Files 4.0 to lepszy eksplorator plików dla Windows. Za darmo i z otwartym źródłem. Zobacz, co potrafi

Większość typowych użytkowników komputerów traktuje Windows, jako oczywistość i nie ma w tym nic dziwnego, bo wciąż jest on najpopularniejszym desktopowym systemem operacyjnym na świecie. Globalnie zajmuje niespełna 70% rynku, ale w Polsce radzi sobie jeszcze lepiej, ponieważ występuje na ponad osiemdziesięciu procentach komputerów łączących się z Internetem. Osoby używające go od wielu lat przyzwyczaiły się już do jego cech i funkcji, ale nie oznacza to, że Windows jest idealny. Wręcz przeciwnie, ma on sporo niedociągnięć i braków, które widoczne są nawet w podstawowym eksploratorze plików. Można spróbować je wyeliminować, stosując alternatywy, takie jak Files 4.0.

Autor: Tomasz Duda

Files 4.0 ma kilka dużych zalet. Po pierwsze: jest podobny do standardowego eksploratora plików, wbudowanego w Windows, zarówno pod względem wyglądu, jak i podstawowej obsługi. Dzięki czemu przesiadka na niego nie powoduje szoku oraz nie jest wymagana dodatkowa nauka. Oczywiście nie dotyczy to funkcjonalności, ponieważ ta jest tutaj zauważalnie większa, niż w standardowym menedżerze plików. Po drugie: Files 4.0 może być ustawiony jako domyślny menedżer plików w systemie. Innymi słowy, po kliknięciu ikony standardowego Eksploratora włączy się program Files. Da się to włączyć jednym suwakiem, w ustawieniach aplikacji. Trzecia zaleta może być bardzo ważna dla wielu osób, a jest nią możliwość szybkiego dzielenia okna na dwa panele, zarówno w pionie, jak i w poziomie. Wystarczy użyć skrótu klawiaturowego. Oczywiście w każdym z tych paneli można otwierać inne foldery i lokalizacje oraz przeciągać pliki między nimi. Po czwarte: zamiast paska adresu na górze okna, teraz jest tam Omni Bar, który dodaje nie tylko funkcje wyszukiwania, ale również menu poleceń, których są dziesiątki (za moment napiszę o nich trochę więcej). Jest też lepsza funkcja filtrowania zawartości okien i paneli. Wpisujesz treść filtru raz, a potem przełączasz katalogi i dyski, a w każdej lokalizacji ten filtr jest aktywny, dopóki go nie wyłączysz.

Standardowy Eksplorator Plików w systemie Windows wystarcza, ale brakuje mu kilku potencjalnie istotnych funkcji. Tę lukę stara się wypełnić Files 4.0 i wychodzi mu to całkiem dobrze.

Darmowe programy do Windows cz. 10. YouTube bez reklam, porównywarka AI, przeglądarka zdjęć, darmowy edytor wideo i inne

Po piąte: korzystając z Files 4.0 nie masz najmniejszych problemów z dodawaniem “tagów” do plików i katalogów. Tworzysz własne etykiety z różnymi kolorami i oznaczasz foldery np. jako: prywatne, służbowe, zdjęcia, oprogramowanie, albo dodajesz tagi do materiałów przypisanych do konkretnych projektów. Wyświetlają się one nie tylko w pasku bocznym eksploratora, ale też w głównym (domowym) oknie menedżera plików.  Po szóste: możesz określić czy po otwarciu nowego okna eksploratora ma wyświetlać się po prostu nowa karta, czy ma być przywrócony poprzednia sesja, czy może chcesz wybrać konkretną kartę do otwarcia. Chcesz uruchamiać każde nowe okno w trybie podzielonego widoku (dwa panele)? Wystarczy zaznaczyć dosłownie jedną opcję w ustawieniach, by tak się stało. Da się także określić zawartość menu kontekstowego, włączyć automatyczne grupowanie i sortowanie,  zmieniać kolory, przezroczystość i wiele innych, a na koniec eksportować i importować własne ustawienia, by móc ich użyć po ponownej instalacji systemu lub na innym komputerze. Słowem: Files 4.0 to po prostu lepszy Eksplorator Windows.

Jak zmienić Eksplorator Plików Windows na Files 4.0?

Files 4.0 jest programem o otwartym źródle, dostępnym bezpośrednio w popularnym serwisie GitHub. Rzecz jasna można z niego korzystać za darmo. W tym celu należy wejść na stronę files.community , kliknąć Download (Install on Windows), a następnie na samym dole wybrać opcję “Nie masz dostępu do Microsoft Store? Wypróbuj naszą klasyczny instalator.” Tutaj znajduje się plik pozwalający zainstalować Files 4.0 bezpłatnie. Ale… jeśli ten program Ci się spodoba i okaże się użyteczny, to zupełnie opcjonalnie możesz docenić pracę, kupując program przez oficjalny sklep Microsoft Store. Nikt Cię jednak do tego nie zmusza i to jest piękne. Alternatywnie możesz uruchomić PowerShell (ale nie w wersji 7) jako Administrator i w nim wkleić polecenie: Add-AppxPackage -AppInstallerFile https://cdn.files.community/files/stable/Files.Package.appinstaller. W oficjalnej dokumentacji podane są też inne metody. Warto tam zajrzeć i poczytać.

Jak to wygląda i działa w praktyce?

Standardowy wygląd okna jest bardzo zbliżony do klasycznego, windowsowego menedżera plików, co z pewnością należy pochwalić, bo zupełnie nowi użytkownicy będą mieli znacznie ułatwiony start. Jeśli ktoś byłby nieświadomy, że w systemie działa Files 4.0, to w pierwszej chwili mógłby wręcz nie zauważyć żadnej zmiany. Foldery można otwierać w postaci kart widocznych na szczycie okna (zwykły Eksplorator też to potrafi). Poniżej jest pasek adresu, który oprócz swojej głównej roli ma też inne funkcje. Po jego prawej stronie widać przycisk Command Pallette, który na tym pasku wyświetla bardzo długą listę różnych poleceń i skrótów. Znajdziesz tutaj przeróżne funkcje, np. możliwość szybkiego stworzenia archiwum 7z z katalogu, w którym aktualnie jesteś, odwracanie zaznaczenia plików, otwieranie folderu w Terminalu, przywracanie ostatnio zamkniętej karty, a także oczywiście dzielenie okna na dwa panele. Ważne jest to, że część tych poleceń ma swoje skróty klawiszowe, które można zmieniać w ustawieniach. 

Obok jest przycisk służący do wyszukiwania w pasku adresu. Klikasz go, wpisujesz frazę i wyświetla Ci się lista znalezionych plików i folderów znalezionych w danej lokalizacji. Dalej widac jeszcze jeden przycisk, który otwiera Centrum Statusu. Jest to coś w stylu menu powiadomień. Jeśli wykonasz jakąś operację na plikach, np. kopiowanie, wycinanie itp., to przycisk ten zmieni się w zielone kółko sygnalizujące, że miały miejsce jakieś zmiany. Możesz je kliknąć, by otworzyć menu, w którym wyraźnie zobaczysz co się stało, z którym plikiem lub plikami.

Oczywiście pod paskiem adresu jest kolejny pasek narzędzi, który oprócz kopiowania, wklejania, zmiany nazwy, usuwania, udostępniania i tworzenia nowych plików, wyświetla też opcje adekwatne do zaznaczonego pliku (np. grafiki). Ważniejsze są jednak przyciski po jego prawej stronie. Tutaj możesz włączyć filtrowanie zawartości otwartego katalogu tak, aby wyświetlić tylko pliki zawierające konkretne słowo w nazwie. Ciekawie wygląda też menu zmiany widoku, które jest o wiele bardziej intuicyjne i po prostu ładniejsze, niż w zwykłym Eksploratorze Plików w Windows. Można jednym kliknięciem wyświetlić ukryte pliki i rozszerzenia plików. Dodam również, że menu kontekstowe, otwierane za pomocą PPM jest konfigurowalne w ustawieniach programu, do których przejdę za moment.

Sporo osób lubi korzystać z menedżera plików z oknem podzielonym na dwa panele, bo może to znacząco usprawniać zarządzanie plikami. I tutaj Files 4.0 spisuje się lepiej od zwykłego menedżera plików, bo wystarczy nacisnąć kombinację klawiszy SHIFT + ALT + H, by podzielić okno na dwa poziome panele, albo SHIFT + ALT + V, aby podzielić na dwa pionowe. Ważne: jeśli któryś z tych skrótów nie działa lub jest już zajęty przez inną aplikację, to bez najmniejszego problemu możesz go zmienić w ustawieniach aplikacji Files 4.0. Między panelami rzecz jasna da się przeciągać pliki (przenosić, kopiować, tworzyć linki / skróty). Po kliknięciu wybranego panelu możesz “poruszać się” w jego obrębie, zmieniając katalogi i dyski, oczywiście niezależnie od drugiego. Ciekawostka: dwukrotne kliknięcie LPM w puste miejsce w oknie / panelu, powoduje przejście wyżej w hierarchii katalogów.

Przycisk do otwierania ustawień znajduje się w lewym dolnym narożniku okna. Opcji jest całkiem sporo. Przydatne jest choćby to, że nowe okno eksploratora plików Files może otwierać się z ustawieniem ogólnym (np. Mój Komputer - widok dysków) albo z widokiem zapamiętanym z poprzedniej sesji (również w wersji podzielonej). Użytkownik da też radę wybrać konkretną lokalizację, która ma się domyślnie otwierać (w zasadzie dowolny katalog). Dostosować można tzw. widżety, czyli np. wyświetlanie tagów wraz z przypisanymi im plikami i katalogami w widoku strony głównej. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby domyślnie otwierać każde nowe okno z widokiem podzielonym albo w pionie, albo w poziomie. W ustawieniach ogólnych dostosujesz też menu kontekstowe.

Użytkownik da też radę ustawić otwieranie każdego katalogu w określonym widoku, np. szczegóły, lista, kolumny, karty, albo włączyć automatyczny wybór widoku, w zależności od zawartości folderu. Możesz pokazać pliki ukryte i chronione, pliki z nazwą rozpoczynającą się od kropki, wyświetlić rozszerzenia plików, a nawet ustalić czy mają się otwierać od pojedynczego kliknięcia czy podwójnego oraz w tym samym, czy nowym katalogu. Jeśli chcesz zaznaczać pliki poprzez zwykłe najechanie na nie kursorem myszki, to też masz taką opcję. Files 4.0 dostosowuje kolorystykę główną do motywu systemowego (jasny / ciemny), ale daje też możliwość dostosowania barwy oraz tła. 

Jak już wspomniałem wcześniej, skróty powiązane z konkretnymi akcjami da się zmieniać. Jeśli jakaś kombinacja klawiszy Ci nie pasuje, lub jest już zajęta (wykonuje inną czynność), to w kilka sekund ustawisz zupełnie inną. Files 4.0 może być ustawiony jako domyślny menedżer plików w systemie, otwierając się tym samym nawet po kliknięciu ikony zwykłego, domyślnego Eksploratora. Wszystkie ustawienia można eksportować / importować, co sprzyja szybkiemu ustawianiu programu na innych komputerach, a zaawansowani użytkownicy mogą też edytować plik ustawień (user_settings.json).

Program Files 4.0 po instalacji zajmował w pamięci RAM około 118 MB, co moim zdaniem jest wartością akceptowalną. Aplikacja jest warta wypróbowania, zwłaszcza, że jeśli coś Ci nie będzie pasowało lub nie będzie działało prawidłowo, to po prostu odinstalowujesz ją i nic nie tracisz. Po usunięciu, przy pierwszym uruchomieniu zwykłego Eksploratora Plików Windows, może wyświetlić się okienko z komunikatem, że Files został usunięty i włączy się program systemowy. Pojawia się to tylko raz. Ogólnie rzecz ujmując Files 4.0 działał u mnie dobrze, ale chcę zwrócić uwagę na dwie wady. Po pierwsze: program może działać wolno na starszych komputerach. Sprawdzałem na moim ponaddziesięcioletnim laptopie i niestety “zamulał” (choć dodam, że zwykły Eksplorator w Windows 11 też nie działał szybko). Na nowym PC nie było tego problemu. Po drugie: w bardzo rzadkich przypadkach zdarzało się tak, że program napotykał jakiś błąd i okno się zamykało. Aplikacja jednak nie restartowała się, lecz działała nadal w tle, po prostu samo okno znikało i trzeba było otwierać je ponownie. Więcej problemów nie zauważyłem u siebie. Wersja 4.0 wyszła relatywnie niedawno, a program jest intensywnie rozwijany przez około 300 osób, więc jest szansa, że błędy będą usuwane szybciej, niż później. Ostrożność oczywiście jest zalecana. Jeśli jednak zainstalujesz tę aplikację, to podziel się opinią na jej temat w komentarzu, będzie ona bardzo użyteczna dla innych osób. Udanego dnia!