linux

Ubuntu od Canonical to jedna z najpopularniejszych dystrybucji systemu Linux, bazująca na Debianie. Już wkrótce ukaże się nowa wersja - Ubuntu 26.04 LTS (Long Term Support), na której opierać się będą kolejne dystrybucje, takie jak Zorin OS. Oprócz wprowadzenia nowej wersji środowiska graficznego GNOME 50, jedną z najważniejszych zmian jest podniesienie wymagań systemowych, które według zaleceń są obecnie wyższe niż w przypadku Windows 11.

Nie każdy koniec epoki objawia się wielkim hukiem. Czasem zaczyna się jedynie od skreślenia kilku opcji w konfiguratorze jądra, po których połowa internetu wzdycha z nostalgią, a druga nawet tego nie zauważa lub jej to nie obchodzi. Właśnie taki ruch szykuje zespół Linuksa. Po latach odwlekania obsługa procesorów Intel 486 trafia na stół operacyjny. Dla jednych to symboliczny gest, dla innych zwykłe sprzątanie po historii x86.

Świat systemów operacyjnych dla komputerów osobistych od dłuższego czasu zdominowany jest przez oprogramowanie od firmy Microsoft. W zasadzie dla wielu osób Windows jest synonimem systemu. Natomiast oprócz niego istnieją na rynku również inne rozwiązania, które może nie cieszą się tak dużą popularnością, ale mają swoich zwolenników. W tym materiale przyjrzymy się temu, jak wypadł Windows na tle macOS, a także dystrybucji opartych na jądrze Linux w marcu 2026 roku.

W świecie otwartego oprogramowania do wyboru mamy naprawdę wiele systemów, które opierają się na stosunkowo znanym jądrze Linux. Część z nich jest już skonfigurowana i gotowa do pracy, z kolei inne stanowią bazę, którą możemy dostosować pod siebie. Do tej drugiej kategorii zalicza się EndeavourOS, który opiera się na dystrybucji Arch. Doczekał się on kolejnej aktualizacji o nazwie Titan. Przyjrzyjmy się nowym aspektom, jakie w niej uświadczymy.

Silnik graficzny Unity to jeden z najpopularniejszych silników w branży gier. Korzysta z niego 50 - 62% tytułów mobilnych, a jego udział w rynku gier PC wynosi 18%, przy czym większość stanowią produkcje indie. Twórcy silnika nie ustają w jego rozwoju, wprowadzając m.in. funkcje oparte na sztucznej inteligencji. Teraz na konferencji GDC 2026 przedstawiono także plany na rozszerzenie integracji gier z ekosystemem Steam i wsparcia dla systemu Linux.

Architektura ARM wchodzi do pecetowego mainstreamu, i tym razem nie chodzi tylko o laptopy biurowe z Qualcommem Snapdragon X2. Na horyzoncie pojawiają się chipy NVIDIA N1 i N1X, które mogą realnie zmienić sposób myślenia o gamingu poza ekosytemem x86. Tymczasem Electronic Arts opublikowało ogłoszenie o pracę, które zdradza, że firma nie zamierza stać z boku tej zmiany i aktywnie działa, aby jej gry pojawiły się na tej platformie.

Mimo że użytkownicy komputerów osobistych najczęściej używają dziś systemu Windows, to w ostatnim czasie mogliśmy natknąć się na całkiem sporo materiałów o pewnej alternatywie - Linuksie. Zasadniczo nazwa ta odnosi się do samego jądra, a dystrybucje na nim oparte nierzadko nazywa się również kolokwialnie właśnie Linuksem. Nowe statystyki wskazują jednak możliwy ponowny spadek zainteresowania - i to nie tylko w Polsce, czy samej Europie, ale i w skali całego świata.

Firma NVIDIA od lat balansuje na granicy dwóch światów. Z jednej strony dominuje w PC gamingu, z drugiej strony jest Linux, który niemal od zawsze był dla firmy tematem drugorzędnym. Wskazywały na to lapidarny zespół sterownikowy i skromna lista poprawek skierowanych wprost do graczy na tym systemie. Tymczasem coraz więcej użytkowników przekonuje się do grania poza środowiskiem Windows i NVIDIA w końcu zaczyna to dostrzegać.

Linus Torvalds i jego zespół pracują obecnie nad jądrem Linuxa w wersji 7.0, a proces rozwoju znajduje się w zaawansowanym stadium. Nowe wydanie przyniesie wsparcie większej liczby funkcji dla układów wykorzystujących architekturę LoongArch, a także wprowadzi nowy mechanizm czyszczenia pamięci cache. Dodatkowo system pozbędzie się archaicznego wsparcia dla chipsetu Intel 440BX. Sprawdź, co jeszcze zmieni się w nadchodzącej wersji jądra systemu.

KDE Plasma to jedno z najbardziej konfigurowalnych środowisk, które dostępne jest dla wielu dystrybucji opartych na jądrze Linux. Tak naprawdę słowem, które je wyróżnia, jest "personalizacja", gdyż kładzie ono duży nacisk na ten aspekt. Kolejna odsłona właśnie została zaprezentowana - przynosi za sobą sporo usprawnień, z których co najmniej z jedną opcją spotkamy się w systemie Windows. Przyjrzyjmy się więc wprowadzonym zmianom w edycji KDE Plasma 6.6.

Granie w chmurze jest dziś stosunkowo łatwo dostępne i w niektórych przypadkach może nawet zupełnie zastąpić lokalną rozgrywkę (kluczem jest korzystanie z dobrego łącza internetowego). Wśród popularnych usług można wymienić rozwiązanie GeForce NOW od firmy NVIDIA. Jest ono dostępne na całkiem sporej liczbie platform, do których bardzo niedawno dołączył Linux. Teraz usługa trafiła na kolejne urządzenia: Amazon Fire TV, czyli niewielkie przystawki do telewizorów.

W wyniku uszkodzenia przycisków/gałki do sterowania parametrami monitora lub przez szukanie alternatywnych rozwiązań do tego celu, możemy trafić na różne aplikacje. Możliwe, że do tej pory nawet nie zdawaliśmy sobie sprawy, że sterowanie jasnością, kontrastem czy też innymi aspektami, jest możliwe bez korzystania z OSD, czyli wirtualnego menu monitora. Takie programy nie tylko są dostępne, ale też znacząco ułatwiają pracę z monitorem. Ten materiał przybliży nam kilka z nich.

Chińczycy od dawna samodzielnie rozwijają swoje własne rozwiązania, a niektóre ich osiągnięcia mogą budzić podziw. Szkoda tylko, że nie mamy zbyt wielu okazji do ich szczegółowego omówienia - w końcu nie da się ukryć, że trudno je dostać i przetestować w porządnych warunkach. Ale niektórym czasem się to udaje. Ekipa Phoronix sprawdziła 12-rdzeniowy procesor Loongson 3B6000 w licznych testach wydajnościowych opartych na Linuksie.

Nikogo nie trzeba przekonywać, że Windows jest najpopularniejszym systemem na świecie w sekcji PC. Jeszcze do niedawna popularniejszą wersją był Windows 10, ale z dostępnych danych z serwisu Statcounter wynika, że Windows 11 przejął pałeczkę kilka miesięcy temu. Rozpoczął się kolejny miesiąc, więc możemy zapoznać się z nowymi statystykami z tej platformy, które dotyczą systemów operacyjnych - mowa więc nie tylko o Windowsie, ale i dystrybucjach opartych na jądrze Linux.

Każdego miesiąca na platformie Steam ukazywane są wyniki z ankiety, którą przeprowadza się wśród użytkowników. Dotyczy ona zarówno tego, z jakich podzespołów korzystają, jak również, jaki jest ich system operacyjny. Dają one pewien obraz sytuacji w aspekcie tego, czego używają dziś gracze - choć nie warto traktować tych rezultatów jako coś najbardziej wiarygodnego, o czym więcej za chwilę. Efekty? W 2026 roku gracze wciąż korzystają z dość budżetowych komponentów.

W 2026 roku granie w gry na systemach innych niż Windows nie tylko jest możliwe, ale przestało być czymś zaskakującym, choć nadal mówimy o pewnej niszy. Czasy jednak się zmieniają, a warto pamiętać, że niegdyś sam Windows również był niszowym rozwiązaniem, dlatego postanowiliśmy zestawić produkcje, w które można zagrać na systemach opartych na jądrze Linux, Apple macOS oraz w usłudze NVIDIA GeForce NOW. Dla użytkowników dobrze obeznanych z tymi platformami poradnik ten może nie stanowić...

NVIDIA GeForce NOW zadebiutowało w lutym 2020 roku, wychodząc z wieloletnich testów beta. Po sześciu latach platforma oferuje już dostęp do 4 500 gier, z czego 2 300 znajduje się w katalogu „Ready to Play”, obejmującym tytuły przetestowane i gotowe do uruchomienia od razu, a ponad 2 200 kolejnych można instalować dzięki funkcji „Install to Play”. Subskrybenci mają do wyboru pakiety Performance oraz Ultimate, przy czym ten drugi zapewnia moc odpowiadającą kartom graficznym GeForce RTX 4080 i GeForce...

Na systemie Windows większość użytkowników jest przyzwyczajonych do instalatorów w formacie EXE lub MSI. W świecie Linuksa sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana ze względu na mnogość dystrybucji. Główne odsłony mają swoje natywne "standardy" programów, dzięki którym te ostatnie działają najlepiej. Mozilla jakiś czas temu zaczęła udostępniać swoją przeglądarkę, choć początkowo w wersji Nightly, w pakiecie DEB, a teraz poinformowano, że dostępny jest też format RPM.

Linus Torvalds, twórca jądra Linux i systemu kontroli wersji Git, zasłynął z bezkompromisowego podejścia do jakości kodu i ostrej krytyki niedopatrzeń w rozwoju oprogramowania. To człowiek, który przez dekady wyznaczał standardy w świecie open source, a jego opinie o nowych technologiach, od kart graficznych AMD Radeon po język Rust w jądrze, zawsze wzbudzały żywe dyskusje w społeczności. Teraz jednak wydarzyło się coś, czego niewielu się spodziewało.

Budgie to środowisko graficzne dla "Linuksa" i uniksowych systemów, które początkowo dostępne było jedynie dla niezależnej dystrybucji Solus. Cechuje się minimalizmem, a wyróżnia je także boczny panel o nazwie Raven, a przy tym dostępność dodatków (tzw. apletów). Jego twórcy z organizacji Buddies of Budgie ogłosili nowe wydanie 10.10, które jest finalnym dla serii 10.x. Kluczową zmianą jest przejście z X11 na protokół Wayland. Twórcy skupią się teraz na tworzeniu Budgie 11.

Podczas targów CES 2026 przeprowadzono wywiad z Andrejem Zdravkoviciem, szefem oprogramowania graficznego w AMD, w którym odniósł się on do kilku kwestii istotnych dla graczy, w tym obecnej struktury nazewnictwa technologii upscalingu, braku implementacji AMD FSR Radiance Caching w grach, wsparcia sterowników dla Linuksa, pakietu ROCm oraz planów dotyczących FSR 4 / FSR Redstone dla kart graficznych Radeon RX 7000 (RDNA 3).

Dla wielu osób wybór systemu operacyjnego jest dość prosty, gdyż opierają się oni na domyślnym rozwiązaniu, jakie jest instalowane na przeważającej liczbie komputerów na świecie - i to od dłuższego czasu. Mowa oczywiście o oprogramowaniu od firmy Microsoft, czyli Windowsie. Konkurencyjnym systemem, który oficjalnie jest jednak dostępny tylko na urządzeniach od marki Apple, jest macOS. Jeśli ktoś szuka alternatywy dla wspomnianych systemów od dużych przedsiębiorstw, to zazwyczaj kieruje się w...

Wielu fanów technologii zaskoczyła informacja o obecności HDMI 2.0 w specyfikacji Steam Machine, zwłaszcza że producent deklaruje obsługę 4K przy 120 Hz, co pozostaje niezgodne ze specyfikacją tego złącza. Teraz jednak wiemy, skąd wzięło się to nieporozumienie, ponieważ mamy do czynienia z licencyjną „przepychanką” po stronie HDMI Forum, czyli organizacji odpowiedzialnej za certyfikację standardów dla tego interfejsu. Sprawdźmy więc, o co dokładnie chodzi.

Nierzadko zdarza się, że pracownicy dużej firmy odchodzą, aby założyć własny biznes, ponieważ mają swoją wizję na jakiś projekt. Tak było w przypadku przedsiębiorstwa Nokia, gdzie jej byli pracownicy lata temu (końcówka 2011 roku) założyli firmę Jolla Oy. Ta rozwijała swój system operacyjny Sailfish OS (na bazie MeeGo), a z czasem wprowadziła na rynek pierwsze smartfony i tablet. "Dziś" przychodzi do nas z kolejną propozycją - smartfonem Jolla Phone.

Pecetowe dystrybucje oparte na jądrze Linux przedzierają się do świadomości coraz większej liczby osób, choć w skali światowej wciąż stanowią mały odsetek. Mowa o "wolnym" oprogramowaniu, które zwykle finansowane jest z datków, które przyczyniają się do rozwoju. Twórcy odsłony CachyOS, która stawia na optymalizacje jądra Linux, a tym samym na wydajność, wzbogacili się o kolejnego sponsora - markę Framework. Firma ma spory udział we wspieraniu świata Open Source.

Karty graficzne GeForce RTX 5000 raczej nigdy nie będą zasługiwać na miano legendarnych. Nie ma się co oszukiwać - producent zapewnił tylko nieznaczny wzrost wydajności w stosunku do poprzedników, w związku z czym możemy tu mówić raczej o rozczarowaniu. Mimo wszystko najnowsza, listopadowa ankieta dotycząca sprzętu i oprogramowania na platformie Steam może okazać się dosyć zaskakująca dla tych, którzy na Blackwellach postawili już krzyżyk.

W ostatnich latach serwer wyświetlania X11 i Wayland istniały równolegle, pierwszy jako stabilne, wieloletnie rozwiązanie, drugi jako nowsza i intensywnie rozwijana alternatywa. Obecnie jednak, po długim okresie współistnienia, X11 stopniowo odchodzi do historii. Dzieje się tak nie tylko dlatego, że kolejne środowiska graficzne domyślnie wykorzystują Waylanda, ale także dlatego, że GNOME, a teraz również KDE Plasma kończą wsparcie dla X11.

NVIDIA DGX Spark to mini PC wyposażony w układ GB10 Grace Blackwell Superchip, osiągający wydajność 1 petaflopa. Urządzenie pełni funkcję kompaktowej, ale potężnej stacji roboczej do pracy ze sztuczną inteligencją i potrafi lokalnie obsłużyć modele o 200 mld parametrów. Niedawno największy producent GPU na świecie wydał aktualizację systemu do wersji DGX OS 7.3.1, która wprowadza kilka zmian i rozwiązuje pewne problemy.

Tuxedo Computers to niemiecka marka specjalizująca się w produkcji laptopów, komputerów stacjonarnych i mini-PC zoptymalizowanych pod kątem systemów Linux, w tym własnej dystrybucji TuxedoOS opartej na Kubuntu. Firma projektuje sprzęt tak, aby działał bezproblemowo, dlatego każdy model przechodzi testy obejmujące hardware, firmware, sterowniki oraz konfigurację BIOS. Jednak w przypadku platform na procesorach Qualcomm to się nie udało.

Kilka lat temu Valve zaprezentowało Steam Decka, przenośną konsolę opartą na systemie SteamOS (ten z kolei bazuje na Linuksie), umożliwiającą uruchomienie całkiem pokaźnej biblioteki gier na Steamie. To właśnie popularność Steam Decka spowodowała wzmożone tworzenie niewielkich handheldów, tyle że z systemem Windows (głównie Windows 11). Teraz Valve idzie o krok dalej, prezentując niewielki zestaw komputerowy Steam Machine.

Rynek mini-PC od lat zdaje się być zdominowany przez platformy Intel i AMD, a jedynym mocnym konkurentem pozostaje Apple ze swoimi chipami z serii M. Jednak w kuluarach technologicznych rodzi się nowy gracz, który może wstrząsnąć tym ustalonym porządkiem. Minisforum, znane z eksperymentowania z formatami i architekturami, właśnie pokazało model MS-R1. To miniaturowy komputer wszystkim wykorzystuje w pełni chiński procesor CIX P1 z architekturą ARMv9.

Linux raczej nigdy nie kojarzył się z graniem. System ten jeszcze niedawno postrzegany był jako środowisko dla entuzjastów i programistów, jednak z biegiem lat sytuacja wydaje się zmieniać. Wiele zmienił w tej sprawie SteamOS, czyli system zainstalowany na pokładzie Steam Decka, niezwykle popularnej przenośnej konsoli do gier. Najnowsza ankieta Steam Hardware Survey pokazuje, że użycie Linuksa wśród graczy przekroczyło właśnie nieuchwytny dotąd próg.

Do grona przeglądarek internetowych, które starają się zapewnić swoim użytkownikom prywatność, można zaliczyć Tor Browser. Mimo że opiera się ona na znanym Firefoksie, to sposób działania znacząco się różni. Przede wszystkim dlatego, że nie łączy się ona bezpośrednio z odwiedzanymi stronami, a pośrednio - przez dodatkowe punkty. Dzięki temu ciężej określić, skąd pochodzi początkowy ruch sieciowy. Poza tym przeglądarka oferuje inne rozwiązania, które sprzyjają prywatności.

Jeśli mówimy o innowacjach ze świata Linuksa, to pierwszą dystrybucją, która wielu osobom przyjdzie na myśle, będzie Fedora. To właśnie ta odsłona implementuje bowiem nowości, które inne dystrybucje wdrażają stopniowo. Właśnie ukazała się kolejna wersja Fedory, która oferuje świeże jądro, a także najnowszą wersję środowiska graficznego GNOME. W tym wydaniu twórcy postanowili pozbyć się pakietów X11 nawet ze swoich repozytoriów, więc użytkownikom pozostaje Wayland.

Co prawda nie doczekaliśmy się pełnoprawnego handhelda od Microsoftu, jednak konsola ASUS ROG Xbox Ally X i tak stanowi nie lada gratkę dla graczy. Rzecz jasna ma ona kilka wad. Dla przykładu, wiele osób uważa, że tego typu urządzenia nie powinny bazować na tak "ciężkim" systemie jak Windows. Cóż, najnowszy materiał dostępny na youtube'owym kanale Cyber Dopamine potwierdza, że OS Microsoftu nie jest pod tym względem idealny.

Do popularniejszych środowisk graficznych, z którymi spotkamy się na Linuksie, należy KDE Plasma. Oferuje ono doświadczenie podobne do tego z systemu Windows, acz ma większe możliwości personalizacji. Właśnie ukazała się kolejna aktualizacja, która wprowadza nowe funkcje i usprawnia działanie obecnych. Co ciekawe, jedna z nowości związana jest z tym, co niedawno pojawiło się na Windowsie przez program PowerToys od Microsoftu. Zajrzyjmy więc do wprowadzonych zmian.