NixOS 26.05 dostępny. Linux, który obraca się wokół narzędzia Nix. Alternatywne podejście do pakietów i konfiguracji systemu

Dystrybucji Linuksa nie brakuje. Jedna z nich wyróżnia się jednak swoim podejściem zarówno do systemu, jak i samych pakietów. NixOS, bo o niej oczywiście mowa, używa autorskiego menedżera pakietów Nix, który może być zainstalowany również na innych systemach. Tu żadna aplikacja nie wpływa na pracę innej i nie ma problemu z zależnościami, a przy tym możemy bez problemu wrócić do innej wersji systemu. Zobaczmy bliżej, jak działa NixOS, przy okazji omówienia aktualizacji.

NixOS 26.05 o nazwie kodowej Yarara został wydany. Odsłona ta oferuje już środowisko graficzne GNOME 50, jądro to teraz Linux 6.18, a przy tym dodano wiele nowych paczek do repozytorium Nixpkgs i sporo zaktualizowano.

NVIDIA Reflex i AMD Anti-Lag 2 dostępne na dowolnym GPU w systemach Linux za sprawą projektu open source

W zasadzie główne aspekty aktualizacji NixOS 26.05, czyli jądro Linux 6.18, dostęp do GNOME 50, czy choćby zmiany w pakietach i modułach, zostały już w pewnym stopniu wspomniane. Ta wersja jest też ostatnią, która będzie wspierać platformę x86_64-darwin - do 31 grudnia 2026 roku, gdyż właśnie wtedy omawiana odsłona systemu przestanie otrzymywać poprawki oraz aktualizacje zabezpieczeń. Zmian jest co prawda więcej, natomiast w tym materiale chciałbym pokrótce omówić funkcjonalność NixOS i menedżera pakietów Nix - jeśli jednak interesują nas wszystkie zmiany, to zapoznamy się z nimi pod tym adresem. Może zacznijmy od samego Nixa, gdyż ma on wpływ na cały system. Ten menedżer traktuje każdy pakiet indywidualnie - są one przechowywane w swoich podfolderach (głównie w nix/store), których identyfikator jest zarazem "kryptograficznym skrótem wszystkich danych wejściowych użytych do zbudowania pakietu", a ponadto nie wpływają na siebie nawzajem. Możemy zainstalować inną wersję tej samej aplikacji, albo odinstalować jakąś, ale wpłynie to na działanie pozostałych. Przed kompilacją menedżer musi się upewnić, że wszystkie zależności danej aplikacji zostały poprawnie zadeklarowane - jeśli program działa na jednym komputerze, to będzie również działał na innym.

Prawie 100% pakietów w NixOS jest przechowywanych w folderze /nix/store - w osobnych podfolderach. Żadna aplikacja nie ma wpływu na działanie innej.

Ponad milion euro dla świata Linuksa. Inwestycja w projekt KDE, która przysłuży się pulpitowi KDE Plasma i nie tylko

Aktualizacja programu nie nadpisuje dotychczasowych plików, co ma kilka zalet: program można uruchomić w trakcie aktualizacji, a po instalacji nowszej wersji możemy wrócić do poprzedniej (podobnie jest z aktualizacjami systemu - można wrócić do innej wersji, a przerwanie procesu nie zepsuje systemu). Odinstalowanie pakietu nie usuwa go całkowicie - potrzebne jest tutaj uruchomienie dodatkowego polecenia (nix-collect-garbage), które wyrzuci wszystkie nieużywane przez jakikolwiek profil lub obecnie uruchomione programy pakiety. Sam Nix jest językiem funkcyjnym, a do tego to on buduje dystrybucję NixOS - od jądra, po pliki konfiguracyjne. Jeśli zechcemy skonfigurować system, to wystarczy napisać w dedykowanym pliku (cofiguration.nix) specyfikację funkcji, z których chcemy korzystać. Cały temat jest dość ciekawy i jeśli my także czujemy się zaciekawieni, to oficjalny materiał od twórców znajdziemy pod tym adresem - warto zajrzeć, bo informacji tam zawartych jest dużo więcej i przedstawione są one obrazowo, a tu i tak nie omówiono wszystkiego.

*Zapomniałem dodać jeszcze informację o repozytorium Nixpkgs, które zawiera ponad 120 tys. pakietów dla menedżera Nix. Z Nixa korzystać można zarówno na dystrybucjach Linuksa, jak i macOS, a nawet na Windowsie.