nasa

Wielkie misje kosmiczne zwykle kojarzą się z technologią dopiętą na ostatni guzik, ale czasem wystarczy jeden drobiazg, aby cały ten obraz pękł. Podczas lotu Artemis II w eter poszedł komunikat, który brzmiał bardziej jak zgłoszenie do firmowego helpdesku niż rozmowa z pokładu statku lecącego wokół Księżyca. Na ekranie pojawiły się dwa Outlooki. Żaden nie działał tak, jak powinien. I właśnie dlatego ten epizod mówi o współczesnym oprogramowaniu więcej, niż Microsoft by chciał.

Po wielu latach opóźnień, poprawek i politycznych przepychanek program Artemis wszedł w fazę, której nie da się już zasłonić slajdami. Rakieta Artemis II wystartowała z Kennedy Space Center i zabrała na pokładzie cztery osoby w stronę Księżyca. Tu jeszcze nie będzie lądowania, ale właśnie na tego typu misjach wychodzi na jaw, czy wielkie ambicje NASA bazują na sprzęcie gotowym do pracy, czy tylko na bardzo drogim kompromisie.

Asteroidy od dekad pojawiają się w scenariuszach obrony planetarnej i spekulacjach o kosmicznych zasobach. Dotychczas podchodziły do nich wyłącznie agencje rządowe z miliardowymi budżetami i nie zawsze z sukcesem. Startup z Los Angeles wchodzi z propozycją, która wygląda jak odcinek serialu SF. Polecieć do asteroidy i założyć na nią wielki worek. Tylko że za tym pomysłem stoją kontrakty NASA, testy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i poważne pieniądze.

Wydobycie surowców z Księżyca przez lata funkcjonowało jako temat specjalistycznych konferencji i wizjonerskich prezentacji. W marcu 2026 roku nabiera jednak bardzo konkretnych kształtów. Firmy Interlune i Astrolab ogłosiły plany pierwszego mobilnego harwestera helu-3, izotopu, na który rośnie realne zapotrzebowanie przemysłowe. Za projektem stoi sprzęt, który już istnieje, misja zaplanowana na najbliższe miesiące i kontrakty na setki mln dolarów.

Po raz pierwszy od misji Apollo 17 w 1972 roku czworo ludzi może polecieć w okolice Księżyca. NASA wyznaczyło nowy termin startu misji Artemis II i choć harmonogram zmieniano już kilkakrotnie, teraz mamy konkretną datę. Rakieta Space Launch System musiała jednak wrócić do hangaru po tym, jak tuż po udanym próbnym tankowaniu pojawił się niespodziewany problem techniczny. Co go spowodowało i czy NASA zdąży przed kolejnym oknem startowym?

Jeff Bezos nie publikuje często na platformie X należącej do swojego rywala. Gdy to robi, każde słowo, a nawet jego brak, ma znaczenie. Założyciel Amazona opublikował czarno-białe zdjęcie żółwia wyłaniającego się z cienia. Żadnego komentarza, żadnego kontekstu. Dla niewtajemniczonych to zagadka. Dla znających historię Blue Origin jasna deklaracja wojny w wyścigu kosmicznym. Herb firmy Bezosa od lat zdobią dwa żółwie, nawiązanie do bajki Ezopa o żółwiu i zającu.

Kongres Stanów Zjednoczonych przyznał NASA 700 mln dolarów na budowę marsjańskiego satelity telekomunikacyjnego, ale agencja musi wydać te pieniądze przed końcem września 2026 roku. Problem w tym, że NASA wciąż nie zdecydowała, jak zorganizować przetarg i czy satelita ma być prostym przekaźnikiem sygnału, czy pełnoprawną platformą naukową z instrumentami badawczymi. Do wyścigu o kontrakt zgłosiło się osiem firm – w tym SpaceX, Blue Origin i Rocket Lab, a czas ucieka.

Naukowcy z ESA wykorzystali AI do przeszukania 35-letniego archiwum teleskopu Hubble'a. Rezultat? W ciągu trzech dni system przeanalizował prawie 100 mln obrazów i wyłowił 1400 obiektów astronomicznych o nietypowej morfologii. Ponad 800 z nich nigdy wcześniej nie pojawiło się w publikacjach naukowych. To imponujący pokaz możliwości AI w astronomii, ale też zapowiedź rewolucji w sposobie radzenia sobie z lawinowo rosnącą ilością danych z teleskopów.

ISS zakończy swoją misję w 2030 roku, a wyścig o jej następcę nabiera tempa. Cztery amerykańskie konsorcja konkurują o lukratywne kontrakty NASA, ale to Vast Space właśnie osiągnęła ważny kamień milowy. Jej stacja Haven-1 weszła w fazę integracji. Problem w tym, że NASA wciąż nie opublikowała wymogów drugiej fazy konkursu, mimo że do deorbitacji ISS pozostało mniej niż pięć lat. Doradcy Senatu USA „błagają" agencję o decyzję.

Kalifornijski startup GRU Space (Galactic Resource Utilization Space) uruchomił system rezerwacji dla klientów, którzy chcą spędzić kilka dni w pierwszym komercyjnym hotelu na powierzchni Księżyca. Firma już przyjmuje realne wpłaty od 250 tysięcy do miliona dolarów. Brzmi jak science fiction rodem z lat 60., ale na poważnie traktują to nie tylko młodzi entuzjaści kosmosu, ale także inwestorzy stojący za firmami takimi jak SpaceX czy Anduril.

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna od ćwierć wieku nieprzerwanie gości astronautów, którzy w ekstremalnych warunkach przeprowadzają setki eksperymentów naukowych. NASA zawsze podkreślała, że bezpieczeństwo załogi stanowi najwyższy priorytet, ale przez 25 lat operacji nigdy nie stanęła przed koniecznością przedwczesnego sprowadzenia kogokolwiek na Ziemię z powodów medycznych. Aż do 8 stycznia 2026 roku.

Rosyjska agencja kosmiczna Roskosmos właśnie podjęła decyzję, która zaskakuje nawet doświadczonych obserwatorów branży kosmicznej. Zamiast realizować od podstaw ambitny projekt nowej stacji orbitalnej Russian Orbital Station (ROS), Rosjanie zamierzają wykorzystać swoje moduły z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a jeszcze trzy lata temu rosyjscy naukowcy otwarcie ostrzegali przed niebezpiecznymi bakteriami, grzybami i strukturalnymi pęknięciami w tych modułach.

SpaceX, firma Elona Muska, jest ważnym partnerem rządu USA. Realizuje misje dla NASA i Pentagonu, a jej sieć satelitarna Starlink ma ogromne znaczenie strategiczne. Jednak globalny przepływ kapitału sprawia, że nawet w tak wrażliwych sektorach pojawiają się inwestorzy z krajów uznawanych za rywali. Niedawne wydarzenia rzuciły nowe światło na strukturę własnościową SpaceX, wywołując dyskusję na najwyższych szczeblach władzy.

Budowa odnawialnych źródeł energii nabiera tempa, a niektóre kraje realizują projekty na skalę, która jeszcze dekadę temu wydawała się niemożliwa. Inwestycje w czystą energię nie ograniczają się już tylko do pojedynczych instalacji, ale obejmują całe regiony, zmieniając krajobraz widoczny nawet z orbity. Potwierdzają to najnowsze obserwacje satelitarne, które dokumentują powstawanie infrastruktur energetycznych o zdumiewających rozmiarach.

SpaceX i NASA przygotowują się do historycznego momentu w programie Commercial Crew Program. Kapsuła Crew Dragon Endeavour ma po raz szósty wystartować w kosmos, co będzie rekordowym osiągnięciem dla tej technologii. Amerykańska agencja kosmiczna wraz z firmą Elona Muska wprowadzają nowe ulepszenia techniczne, które mają zwiększyć bezpieczeństwo i trwałość statków kosmicznych. Misja ma ruszyć pod koniec lipca 2025 roku.

Mars. Planeta, która stale jest obiektem badań i wzbudza spore emocje, gdyż wiele osób uważa, że ludzkość mogłaby tam kiedyś zamieszkać. Natomiast prawda jest taka, że warunki panujące na tej planecie są na tyle ciężkie, że życie tam przypominałoby ciągłą walkę o przetrwanie. Atmosfera składa się w 95% z dwutlenku węgla, burze pyłowe to chleb powszedni, a temperatury spadają poniżej -130 stopni Celsjusza. Jednak dziś przyjrzymy się Marsowi pod innym kątem - nadejścia wiosny.

Nasz Układ Słoneczny jest niezwykle przemyślany. Słońce, które stanowi aż 99,86% jego całej masy, znajduje się w idealnej odległości od Ziemi - dzięki temu może na niej istnieć życie, choć w grę wchodzi tu szereg innych czynników. Nasz Dom zachowuje przy tym odpowiedni kąt nachylenia dzięki Księżycowi (ok. 23,5°) i obraca się wokół własnej osi z właściwą prędkością (1670 km/h). Dziś jednak wyjdziemy poza Układ Słoneczny i skierujemy się w stronę o wiele odleglejszych struktur.

Cały wszechświat jest niesamowitym miejscem, w którym jednocześnie zachodzi tak wiele procesów, że jako ludzie nie jesteśmy w stanie objąć tego swoim umysłem. Sporo zjawisk jest zgoła odmiennych od tych, które można zaobserwować na Ziemi. Na innych planetach można się spotkać z opadami diamentów (Uran i Neptun) lub kwasu siarkowego (Wenus). Nie mniej ciekawy jest proces tworzenia nowych gwiazd. Przyjrzymy mu się bliżej na przykładzie galaktyki spiralnej NGC 1637.

Czytelnicy portalu PurePC wiedzą już, że według szacunkowych danych istnieje od 100 miliardów do 1 biliona galaktyk - w tzw. Widzialnym Wszechświecie, czyli fragmencie całego kosmosu. Jedną z nich jest Galaktyka Sombrero, znana również pod nazwą Messier 104. Odkrył ją francuski astronom Pierre Méchain w 1781 roku. Mamy do czynienia z galaktyką spiralną, która znajduje się w gwiazdozbiorze Panny. Możemy się jej przyjrzeć pod trochę innym kątem dzięki teleskopowi Webba.

Technologia od wielu lat pomaga ludziom badać Ziemię z kosmosu. Wszystko dzięki kilku tysiącom satelitów, które krążą na niskiej orbicie okołoziemskiej. Pozwalają one badać wpływ zmian klimatu, czy też różnych zjawisk pogodowych na naszą planetę. NASA zdążyła już zebrać dane, których wielkość przekracza 100 petabajtów (!). Umożliwiają one analizowanie Ziemi pod różnym kątem, ale sam proces wcale nie jest taki łatwy. Wszystko ma się zmienić przez dodanie sztucznej inteligencji.

Tuż przed wkroczeniem w dwudziesty pierwszy wiek doszło do ważnego wydarzenia, które wpłynęło na wiele odkryć w dziedzinie astronomii. Było nim wzniesienie teleskopu Hubble'a na niską orbitę okołoziemską. Został on nazwany od nazwiska amerykańskiego astronoma Edwina Powella Hubble'a, który dzięki swoim obserwacjom udowodnił, że widoczne przez mniej zaawansowane przyrządy niewyraźne obiekty to nie mgławice w naszej galaktyce, a osobne galaktyki znajdujące się poza Drogą Mleczną. Za pośrednictwem...

Cały wszechświat jest doprawdy niesamowity. Wiemy o istnieniu przynajmniej 100 mld galaktyk, choć szacuje się, że ich liczba może wynosić nawet bilion - warto podkreślić, że mówimy tu tylko o skrawku, który możemy zaobserwować przy użyciu specjalnych teleskopów. Już te wartości są tak gigantyczne, że niemal nie sposób ich sobie wyobrazić. Tylko w naszej galaktyce zwanej Drogą Mleczną prawdopodobnie znajduje się od 200 do 400 mld gwiazd (i przynajmniej tyle samo planet), a łącznie może ich...

Wysyłanie danych w przestrzeni kosmicznej przez długi czas opierało się głównie na komunikacji radiowej, która - nie ma co ukrywać - ma w tym przypadku całkiem spore ograniczenia. Dlatego też z czasem zdecydowano się na rozwijanie dużo lepszej w każdym aspekcie komunikacji laserowej, gdzie prędkość transmisji może być nawet 100-krotnie wyższa. NASA osiągnęła właśnie kolejny kamień milowy, który jest ściśle związany z tym tematem i statkiem kosmicznym Psyche.

Sztuczna inteligencja i wszystko, co z nią związane, są dominującymi tematami w ostatnim czasie. Każda większa firma chce mieć jakiś udział, czy też wkład w rozwój tej dziedziny, więc nie dziwi fakt, że właśnie stworzono międzynarodową grupę, na którą składają się przedsiębiorstwa, uniwersytety oraz startupy. To wielkie stowarzyszenie pod nazwą AI Alliance ma na celu poważnie zająć się sztuczną inteligencją i to w praktycznie każdym możliwym aspekcie.

Bill Nelson, administrator NASA i senator stanu Floryda objaśnia przed kongresem USA postępy misji Artemis oraz odpowiada na zapytania w sprawie wybuchu rakiety Starship od SpaceX. Ujawnia też, że podejście SpaceX do testów nowych rozwiązań, które jest dość zaskakujące. Okazuje się, że katastrofa nie jest dla firmy Elona Muska niczym nadzwyczajnym, a dla samego właściciela, wbrew opinii mediów głównego nurtu, nie jest to żaden koniec kariery.

Chiny oraz Stany Zjednoczone konkurują na wielu polach, w tym na polu podboju kosmosu. W czerwcu tego roku NASA oraz amerykański Departament Energii wytypował trzy firmy (w tym Lockheed Martin) do zaprojektowania koncepcji systemu zasilania, aby zapewnić na Księżycu energię jądrową. Kilka tygodni temu USA dodało, że wybrano już nawet miejsce do stworzenia takiej placówki (biegun południowy). Po tym ogłoszeniu, w temacie uaktywniły się także Chiny, wspominając o własnym, acz identycznym podejściu...

Przestrzeń w której znajduje się nasza planeta jest bardziej niebezpieczna, niż nam się wydaje. Jak podaje NASA, obecnie znamy około 1,2 miliona planetoid (asteroid), które znajdują się w różnych częściach Układu Słonecznego, w tym w pasie pomiędzy Marsem a Jowiszem. Nie są to wszystkie znane nam planetoidy, jednak sporo z nich to obiekty o średnicy większej niż kilometr, podczas gdy wystarczy taki 150-metrowy, by zniszczyć duże miasto.

Zmiany polityczno-gospodarczo-ideologiczne doprowadziły do tego, że obecnie mamy do czynienia z czymś, co można nazwać jako "rynek pracownika". Najlepsi fachowcy mogą przebierać w ofertach pracy, co niestety nie jest wymarzoną sytuacją dla pracodawców, dodatkowo benefity socjalne często sprawiają, że wiele osób nie kwapi się do pracy. Nie jest to jednak ani miejsce, ani czas na poruszanie tego typu spraw, choć fakt, że podobne problemy z obsadzeniem stanowisk ma także NASA, powinien zainteresować...

Astronomowie nieustannie poszukują nowych egzoplanet. Aby ułatwić sobie to zadanie, NASA zaprzęgła do tego zadania sztuczną inteligencję przy zastosowaniu metod uczenia maszynowego. System ten ochrzczono jako ExoMiner i już dziś może pochwalić się on odkryciem 301 nowych egzoplanet, które były dotąd niewychwycone przez oczy ludzkich naukowców. Planety te zostały dodane do 4574 pozostałych, które NASA zweryfikowała wcześniej. ExoMiner korzysta z superkomputera NASA Pleiades i potrafi odróżnić...

Pierwsza po ponad 50 latach załogowa misja na Księżyc planowana była od dłuższego czasu na 2024 rok. Wczoraj szef NASA, Bill Nelson, podał jednak, że agencja nie zdoła przeprowadzić misji na czas - lot odsunięto tym samym o rok. Jednym z powodów ma być spór sądowy z Blue Origin. Kilka miesięcy temu Jeff Bezos wniósł mianowicie pozew przeciw decyzji agencji kosmicznej, która przyznała 3-miliardowy kontrakt na budowę lądownika księżycowego firmie SpaceX. W ubiegłym tygodniu sąd odrzucił protest...

DART (Double Asteroid Redirection Test) to misja agencji NASA, która ma na celu poszukiwanie rozwiązań pozwalających na ewentualne odparcie zderzenia asteroidy z naszą planetą. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej szykuje się więc do wystrzelenia statku kosmicznego, który następnie poleci w kierunku dwóch asteroid o nazwach Didymos i Dimorphos, ostatecznym celem przesunięcia orbity jednej z nich (jest to układ złożony z dwóch asteroid, gdzie jedna krąży wokół drugiej). Start misji...

Człowiek wraca na Księżyc. To deklaracja, a nie mglista zapowiedź przyszłych działań. NASA, czyli Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, w ramach misji Artemis I planuje lot testowy kapsuły Orion, który skupiłby się na przestrzeni kosmicznej wokół Srebrnego Globu. Powodzenie przedsięwzięcia będzie warunkować dalszy scenariusz. W przypadku pozytywnych pomiarów oraz sprzyjających warunków istnieje szansa, że astronauci staną na naturalnym satelicie Ziemi już w 2023, najpóźniej...

Nad naszymi głowami dryfują już satelity Starlink oraz OneWeb, które mają za zadanie dostarczać internet globalnie, a zwłaszcza tam, gdzie konwencjonalne rozwiązania się nie sprawdzają. Ludzkość potrzebuje jednak sieci także poza naszym globem, na przykład na Księżycu. Zwłaszcza że NASA pragnie powrócić na naszego naturalnego satelitę już w 2024 roku. Jak mówią naukowcy z agencji kosmicznej, LunaNet (księżycowy internet) zapewni nie tylko szybką wymianę danych pomiędzy powierzchnią Srebrnego...

Przed kilkoma dniami pojawił się długo wyczekiwany raport Pentagonu na temat niewyjaśnionych zjawisk powietrznych (UAP – unexplained aerial phenomena). I choć wnioski z niego płynące można podsumować trywialnym: "nie wiemy, czym dokładnie były te zjawiska, ale nie kwalifikujemy ich jako życie pozaziemskie", to Bill Nelson, niedawno mianowany szef NASA wydaje się mieć na te tematy nieco inne zdanie. W wywiadzie dla CNN powiedział bowiem, że jest przekonany, iż gdzieś w kosmosie czai się życie pozaziemskie....

Większość z nas zachwyca się sukcesem amerykańskiej misji Mars 2020, w ramach której wysłano na Czerwoną Planetę łazik Perseverance. Wspomniany pojazd wyposażono w aparaturę badawczą oraz zestaw kamer i mikrofonów. To właśnie one odpowiadają za rejestrowanie obrazu i dźwięku z Marsa, które odbiły się szerokim echem w internetowych serwisach okołotechnologicznych. Warto jednak pamiętać, że na wspomnianej planecie wylądował też chiński łazik Zhurong. Wydarzenie nie było donośnie omawiane...

W artykule opublikowanym przez NewScientist skupionym na łaziku Perseverance pojawia się temat jednostki obliczeniowej wykorzystywanej w pojeździe, który eksploruje właśnie powierzchnię Marsa. Dla niektórych może być zaskoczeniem to, że mówimy o procesorze, który lata świetności ma już za sobą. Wszak dotyczy to chipu mającego przeszło 23 lata. Układ PowerPC 750 stosowany był w komputerach iMac G3, które swój debiut miały w 1998 roku. Trzeba jednak mieć świadomość, że pomiędzy konsumencką...