GTA kończy dzisiaj 25 lat! Gry z serii Grand Theft Auto to dzisiaj synonimy dopracowanych gier z otwartym światem

Pod koniec października jedna z najlepiej ocenianych gier z marki Grand Theft Auto obchodziła swoje 20 urodziny. Mowa oczywiście o GTA: Vice City, które z jednej strony było rozwinięciem tego co otrzymaliśmy rok wcześniej przy okazji GTA 3, ale jednocześnie każdy element rozgrywki był ulepszony i dopieszczony do granic możliwości. Prezentacja barwnych lat 80 rodem z serialu Miami Vice okazała się strzałem w dziesiątkę, a wielu fanów GTA do dzisiaj uznaje Vice City za najlepszą część. Minął miesiąc i przyszedł czas na kolejną rocznicę, tym razem istotniejszą bo związaną ogólnie z marką GTA.

Seria Grand Theft Auto obchodzi dzisiaj swoją 25 rocznicę istnienia. Początki marki nie były wcale spektakularne, a dopiero premiera GTA 3 w 2001 roku zmieniła postrzeganie tego jak dzisiaj widzimy serię GTA.

GTA (1997), GTA London: 1969 (1999), GTA London: 1961 (1999)

GTA Vice City kończy 20 lat! Wspominamy jedną z najlepszych części Grand Theft Auto, która urzekała nie tylko klimatem

Dwudziesta piąta rocznica to całkiem ładna liczba, a jeszcze większe wrażenie robi gdy weźmiemy pod uwagę że mowa o marce Grand Theft Auto. Tytuł, który w 1997 roku nie robił jakiegoś wybitnego wrażenia, raptem kilka lat później stał się synonimem tego czym powinna być gra z otwartym światem w pełnym 3D. Rdzennym producentem serii GTA było studio DMA Design, które zostało utworzone w 1987 roku, a w 1999 roku przejęte przez światowego wydawcę Rockstar Games. To właśnie w wyniku przejęcia, począwszy od GTA 3 kolejne gry były już sygnowane nową nazwą studia, które przetrwało do dzisiaj - Rockstar North. Ciekawostką jest to, że gry z serii GTA tworzone są właśnie w Rockstar North, a które to swoją siedzibę ma w Edynburgu. Wydawca - Rockstar Games - ma z kolei główną siedzibę w Nowym Jorku.

GTA 2 (1999)

GTA 6 z wyciekiem gameplaya? Materiały z rzekomej wczesnej wersji gry zaczęły krążyć po Internecie

Ci młodsi gracze, którzy z serią Grand Theft Auto są od jej nowszych części, mogą sobie nawet nie zdawać sprawy że takie miejsca jak Liberty City, Vice City czy San Andreas wcale nie powstały w momencie stworzenia uniwersum 3D. Już w pierwszej części GTA otrzymaliśmy do dyspozycji kilka miast. Początkowa rozgrywka miała miejsce w Liberty City, następnie przechodziliśmy do San Andreas (które dopiero w uniwersum 3D rozrosło się do stanu, w którym to istniały trzy kolejne miasta: Los Santos, San Fierro oraz Las Venturas), by finalne etapy rozegrać w słonecznym Vice City. Oczywiście rozmach poszczególnych miast był o wiele mniejszy, tym bardziej że pierwsze odsłony GTA oferowały rozgrywkę w rzucie izometrycznym (2D).

GTA 3 (2001)

Recenzja GTA The Trilogy - The Definitive Edition. Sprawdzamy czy odświeżona kolekcja klasyków naprawdę jest tak kiepska

Już od pierwszej części marka Grand Theft Auto była uznawana za niezwykle brutalną rozgrywkę, z walkami pomiędzy gangami i przede wszystkim walką o przetrwanie w roli głównej. GTA nigdy nie stroniło od przemocy jak również wulgarnego języka. Najpierw jednak wszystko to było prezentowane w dwuwymiarowej grafice, a potem już w pełnym 3D, gdzie wszystko wyglądało bardziej realistycznie. GTA to w dużej mierze wykonywanie kolejnych misji od poznawanych postaci, strzelanie do wrogów i jazda po mieście (bardziej lub mniej przepisowa, choć mniemam że większość graczy Grand Theft Auto miało totalnie gdzieś zasady ruchu drogowego). Jedną z cech charakterystycznych serii to również pościgi policyjne, uatrakcyjniane przez zdobywane gwiazdki - im więcej, tym bardziej wzmożony jest pościg i trudniejszy do zgubienia. W grach z uniwersum 3D przykładowo przy jednej gwiazdce było jeszcze bardzo łatwo, ale później dołączały do nich Enforcery (trzy gwiazdki), pojazdy służb FBI (pięć gwiazdek) czy w końcu czołgi Rhino (sześć gwiazdek). Z kolei prowadząc wspomniany czołg, mogliśmy czuć się niczym król z niemal nieograniczoną władzą.

GTA Vice City (2002), GTA San Andreas (2004)

GTA IV ma już 10 lat - wspominamy najlepszą grę 2008 roku

Seria GTA doczekała się wielu gier, w tym także dodatków. Przykładowo pierwsza część otrzymała rozszerzenie o nazwie GTA: London 1969, a dodatek ten później otrzymał jeszcze własny dodatek (dodatkocepcja?) w postaci London: 1961. Ostatnia gra z uniwersum 2D to GTA 2, którego akcja toczyła się w fikcyjnym mieście Anywhere City, a głównym bohaterem był... Cloude Speed. Imię i nazwisko z pewnością znajome, bowiem postać o takim samym nazwisku trafiła jako główna postać w GTA 3. Studio Rockstar North jednak nigdy nie potwierdziło, że w obu grach występuje ta sama postać, toteż nie wiemy czy jest coś na rzeczy czy to tylko jedno z wielu ester eggów z serii. W uniwersum 3D otrzymaliśmy trzy duże produkcje: GTA 3, GTA Vice City oraz GTA San Andreas. Powstały także trzy gry typu "spin-off" w postaci GTA: Advance (na konsolę GameBoy Advance i będąca miksem grafiki dwuwymiarowej oraz trójwymiarowej), GTA: Liberty City Stories oraz GTA: Vice City Stories (obie przygotowane z myślą o PlayStation Portable). Osobiście do dzisiaj żałuję, że dwie ostatnie produkcje nie zawitały na PC ani na większą liczbę konsol, biorąc pod uwagę że gry oferują naprawdę świetne warstwy fabularne.

GTA Liberty City Stories (2005), GTA Vice City Stories (2006)

GTA V PC. Recenzja najlepszego sandboxa w historii gatunku

Ostatnią produkcją z uniwersum 3D było wyjątkowo rozrośnięte (jak na ówczesne standardy, gra zadebiutowała w 2004 roku na konsolach i w 2005 roku na PC) GTA: San Andreas, w którym mogliśmy zwiedzić trzy miasta oraz spore połacie terenów pozamiejskich. Los Santos wzorowano na Los Angeles, San Fierro - na San Francisco, z kolei Las Venturas to oczywiście parodia Las Vegas. Gra otrzymała szereg pobocznych aktywności (jedzenie, siłownia, chodzenie na zakupy oraz randkowanie) a także sporo umiejętności, które rozwijaliśmy poprzez regularne ich używanie (korzystanie z poszczególnych broni, prowadzenie pojazdów czy pływanie - tak! w GTA: San Andreas bohater w końcu nauczył się pływać). Po stanie San Andreas przyszedł czas na nieco dłuższy odpoczynek od serii - Grand Theft Auto powróciło w nowym uniwersum HD w 2008 roku grą GTA IV. Powróciliśmy do Liberty City, ale miasto w niczym nie przypominało swoich wcześniejszych odpowiedników o tej samej nazwie. Liberty City w uniwersum HD to ogromna metropolia, wzorowana na Nowym Jorku. Gra w wielu miejscach przeszła olbrzymią metamorfozę, co było związane z przejściem zarówno na nowy silnik graficzny (RAGE) jak również na nowe silniki fizyczne (Euphoria Physics, Ragdoll Physics). Wpłynęło to m.in. na kompletnie przebudowany system prowadzenia pojazdów czy zachowywania się przechodniów w zupełnie randomowych sytuacjach. GTA IV zaoferowało dojrzałą kampanię fabularną obracającą się wokół Nico Bellica, a sama gra nie była aż taką parodią jak inne produkcje z serii (twórcy z Rockstar North uwielbiają wyśmiewać w GTA wszelkie absurdy rzeczywistego świata, co zresztą jest kolejną cechą charakterystyczną tejże serii).

GTA 4 (2008)

Grand Theft Auto V zadebiutował na konsolach PlayStation 5 oraz Xbox Series. Porównujemy nową wersję z edycją na PlayStation 4

GTA IV otrzymało dwa samodzielne dodatki fabularne: The Lost and Damned oraz The Ballad of Gay Tony, które wprowadzono później w jednym pakiecie Episodes from Liberty City. Dodatki prezentowały losy m.in. tytułowego gangu Lost and Damned, a także przygody Luisa Lopeza, prawej ręki tytułowego Geja Tony'ego. Wydarzenia w wielu miejscach łączyły się z tymi z podstawowej wersji gry, ale jednocześnie wprowadzały kompletnie odmienny klimat w stosunku do pierwowzoru. The Lost and Damned był szary, brudny z ciężkim klimatem, podczas gdy The Ballad of Gay Tony prezentowało rozbrykane, nocne życie Liberty City. Pomiędzy czwórką i wydaną jako ostatnią piątką pojawiła się jeszcze jedna gra, będąca typowym spin-offem - GTA: Chinatown Wars, wydane z myślą o przenośnych konsolach Nintendo DS oraz PlayStation Portable. Dopiero w 2013 roku pojawiła się zupełnie nowa gra z serii - Grand Theft Auto V - i które jak się potem okazało, było ostatnią nową grą wydaną w ostatnim dziesięcioleciu.

GTA Chinatown Wars (2009)

GTA III świętuje 20 urodziny! Z nostalgią wspominamy produkcję Rockstar North, która wyniosła serię na wyżyny popularności

Grand Theft Auto V ponownie postawiło na daleko idące zmiany, tym razem w kontekście prezentacji głównego bohatera. Czy raczej głównych bohaterów, bowiem w GTA V otrzymaliśmy aż trzy grywalne postacie: Michael De Santa, Franklin Clinton oraz Trevor Philips. Fabuła wyrzuciła nas do Los Santos, które jest wielokrotnie większe od wersji z uniwersum 3D i niemal w niczym go nie przypomina (prócz kilku ester eggów). Choć w wielu misjach mogliśmy kierować tylko konkretnymi postaci, w wolnym czasie mieliśmy wybór jaką postacią chcemy kierować. Wchodząc czasami w buty np. Trevora, mogliśmy znaleźć się w najmniej spodziewanych miejscach (kilka razy zdarzyło mi się przerzucić Trevora leżącego po pijaku na jakimś górskim szczycie, w dodatku w damskich ciuchach). W przeciwieństwie do dość ponurej czwórki, piątka niemal tryskała humorem i wszechobecną radością, jednocześnie będąc kilkukrotnie większą parodią Ameryki w porównaniu do GTA IV. Nie wszystkim zmiany w piątce przypadły do gustu i dotyczy to nie tylko wprowadzenia trójki bohaterów (z czego tylko jeden jest faktycznie ciekawy - mowa o Michaelu), ale również pewnych uproszczeń w gameplayu, głównie w kontekście modelu jazdy, który nie miał nic z czwórki. Wraz z piątką nadeszła również era GTA Online...

GTA 5 (2013-2022)

Jakie są wymagania sprzętowe GTA V? Test wydajności

I to właśnie GTA Online obwiniane jest o to, że do dzisiaj na półkach sklepowych nie pojawiła się nowa gra z serii Grand Theft Auto. Niezwykła wręcz popularność sieciowego modułu z piątki spowodowała, że Rockstar North zainwestował mnóstwo środków i czasu w rozległy rozwój tejże gry. GTA Online praktycznie od dekady otrzymuje kolejne dodatki, czasami mniejsze a czasami duże, pochłaniające kolejne godziny z życia graczy. Moduł GTA Online stał się również prawdziwą maszyną do zarabiania pieniędzy. Mikrotransakcje w sieciowej wersji GTA są wszechobecne (słynne już karty Shark), a w zeszłym roku Rockstar wyciągnął ręce po jeszcze więcej pieniędzy poprzez wprowadzenie abonamentu GTA+ w konsolowych wersjach). GTA V z kolei stało się parodią samą w sobie, gdy twórcy wprowadzili dedykowane wersje gry na aż trzy generacje. Pierwotna premiera odbyła się w 2013 roku na PlayStation 3 oraz Xbox 360. W 2014 roku zadebiutowała wersja pod PlayStation 4 oraz Xbox One, a 2015 roku na PC i w końcu w 2022 roku na PlayStation 5 oraz Xbox Series. Tyle dobrego, że Rockstar już dawno temu potwierdził prace nad nowym rozdziałem w historii Grand Theft Auto. Kilka tygodni temu miał miejsce atak hakerski na Rockstar, w wyniku którego do sieci przedostała się spora ilość materiałów pochodzących z wczesnych wersji GTA 6. Potwierdziły one m.in. obecność dwójki protagonistów: Jasona oraz Lucii (pierwsza kobieca bohaterka w GTA, którą możemy kierować).

Wielu twórców próbowało skopiować styl GTA i stworzyć równie udaną grę sandboxową, ale nikomu do dzisiaj nie udało się dorównać osiągom studia Rockstar North. Wiele to mówi o jakości kolejnych gier z serii.

Fragment z bardzo wczesnej wersji GTA 6

Na GTA 6 z pewnością przyjdzie nam poczekać jeszcze przynajmniej dwa lata, ale nie zmienia to faktu że marka Grand Theft Auto rozrosła się do gigantycznych rozmiarów i każdy kolejny tytuł z tej serii z automatu staje się maszynką do zarabiania pieniędzy. Rockstarowi można obecnie wiele zarzucić, ale na pewno nie to że nie wie, jak tworzyć olbrzymie produkcje z otwartym światem. Rewolucja przyszła wraz z GTA 3 i kto wie, jak dzisiaj wyglądałoby GTA (jak również wszystkie inne gry typu open-world), gdyby nie sukces trzeciej części w 2001 roku. Dzisiaj marka Grand Theft Auto kojarzy się przede wszystkim z parodiowaniem wszystkiego dookoła (apogeum osiągnięto w piątce, pytanie czy w kolejnej grze Rockstar będzie równie odważny), ciekawymi wątkami fabularnymi i znakomicie kreowanymi postaciami pierwszo- i drugoplanowymi, z niesłychanie wręcz dopracowanymi, otwartymi światami no i oczywiście ze znakomicie przygotowywanymi stacjami radiowymi, wypchanymi po brzegi świetnymi kawałkami muzycznymi. Wielu próbowało przez lata doścignąć GTA, ale jeszcze nikomu się nie udało. I wygląda na to, że chyba nigdy nie dostaniemy tak dopracowanej gry jak u Rockstara...