Kongres dał NASA 700 mln USD na Mars Telecommunications Orbiter. SpaceX, Blue Origin i Rocket Lab walczą o kontrakt

Kongres Stanów Zjednoczonych przyznał NASA 700 mln dolarów na budowę marsjańskiego satelity telekomunikacyjnego, ale agencja musi wydać te pieniądze przed końcem września 2026 roku. Problem w tym, że NASA wciąż nie zdecydowała, jak zorganizować przetarg i czy satelita ma być prostym przekaźnikiem sygnału, czy pełnoprawną platformą naukową z instrumentami badawczymi. Do wyścigu o kontrakt zgłosiło się osiem firm – w tym SpaceX, Blue Origin i Rocket Lab, a czas ucieka.

NASA ma czas do 30 września, żeby wydać 700 milionów dolarów na satelitę komunikacyjnego dla Marsa, ale wewnętrzne spory opóźniają przetarg, a stawką jest przyszłość komercyjnej infrastruktury planetarnej.

Vast Space wyprzedza Axiom i Blue Origin w budowie następcy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a NASA ma problem

Ustawodawstwo autorstwa senatora Teda Cruza przyznające finansowanie na Mars Telecommunications Orbiter zawiera klauzule, które wymuszają przeprowadzenie przetargu między firmami spełniającymi kryteria zdefiniowane w dokumencie. Lista uprawnionych obejmuje Blue Origin, L3Harris, Lockheed Martin, Northrop Grumman, Rocket Lab, SpaceX, Quantum Space oraz Whittinghill Aerospace. Część obserwatorów wskazuje, że sformułowania użyte w ustawie mogą faworyzować koncepcję Rocket Lab, która zaproponowała pojedynczego satelitę na orbicie synchronicznej z obrotem Marsa, czyli proste i tańsze rozwiązanie, od projektów konkurencji. NASA zapowiedziała, że skupi się na "wysokowydajnym orbiterze telekomunikacyjnym zapewniającym solidną, ciągłą komunikację", ale wewnątrz agencji nie ma zgody co do zakresu misji. Administratorzy rozważają trzy scenariusze. W pierwszym jest to pojedynczy orbiter od jednego dostawcy, w drugim orbiter z możliwością instalacji dodatkowych instrumentów naukowych albo konkurencyjny model z wieloma satelitami finansowanymi z dodatkowych budżetów, w tym 110 mln dolarów przeznaczonych na "przyszłe misje marsjańskie". Decyzja komplikuje się dodatkowo w kontekście anulowania programu Mars Sample Return, który miał sprowadzić na Ziemię próbki zebrane przez łazik Perseverance. To właśnie na potrzeby tego programu pierwotnie projektowano infrastrukturę łączności.

Coś poszło nie tak na ISS. NASA po raz pierwszy w historii przerywa misję. Astronauci wracają na Ziemię

Jared Isaacman, nowy administrator NASA, stoi przed dylematem, który wykracza poza kwestie techniczne. Mars Telecommunications Orbiter to nie tylko przekaźnik sygnału, to podstawa przyszłej infrastruktury, która będzie obsługiwać zarówno misje robotyczne, jak i potencjalne załogowe loty na Marsa. Isaacman wielokrotnie podkreślał, że NASA musi jednocześnie realizować program Artemis (powrót ludzi na Księżyc) i misje marsjańskie, co wymaga efektywnego gospodarowania budżetem i priorytetyzacją projektów. Wobec anulowania MSR orbiter telekomunikacyjny staje się najważniejszym elementem kontynuacji obecności NASA na Marsie, ale jednocześnie rodzi pytania o strategię długoterminową. Czy agencja powinna postawić na tanie, dedykowane rozwiązanie łącznościowe, czy zainwestować od razu w bardziej zaawansowaną platformę naukową? Odpowiedź na to pytanie może zadecydować, czy NASA utrzyma dominację w eksploracji Marsa, czy też przetarg wygra firma oferująca minimalną specyfikację po najniższej cenie, kosztem przyszłych możliwości badawczych. Konkurencja ze strony Chin, które rozwijają własny program próbek marsjańskich, dodatkowo zwiększa presję na szybkie i trafne decyzje.