Zgłoś błąd

X

Zanim wyślesz zgłoszenie, upewnij się że przyczyną problemów nie jest dodatek blokujący reklamy.

Typ zgłoszenia
Treść zgłoszenia
Twój email (opcjonalnie)
Nie wypełniaj tego pola
.
Załóż konto
EnglishDeutschРусскийFrançaisEspañol中国

Tetris ma 35 lat! Do dziś to najlepszy towar eksportowy ZSRR

Bartłomiej Dramczyk | 05-06-2019 12:00 |

Tetris ma 35 lat! Do dziś to najlepszy towar eksportowy ZSRRGenialny umysł Aleksieja Pażytnowa na początku przetworzył układankę z klocków pentomino na komputerowy hit. Warto jednak pamiętać o tym, że Tetris tak naprawdę ma trzech ojców. Oprócz Pażytnowa to Wadim Gierasimow i Dimitri Pawłowski. To oni, wspólnie odpowiadają za koncepcję gry logiczno-zręcznościowej, której pierwowzorem jest pentomino (w skład pentomino wchodzi 12 klocków, każdy będący wariacją pięciu kwadratów ułożonych obok siebie). Uproszczona wersja układanki, zastosowana w oryginalnym Tetrisie, jest oparta na elementach tetromino (7 elementów), klocków złożonych z czterech przylegających do siebie kwadratów. Tetromino to z kolei układanka znana już od początku ubiegłego wieku. Radzieccy naukowcy, w wolnych od pracy chwilach trafili w dziesiątkę: fakt, dynamiczna rozgrywka, połączona z główkowaniem mogłaby okazać się zabójcza przy kombinowaniu z pentomino.

Wiemy jaką głębokość miała pierwsza studnia w Tetrisie: 20 znaków. Znamy też jej szerokość: 10 znaków. Wiemy też, że pierwsze klocki teromino udawały nawiasy kwadratowe, ułożone obok siebie. Takim tworem Pażytnow, Gerasimow i Pawłowski zawojowali cały świat.

Tetris ma 35 lat! Do dziś to najlepszy towar eksportowy ZSRR [1]
Hatris - w grze kontynuującej tradycję Tetrisa możemy spotkać awatara Pażytnowa

Nazwa Tetris, wymyślona przez Pażytnowa, to połączenie wyrazów tetromino oraz tenis (ulubionej dyscypliny sportowej naukowca). Ot, w zamyśle mikstura dynamiki arkanoida z koniecznością błyskawicznego główkowania. Na swój sposób Tetris stał się dla posiadaczy komputerów równie wciągającą rozrywką, jak wymyślona dekadę wcześniej Kostka Rubika – niezaprzeczalnie jedna z najważniejszych, komputerowych układanek logicznych. Początki kariery Tetrisa sięgają maszyn, które raczej trudno posądzić o charakter rozrywkowy. Montowany w racku radziecki, 16-bitowy komputer Electronika 60 (zgodny z DEC PDP-11), z podłączonym terminalem raczej nie był częstym gościem w domach w ZSRR (i państwach ościennych). Aleksiej Leonidowicz Pażytnow opracował na Electronice 60 prototyp Tetrisa, natomiast jego koledzy i współpracownicy: Wadim Gierasimow oraz Dimitri Pawłowski przenieśli pomysły Pażytnowa na ekran ówczesnych klonów PC.

Tetris ma 35 lat! Do dziś to najlepszy towar eksportowy ZSRR [3]
Oryginalna wersja Tetrisa dla Electroniki 60

Łącząc w 1984 roku dwa elementy rozgrywki w jedną, spójną całość: logiczną układankę ze zręcznościową rozgrywką, wymuszoną przez symulowaną na planszy grawitację, skłaniająca klocki tetromino do sukcesywnego opadania w dół. O co chodzi w rozgrywce w Tetris? Właściwie to gra bez końca, w której najbardziej zabójczym elementem jest czas. I owe spadające bez przerwy klocki. Oryginalna gra dla Electroniki 60 zajmuje zaledwie jedna trzecią monochromatycznego ekranu, obserwujemy coś w rodzaju studni (10x20 znaków), w której należy układać w linie opadające elementy. Kiedy zapełnimy cały wiersz – linia znika, tworząc przestrzeń do dalszej rozgrywki. Skromne środki, jakie były potrzebne do zrealizowania Tetrisa – monochromatyczny ekran i tryb tekstowy, okazały się wystarczające, by świat ukryty za Żelazną kurtyną dał znać o swoim istnieniu. Późniejszy port dla PC można znaleźć na stronie Wadima Gerasimowa. Pomimo pewnych perturbacji związanych z działaniem firmy The Tetris Company, na której wniosek Tetris dla MS-DOS (wersja z 1998 roku) w 2003 roku został usunięty i przywrócony niecałe 3 lata później...

Oparta na klockach tetromino mechanika Tetrisa nosi zasłużone miano najlepiej sprzedającej się gry wszech czasów: 170 milionów egzemplarzy nabyli gracze uwielbiający układanki (w tym 70 milionów na fizycznych nośnikach). To lepiej od Minecrafta i GTA V.

Pierwszy z serii Tetris debiutuje 6 czerwca 1984 roku na ekranie Electroniki 60, jego późniejsze, poprawione wersje trafiają nieco później na kolejne wersje maszyn produkowanych w Woroneżu, radzieckim odpowiedniku Doliny Krzemowej. Z tamtejszych fabryk wyszły nie tylko kolony PDP-11 i XT, w tym samym miejscu powstawały również kopie gier elektronicznych Nintendo Game & Watch, w tym Nu, Pogodi!, znany w Polsce pod mianem Jajeczek (klon gry Eggs Nintendo). Jednak praca nad Tetrisem trwają w zupełnie innym miejscu, w Moskwie, w Rosyjskiej Akademii Nauk. Kilka dni po premierze premierze prototypu Tetrisa na Electronice 60, kolejne wersje Tetrisa trafiły również na klony PC (w czym pomogli współpracownicy Pażytnowa, Dmitri Pawłowski i Wadim Gierasimow, tworząc kod gry w Pascalu), a stąd już wiodła prosta droga do serc graczy, którym wystarczyła chwila kontaktu z pochodzącą z dalekiego wschodu grą, by podchwycić jej reguły i wciągnąć się na wiele godzin zmagań z teromino. W oryginalnej wersji gry algorytm odpowiedzialny za opadanie klocków nie uwzględniał wszystkich prawideł fizyki, pozostawiając obcięte fragmenty tetromino wiszące w powietrzu, późniejsze warianty gry uwzględniały poprawioną mechanikę rozgrywki, w której takie osierocone fragmenty klocków poprawnie opadały w dół.

Same klocki tetromino, które wraz z kolejnymi odmianami, wersjami i konwersjami oryginalnego Tetrisa nabierały coraz więcej barw i bonusów, podnoszących atrakcyjność rozgrywki zachowywały w większości odmian gry te same kształty, przypominające litery I, T, O, L, J oraz S i Z, oczywiście ograniczone do elementów ułożonych z czterech prostokątów. W tej pozornej prostocie ukryty był jeden niedopowiedziany element: losowe dobieranie opadających klocków tetromino przez maszynę prędzej czy później objawiało się rosnącym na ekranie bałaganem pełnym pustych przestrzeni. Gracz ma za zadanie umiejętne dopasowywanie klocków, poprzez ułożenie ich w dogodnej pozycji oraz obracanie, wokół jednej osi. Na dodatek upływ czasu i coraz większe tempo rozgrywki podnosiły emocje. Ostatecznie dostaliśmy perfekcyjną miksturę układanki rozwiązywanej pod presją czasu. Coś jak wspomniana wcześniej Kostka Rubika, rozwiązywana na czas na zawodach.


Tetris Pro, Amiga - jeden z wielu nieoficjalnych wariantów gry

Za wyeksportowanie Tetrisa na rynki zachodnie odpowiada amerykańska firma Spectrum HoloByte, która w 1987 roku przywlekła Tetrisa na ekran PC w USA (na licencji uzyskanej od Pażytnowa). To już zupełnie inny Tetris: kolorowy, pomimo ograniczonej palety barw kart CGA. Później plaga Tetrisa przeniosła się z biurowych IBM PC na komputery domowe, od Apple, po Amigi, C64 i ZX Spectrum. Właściwie trudno wymienić dziś komputer, czy konsolę do gier, która nie doczekała się na swoim ekranie jakiegoś wariantu Tetrisa. W tym samym czasie rozmowy o uzyskanie licencji na wydanie Tetrisa prowadziła również brytyjska firma Andromeda (ostatecznie uzyskując licencję na podobną grę od Węgrów). Bałagan tetrisowych licencji rozbiegł się po świecie, i tak powstały przynajmniej dwie wersje Tetrisa dla Amigi i Atari ST (od Mirrorsoftu i Spectrum Holobyte). W tym czasie i prawnego bezprawia dla oprogramowania w odległym ZSRR, Pażytnow zdecydował się przekazać prawa do gry na okres 10 lat rządowi rosyjskiemu.

Tetris sam w sobie był też głównym bohaterem prostych gier elektronicznych, zaimplementowanych na ekranach LCD. I podstawą sukcesu pierwszej, mobilnej konsoli Nintendo – Game Boya z 1989 roku, dla którego był grą sprzedawaną wraz z konsolą (tylko dla samego Game Boya sprzedano ponad 30 milionów kopii Tetrisa). Ostatecznie cały bałagan licencyjny rozwiązało stworzenie dekadę później firmy The Tetris Company (założonej przez Pażytnowa i Henka Rogersa), która do dziś ściga producentów oprogramowania, wykorzystujących nazwę Tetris oraz mechanikę oryginalnej gry w swoich produktach.

W tym miejscu można by pokusić się o wymienienie kilkudziesięciu najciekawszych klonów Tetrisa, które zawojowały świat lub były wyjątkowo oryginalne, jak ta jedna, jedyna w swoim rodzaju gra stworzona przez Polaków - trójwymiarowy Blockout. Warto jednak poświęcić to miejsce na coś innego. Podążyć za myślą oryginalnego twórcy Tetrisa, Aleksieja Pażytnowa i przyjrzeć się jego ewolucji wyznaczonej kształtami klocków tetromino.

W 1989 roku dla PC powstaje Welltris, zaprojektowany przez Pażytnowa – tym razem mamy do czynienia z tworem nawiązującym bezpośrednio do oryginalnego konceptu studni z klockami, które opadają po czterech ścianach, łącząc się na dnie. Ogólnie rzecz ujmując: to wciąż ten sam Tetris, ale z nieco innego punktu widzenia - obserwujemy studnię, patrząc na jej dno. Znacznie ciekawsze pod względem mechaniki rozgrywki był Blockout, wydany w tym samym roku oraz późniejszy 3D Tetris, wydany dla Virtual Game Boya w 1996 roku.

Odmienną od pierwowzoru mechanikę Aleksiej Pażytnow wykorzystał w Hatrisie z 1990 roku, w którym zamiast tetromino układamy do pary kapelusze. Ta koncepcja przypomina późniejszą o rok, przebojową serię gier wywodzącą swoje korzenie z Japonii – Puyo Puyo. Po Hatrisie następuje kolejna, oficjalna odsłona Tetrisa, czyli Faces z podtytułem ...Tris III. Jeszcze dziwniejsza od Hatrisa – tym razem na ekranie mamy za zadanie układać twarze z pociętych na części fragmentów. Po wątpliwym sukcesie Faces, Pażytnow tworzy komputerowe łamigłówki związane ze specyfiką ruchu konika szachowego, w grze Knight Move z 1990 roku.

Tetris ma 35 lat! Do dziś to najlepszy towar eksportowy ZSRR [2]
Hatris - układanka z kapeluszy

Do koncepcji Tetrisa powraca jeszcze raz w 1992, w Wordtrisie, układance z liter, które gracz musi zestawić w słowa. Kolejny krok w roli twórcy gier był jeszcze bardziej zaskakujący – w 1993 roku poznaliśmy El-Fish, czyli symulator akwarium na ekranie komputera. Jeszcze dziwniejsza była strzelanina 3D Ice & Fire z 1995 roku. Koniec lat 90. dla Pażytnowa to zacieśnianie współpracy z Microsoftem, dla którego projektuje The Puzzle Collection i całkiem udany zestaw gier logicznych Pandora’s Box.

Po Pandorze przychodzi kolejna układanka z klocków – Hexic (2003 r.), powielająca schemat łączenia trzech kolorowych elementów, dobrze znany z Bejeweled (2001 r.). Po niej Pażytnow eksperymentuje z formułą gier zręcznościowych w niezbyt wciągającym Dwice (2006 r.) i powraca do pomysłu na heksagonalne układanki w Hexic 2 (2007 r.). Ostatnia znana gra, przy której pracował twórca Tetrisa to Marbly (2013 r.) – zabawa w kulki, do złudzenia przypominająca grę Kulki Jarosława Lewandowskiego z… 1995 roku.

27
Zgłoś błąd
Liczba komentarzy: 36

Komentarze:

x Wydawca serwisu PurePC.pl informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Kliknij zgadzam się, aby ta informacja nie pojawiała się więcej. Kliknij polityka cookies, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies za pośrednictwem swojej przeglądarki.