Darmowe programy do Windows cz. 11. Czyszczenie systemu, blokada telemetrii, usuwanie klikbejtów, edycja zdjęć i inne.

Windows w skali świata zainstalowany jest na niespełna 67% komputerów łączących się z Internetem, co może nie brzmi imponująco, ale drugi w kolejności system macOS (wraz z OS X) zajmuje niespełna 13% rynku, a mój ulubiony Linux wciąż osiąga wynik na poziomie około 4%. I mimo, że wiele osób narzeka na Windowsa, to w naszym kraju najwyraźniej lubimy go jeszcze bardziej, bo w Polsce jego popularność waha się od 80 do 88%, w zależności od miesiąca. Przekłada się to również na duże zainteresowanie ze strony programistów, którzy tworzą masę przydatnych i często darmowych narzędzi na ten system. Trzeba tylko poświęcić chwilę, żeby wyłowić z tej rzeki coś wartościowego.

Autor: Tomasz Duda

Zapraszam do jedenastej odsłony cyklu najlepszych darmowych programów do Windows. Nie znajdziesz tutaj najbardziej oczywistych narzędzi, które polecają niemal wszyscy inni. Zamiast tego staram się wyszukiwać programy mniej znane, ale wciąż wartościowe, przy których część z Was, drodzy Czytelnicy, stwierdzi: “O! Tego nie znam. Chętnie sprawdzę”. Ważne dla mnie jest także to, aby polecać Wam programy darmowe, a najlepiej wolne i z otwartym źródłem. Dzięki temu każdy może je wypróbować, a jeśli się nie spodobają, to nic nie tracisz. Zresztą w dotychczasowych jedenastu zestawieniach umieściłem kilkadziesiąt aplikacji, więc jest spora szansa, że znajdziesz coś przydatnego. Tym razem wyróżniłem program do czyszczenia i optymalizacji Windows prosto z popularnego GitHuba, narzędzie do zaawansowanej zmiany nazwy wielu plików jednocześnie, mały, lekki firewall, otwarty menedżer pobierania wraz z wtyczką do przeglądarki internetowej, nowoczesną alternatywę dla Adobe Lightroom, szybkiego, otwartego klienta e-mail na wzór windowsowej Poczty, a także coś nietypowego, bo nie aplikację, lecz wtyczkę do przeglądarki, ale taką, która uprzyjemnia korzystanie z YouTube. Zaczynamy!

• Darmowe programy dla Windows cz. 1
• Darmowe programy dla Windows cz. 2
• Darmowe programy dla Windows cz. 3
• Darmowe programy dla Windows cz. 4
• Darmowe programy dla Windows cz. 5
• Darmowe programy dla Windows cz. 6
• Darmowe programy dla Windows cz. 7
• Darmowe programy dla Windows cz. 8
• Darmowe programy dla Windows cz. 9
• Darmowe programy dla Windows cz. 10

Czyszczenie i optymalizacja Windows, masowa zmiana nazw, usuwanie klikbejtowych tytułów z YouTube, prosty “firewall”, edytor zdjęć RAW, menedżer pobierania plików i superszybki klient poczty, Wszystko za darmo i w większości z otwartym źródłem.

Darmowe aplikacje na Androida, październik 2025. YouTube bez reklam, czyszczenie pamięci, wykrywanie lokalizatorów i inne

Sparkle - czyszczenie Windows, optymalizacja, wyłączanie zbędnych funkcji

Aplikacja Sparkle służy do usuwania zbędnych funkcji i aplikacji z systemu Windows (debloat), czyszczenia pamięci ze śmieciowych plików, optymalizacji systemu, mającej na celu przyspieszenie jego działania oraz poprawienie ergonomii, a także zmiany DNS na inny, potencjalnie oferujący lepszą prywatność (np. AdGuard, Quad9), wykonywania dodatkowych czynności, takich jak restart sterownika graficznego lub usługi audio czy zmiana planu zasilania na Ultra, a nawet szybkiego pobierania i instalowania przydatnych aplikacji. Wśród nich są m.in. godne polecenia LibreWolf, Ungoogled Chromium, Zen Browser, Tor Browser, OBS Studio, VLC, IrfanView, Rufus, PowerToys, Display Driver Uninstaller, świetny Bulk Crap Uninstaller, Bitwarden i masa innych. Już same modyfikacje (tweaks) są bardzo przydatne i jest ich ponad 30, a jeśli do tego doliczyć całą resztę, to użytkownik dostaje całkiem przydatny pakiet, zupełnie za darmo. Oczywiście program oferuje opcję tworzenia punktów przywracania, aby móc cofnąć potencjalnie niekorzystne skutki zmian, jeśli takie by się pojawiły (ja u siebie nie zauważyłem). Aplikacja Sparkle ma otwarte źródło i można ją pobrać bezpośrednio z GitHub lub z dedykowanej strony internetowej. Jest darmowa i, co ważne, dostępna zarówno w wersji instalacyjnej, jak i przenośnej, która zadziała choćby z pendrive’a lub dysku USB. Jest to relatywnie świeże narzędzie, więc na razie nie jest przetłumaczona na język polski (dostępny jest angielski), ale jeśli zyska większy rozgłos, to pewnie jest to tylko kwestia czasu.

Bulk Rename Utility - zaawansowana zmiana nazw wielu plików jednocześnie

Bulk Rename Utility, jak sama nazwa wskazuje, służy do zmiany nazw wielu plików naraz. Wydaje się to proste, ale jeśli ktoś chce to zrobić w konkretny sposób, to sam Windows nie wystarczy. Potrzebne jest odpowiednie narzędzie. Bulk Rename Utility ma opcji tyle, że na pierwszy rzut oka interfejs może odstraszać, ale po kilku minutach zabawy wszystko staje się jasne i okazuje się, że nie taki diabeł straszny. Bez problemu wykonasz podstawowe czynności, takie jak: ogólna zmiana nazwy, dodanie liczny porządkowej na początku lub na końcu, dodanie daty lub litery, usunięcie określonej części nazwy, i zamiana jednego kawałka tekstu na inny, masowa zmiana atrybutów plików, a nawet kopiowanie / przenoszenie do innej lokalizacji (folderu). Oprócz tego jest jeszcze mnóstwo ustawień i funkcji bardziej zaawansowanych, więc jest szansa, że nawet wymagające osoby będą zadowolone. Bulk Rename Utility jest całkowicie darmowy do użytku prywatnego, ale już nie do komercyjnego. Interfejs nie jest przetłumaczony na język polski.

DeArrow - zmienia klikbejtowe tytuły na YouTube, na lepsze

Trzecią rekomendację wrzucam tutaj jako ciekawostkę, ponieważ DeArrow w zasadzie nie jest aplikacją, lecz rozszerzeniem / wtyczką do przeglądarki internetowej, a jeden z jej nieoficjalnych forków można instalować jako aplikację na smart-telewizorach. Zasada działania jest prosta: po dodaniu wtyczki do przeglądarki sensacyjne, klikbejtowe lub po prostu wprowadzające w błąd tytuły zostają zmienione na prawidłowe, merytoryczne i zdecydowanie lepiej pasujące do prawdziwej treści filmu. Uspokajam: nie jest do tego wykorzystywana żadna sztuczna inteligencja. Więc… jak to działa? Nowe, lepsze tytuły są po prostu proponowane przez społeczność, a Ty możesz na takiej propozycji dać łapkę w górę lub dół, albo dodać własną propozycję, jeśli uważasz, że jest lepsza. Wtedy może inne osoby ją docenią i polubią. Bardzo ważne jest to, że zmiany widać od razu na głównej stronie YouTube, a nie tylko po otwarciu konkretnego wideo. Oprócz tego zmianie mogą ulec miniaturki. Po prawej stronie od tytułu wyświetla się kropka: jeśli jest zupełnie szara, to tytuł i miniaturka pozostają oryginalne, a jeśli jest szaro-niebieska, to zmianie uległa tylko miniatura (z tego, co zauważyłem domyślnie większość jest innych), a jeśli kropka jest wyraźnie niebieska z niebieską poświatą dookoła, to zmieniony jest również tytuł. Oczywiście jeśli ktoś chce, to może kliknąć tę kropkę i w każdej chwili przywrócić oryginalny tytuł. W obecnym świecie, w którym wielu twórców uważa, że klikbejtowy tytuł i krzykliwa miniaturka są koniecznością, wtyczka DeArrow może zapewnić choćby odrobinę normalności. Dodatek dostępny jest na przeglądarki oparte na Chromium, Firefox, a także na Safari. Można go pobrać ze sklepu lub z GitHub.

SimpleWall - darmowy “firewall”, reguły dla ruchu sieciowego

SimpleWall to bardzo małe, lekkie narzędzie do konfigurowania Windows Filtering Platform (WFP) i w praktyce ustalania reguł ruchu sieciowego. Aplikacja “waży” zaledwie około 1 MB i może uruchamiać się oraz włączać filtrowanie samoczynnie przy starcie systemu (jeśli jest taka wola użytkownika). SimpleWall ma otwarte źródło, można ją pobrać z GitHub i jest przetłumaczona na język polski. Przy każdej próbie połączenia np. przez aplikację lub usługę, za pierwszym razem wyświetla powiadomienie, a użytkownik sam decyduje czy chce zezwolić na dostęp do sieci, czy nie. Po dokonaniu decyzji już za drugim razem nie zapyta, więc realnie po przebrnięciu przez pierwszą nawałnicę wyskakujących okienek, sytuacja powoli się uspokaja. Moim zdaniem bardzo użyteczną funkcją jest automatyczne blokowanie połączeń z serwerami telemetrycznymi Microsoft (opcja włączona domyślnie). Zwiększa to prywatność i poniekąd odciąża sieć. Opcjonalnie można jednym kliknięciem aktywować blokowanie połączeń z serwerem aktualizacji Microsoft oraz serwerami aplikacji tego producenta (Bing, Outlook, Skype, Live itp). Jasne, że SimpleWall jest tylko narzędziem do obsługi systemowego firewalla, ale mimo wszystko to niewielkie, darmowe narzędzie zdecydowanie zwiększa kontrolę nad ruchem sieciowym, w porównaniu do domyślnych ustawień Windowsa.

RapidRAW - darmowy edytor zdjęć RAW, otwarta alternatywa dla Adobe Lightroom

O programie RapidRAW wspomnę tutaj krótko, ponieważ jest on na tyle wartościowy i rozbudowany, że postanowiłem poświęcić mu cały oddzielny poradnik, opisujący jego najważniejsze cechy i funkcje. Natomiast zestawienia z cyklu Darmowe programy do Windows cieszą się na tyle dużą popularnością, że tutaj może trafić na niego więcej potencjalnie zainteresowanych osób. Ogólnie rzecz ujmując RapidRAW to darmowa alternatywa dla Adobe Lightroom, w dodatku z otwartym źródłem. Na szczęście “darmowość” nie jest jego jedyną zaletą. Ten edytor wygląda bardzo nowocześnie, działa szybko i stabilnie, a interfejs jest intuicyjny i łatwy w użyciu. Funkcji również nie brakuje, bo oprócz wszystkich podstawowych opcji edycyjnych są jeszcze takie rzeczy, jak dobrze działające maskowanie nieba, precyzyjne maskowanie obiektów, nawet jeśli są one pobieżnie zaznaczone ręcznie, odszumianie zdjęć, a także absolutnie świetne narzędzie do kopiowania konkretnie wybranych ustawień edycji z jednego zdjęcia, nawet do setek, czy tysięcy innych zdjęć naraz. Ot, po prostu klikasz “wklej” i wszystkie fotografie mają dodane lub nadpisane ustawienia. Dla chętnych nie zabrakło możliwości integracji z ComfyUI do wykorzystania zaawansowanego generatywnego AI. To jednak zaledwie próbka możliwości tego darmowego edytora zdjęć RAW (i nie tylko). Więcej informacji szukaj w oddzielnym poradniku.

AB Download Manager - menedżer pobierania plików

AB Download Manager to otwarty, darmowy i dość funkcjonalny menedżer pobierania plików, który ma też swoje uzupełnienie w postaci wtyczki do przeglądarek internetowych opartych o Chromium i Firefox. Gdy wtyczka wykryje pobieranie, natychmiast komunikuje się z programem zainstalowanym w systemie, a ten wyświetla okienko pobierania pliku. Ważne, by w ustawieniach rozszerzenia i aplikacji były wpisane te same numery portu (domyślnie są, ale wiadomo, że u niektórych mogą wystąpić konflikty, więc wtedy należy ustalić inny numer portu). Narzędzie obsługuje wiele jednoczesnych pobrań, ma kolejkowanie z harmonogramem: automatyczny start pobierania w określone dni, o wskazanej godzinie i samoczynne zakończenie aktywności, a nawet wyłączenie komputera po zakończeniu. Pozwala też ograniczyć prędkość i liczbę wątków, zmieniać rozpoznawanie “user agenta”, sprawdzać sumy kontrolne plików, automatycznie dzielić pliki na kategorie i oddzielne foldery), wstrzymywać , wznawiać i restartować pobieranie i znacznie więcej. Jeśli przy starcie ściągania pliku wyświetla się okno pobierania przeglądarki, plus okno pobierania AB Download Managera, to w przeglądarce opartej o Chromium (Chrome, Edge, Brave, Opera i sporo innych) możesz spróbować wyłączyć opcję “Pytaj przed pobraniem, gdzie zapisać każdy plik” lub podobną. Wtedy jest szansa, że podwójne okna przestaną się pojawiać.

Wino Mail - lekki, szybki i ładny klient e-mail

Jeśli podobała Ci się aplikacja Poczta w Windows, która zastąpiona została przez Outlook, ale chcesz ograniczyć korzystanie z usług Microsoftu do minimum, to może Ci się spodobać darmowa aplikacja Wino Mail. Ma otwarte źródło i w zasadzie jest dostępna bezpośrednio z GitHub, ale najłatwiej i najszybciej można ją zainstalować z Microsoft Store. Pod względem wyglądu silnie nawiązuje do aplikacji Poczta, a w sklepie jest wręcz określona jako “Mail app clone for Windows”, a przy tym jest bardzo lekka i działa imponująco szybko. Nie jest to żaden kombajn, lecz właśnie klient typowo do zastosowań prywatnych, z podstawowymi, ale wystarczającymi funkcjami. Jest wsparcie dla poczty Microsoft Outlook, Google Gmail, Apple iCloud, Yahoo Mail i innych serwerów IMAP / SMTP. Może startować wraz z Windowsem, działać w tle, obsługuje aliasy e-mail i motywy graficzne oraz wyświetla się w zasobniku systemowym. Z mojego punktu widzenia największą zaleta jest rewelacyjna szybkość działania, przejrzysty wygląd i prostota obsługi. Język polski jest wspierany.