Steruj jasnością i parametrami monitora z poziomu systemu. Zobacz aplikacje Open Source dla Windows i Linux

W wyniku uszkodzenia przycisków/gałki do sterowania parametrami monitora lub przez szukanie alternatywnych rozwiązań do tego celu, możemy trafić na różne aplikacje. Możliwe, że do tej pory nawet nie zdawaliśmy sobie sprawy, że sterowanie jasnością, kontrastem czy też innymi aspektami, jest możliwe bez korzystania z OSD, czyli wirtualnego menu monitora. Takie programy nie tylko są dostępne, ale też znacząco ułatwiają pracę z monitorem. Ten materiał przybliży nam kilka z nich.

Do sterowania jasnością, kontrastem, czy też innymi aspektami monitora, nie trzeba korzystać z OSD, czyli wirtualnego menu. Wystarczy pobrać aplikację, która umożliwi wykonywanie operacji z poziomu systemu Windows lub Linux.

Wysyp nowych monitorów od Gigabyte z CES 2026: RGB Stripe QD-OLED i Primary RGB Tandem OLED. Różne rozmiary i nawet 360 Hz

Na początku wspomnę, że do sterowania parametrami monitora od strony systemowej - w przypadku omawianych programów - nasz model musi wspierać standard DDC/CI. Jako że Windows jest najpopularniejszym obecnie systemem, to omówienie zaczniemy od niego. W jego przypadku mam dwie propozycje, z których pierwsza jest bardziej funkcjonalna, ale też zabiera kilka razy więcej pamięci RAM po uruchomieniu (natomiast mówimy tu o ok. 150 MB podczas działania). Mowa o aplikacji Twinkle Tray oraz prostszym programie Monitorian (<30 MB w pamięci). Po instalacji jednego z tych rozwiązań możemy przenieść ikonkę na pasek zadań po prawej stronie i w łatwy sposób kontrolować różne aspekty, takie jak jasność, kontrast (tu możliwości Monitoriana się kończą), źródło sygnału, czy też stan zasilania (tutaj warto być bardzo ostrożnym, bo monitor być może nie będzie chciał już dłużej z nami współpracować, a zmuszenie go do tego może zająć trochę czasu - z własnego doświadczenia). Twinkle Tray ma dużo większe możliwości (np. automatyczne ustawianie jasności w zależności od czasu), co też widać poniekąd na poniższych zrzutach ekranu. Dla mnie główną przewagą pierwszego programu nad drugim jest to, że jasność mogę zmieniać pokrętłem myszki najeżdżając na ikonkę Twinkle Tray.

Twinkle Tray po lewej, Monitorian po prawej.

Xiaomi 2K Gaming Monitor G27Qi 2026 - odświeżony monitor 1440p do gier. Szybszy i lepszy, choć wciąż z matrycą Fast IPS

W przypadku dystrybucji opartych na jądrze Linux odpowiednikiem jest DDC Control, którego najlepiej obsługiwać przez pakiet gddccontrol, który dodaje graficzny interfejs. Dostępny jest on na różnych odsłonach (Debian, Fedora, OpenSUSE), ale możemy go też skompilować sami z kodu dostępnego na GitHubie - repozytorium znajduje się pod tym adresem. Tutaj funkcjonalność jest naprawdę spora, co ponownie możemy zobaczyć na zamieszczonych zrzutach ekranu. Jeżeli mamy własne propozycje programów, które uważamy za lepsze w tym temacie lub z których sami korzystamy, to warto się nimi podzielić w sekcji komentarzy. Na koniec wspomnę, że nie wszystkie z tych "bardziej zaawansowanych" funkcji działały u mnie poprawnie - nie mogłem zmienić źródła obrazu przez DDC Control (przez Twinkle Tray nie próbowałem).

*Na Twinkle Tray i DDC Control natknąłem się przeglądając platformę Reddit, a co do Monitorian, to nie mam pewności (chyba sklep Microsoftu). Linki do GitHuba znajdziemy pod nazwami.