu próbuje skrócić drogę między pomysłem a gotowym obrazem. Tym razem nie chodzi jednak o szybszy model ani kolejną paczkę filtrów, tylko o coś znacznie bardziej przyziemnego i przez to ciekawszego, a mianowicie o dostęp do prywatnego kontekstu użytkownika. Gemini ma teraz sięgać do Google Photos i na tej podstawie tworzyć grafiki, które nie przypominają już losowej wariacji generatora, ale coś bliższego osobistemu szkicownikowi.

Mozilla znów próbuje zagrać pod prąd, ale tym razem nie chodzi o przeglądarkę, czy klienta pocztowego. Thunderbolt to nowy klient AI rozwijany przez MZLA Technologies Corporation, czyli spółkę stojącą za Thunderbirdem. Zamiast kolejnej usługi w stylu ChatGPT dostajemy projekt, który od początku mówi o kontroli, własnej infrastrukturze i pracy na danych, które nie muszą opuszczać firmy. To brzmi rozsądnie, choć diabeł jak zwykle tkwi w szczegółach.

Steam nieprzerwanie od 21 sierpnia 2018 roku rozwija narzędzie Proton - warstwę kompatybilności umożliwiającą uruchamianie gier wydanych na system Windows w środowisku Linux. Teraz nadchodzi Proton 11, a obecnie dostępna jest już wersja beta, która integruje nowe funkcje z Wine 11, mające zapewnić jeszcze większą stabilność działania gier na Linuksie. Równolegle rozwijany jest także Proton 11 (ARM64), który ma zostać przeznaczony dla gogli VR Steam Frame.

W przypadku komputerów kwantowych coraz rzadziej chodzi tylko o samą liczbę zastosowanych kubitów. Równie ważne jest to, kto opanuje kalibrację, korekcję błędów i komunikację z klasycznym HPC. NVIDIA właśnie wchodzi w ten obszar z rodziną otwartych modeli Ising. Na pierwszy rzut oka to kolejny projekt AI. W praktyce stawką jest warstwa sterowania, bez której nawet ambitny procesor kwantowy pozostaje jedynie bardzo drogim eksperymentem.

Nie każda ważna zmiana w Linuksie wygląda spektakularnie. Czasem wszystko sprowadza się do jednego przełącznika, który przez długi czas tkwił w cieniu, choć sprzęt był już gotowy. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia przy Linux 7.1. Na pierwszy rzut oka temat wydaje się niszowy, ale pod spodem chodzi o coś większego, czyli o to, jak jądro zaczyna wreszcie korzystać z możliwości nowego x86 bez oglądania się na dawne ograniczenia.

Firma Google wrzuciła do App Store nową aplikację i zrobiła to bez żadnych fanfar, jakby chodziło jedynie o drobną ciekawostkę. Tymczasem sprawa jest znacznie poważniejsza. Google AI Edge Eloquent nie próbuje imponować rozmachem, lecz użytecznością. Rejestruje mowę, czyści ją z potknięć i oddaje tekst, który da się od razu wkleić do maila, notatki albo dowolnego komunikatora. Właśnie takie ruchy potrafią najmocniej namieszać na rynku.

Ubuntu od Canonical to jedna z najpopularniejszych dystrybucji systemu Linux, bazująca na Debianie. Już wkrótce ukaże się nowa wersja - Ubuntu 26.04 LTS (Long Term Support), na której opierać się będą kolejne dystrybucje, takie jak Zorin OS. Oprócz wprowadzenia nowej wersji środowiska graficznego GNOME 50, jedną z najważniejszych zmian jest podniesienie wymagań systemowych, które według zaleceń są obecnie wyższe niż w przypadku Windows 11.

Firma Meta długo sprzedawała swoją sztuczną inteligencję jako wyścig na coraz większe liczby. Najnowszy model Meta Superintelligence Labs Muse Spark pokazuje, że dziś chodzi już o coś innego, a mianowicie o to, kto szybciej zamknie użytkownika we własnym ekosystemie i poda mu odpowiedź, zanim ten zdąży otworzyć i użyć Google. Nowy model nie kończy wojny o sztuczną inteligencję, ale dobrze pokazuje, gdzie naprawdę przesuwa się front AI.

Firma Valve od lat lubi pracować po cichu, a internet lubi taką ciszę rozbijać na części pierwsze przeciekami i domysłami. Tym razem poszło o nazwę SteamGPT, która wypłynęła z plików śledzonych przez społeczność. Brzmi jak kolejny modny dopisek z ery generatywnej AI, ale trop prowadzi w mniej efektowną, za to znacznie ważniejszą stronę, czyli wprost do supportu, analizy zgłoszeń i zaplecza bezpieczeństwa całego ekosystemu Steam.

Firma Google ogłosiła, że jej autorska przeglądarka Google Chrome, która przy okazji jest najpopularniejszą na całym świecie, otrzymuje kolejne usprawnienia. Nie mówimy tu co prawda o rewolucyjnych aspektach, a bardziej takich, które mogą pozytywnie wpłynąć na nasze doświadczenia. Jedna z nowości dotyczy samych kart, natomiast druga odnosi się do małej zmiany w trybie czytania, który z kolei pozwala skupić się na samej treści strony - usuwając zdjęcia i inne elementy.

Nie każdy koniec epoki objawia się wielkim hukiem. Czasem zaczyna się jedynie od skreślenia kilku opcji w konfiguratorze jądra, po których połowa internetu wzdycha z nostalgią, a druga nawet tego nie zauważa lub jej to nie obchodzi. Właśnie taki ruch szykuje zespół Linuksa. Po latach odwlekania obsługa procesorów Intel 486 trafia na stół operacyjny. Dla jednych to symboliczny gest, dla innych zwykłe sprzątanie po historii x86.

Firma Google od wielu miesięcy próbuje przekonać swoich użytkowników, że jej funkcja AI Overviews to wygodniejsza droga do uzyskania właściwych odpowiedzi, niż klasyczna lista linków. Najnowsza analiza pokazuje jednak, że wygoda nadal ma swoją cenę. Problem nie sprowadza się już tylko do memów o kleju na pizzy, lecz do skali błędów w produkcie, który siedzi na szczycie najpotężniejszej i najpopularniejszej wyszukiwarki świata.

System Apple Vision Pro długo wyglądał w grach jak jedynie niezwykle drogi ekran, który wciąż czeka na odpowiedni argument do napędzenia sprzedaży. Valve właśnie taki argument przedstawia, choć bez wielkich fajerwerków i bez obietnic o zupełnie nowej erze VR. Steam Link dla visionOS nie wywraca stolika, ale trafia dokładnie tam, gdzie sprzęt firmy Apple od dawna miał problem, czyli w łatwy dostęp do szerokiej biblioteki gier z komputera.

Firma OpenAI znów próbuje opowiadać o przyszłości sztucznej inteligencji językiem dobra wspólnego. Problem w tym, że niemal równocześnie wraca pytanie, o którym firma chciałaby dawno zapomnieć. Codzi nie o wydajność modeli, nie o miliardy na centra danych, lecz o wiarygodność człowieka stojącego na szczycie. A gdy stawka obejmuje rynek pracy, bezpieczeństwo i państwowe kontrakty, taki zgrzyt przestaje być tylko personalnym konfliktem.

Tym razem nie chodzi tylko o kolejne miliardy parametrów w modelu sztucznej inteligencji. Firma Google wraca do otwartych modeli z ruchem, który może mieć większe znaczenie niż prezentowane tabelki z benchmarkami. Gemma 4 zapowiada się na premierę ważną nie dlatego, że znowu przyspiesza, lecz dlatego, że zmienia warunki gry dla firm, twórców narzędzi i zwykłych użytkowników, którzy chcą uruchamiać AI poza cudzą chmurą.