Ta prywatna stacja kosmiczna Vast Space zaskoczy NASA. Komercyjna stacja orbitalna Haven-1 ruszy już w 2026 roku

Drugi listopada 2025 roku zapisze się nie tylko jako 25. rocznica stałej ludzkiej obecności na ISS, ale także jako dzień, w którym rakieta SpaceX Falcon 9 wyniosła na orbitę satelitę Haven Demo, technologicznego prekursora pierwszej komercyjnej stacji kosmicznej Haven-1. Vast Space, firma finansowana przez kryptowalutowego miliardera Jeda McCabela, właśnie weszła do gry o zastąpienie starzejącej się Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Vast to jedyna firma, która proponuje rozwiązanie głównie samofinansowane i gotowe do startu – Chad Anderson, założyciel Space Capital, o unikalnej pozycji Vast Space w wyścigu o następcę ISS w kosmosie.

ISS in Real Time to ćwierć wieku Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w jednym miejscu. Archiwum stworzone na 25-lecie

Satelita Haven Demo o masie 515 kg to nie tylko zwykła demonstracja technologiczna. To dokładnie przeskalowany model systemów, które w maju 2026 roku polecą na pokładzie Haven-, czyli pierwszej w pełni amerykańskiej komercyjnej stacji kosmicznej od ponad dwóch dekad. Po udanym wdrożeniu z misji SpaceX Bandwagon-4, Haven Demo rozwinął pojedynczy panel słoneczny i osiągnął dodatni bilans energetyczny, rejestrując całość w rozdzielczości 4K. Przez kolejne sześć miesięcy testowane będą najważniejsze podsystemy, czyli silniki sterowania orientacją (RCS), oprogramowanie nawigacyjne, systemy zasilania i łączności radiowej.

Polskie firmy RECTANGLE i EXATEL zostały wybrane przez agencję kosmiczną EUSPA do aktualizacji systemu nawigacji Galileo

Jednocześnie w kalifornijskim Mojave zakończono testy struktury nośnej Haven-1, cylindrycznego modułu o długości 10,1 metra i średnicy 4,4 metra. Moduł przeszedł próby ciśnieniowe, obciążeniowe oraz akustyczne, potwierdzając gotowość konstrukcji do przetrwania trzech lat na orbicie. Gdy Haven-1 wystartuje w drugiej połowie 2026 roku, zaoferuje 45 metrów sześciennych przestrzeni mieszkalnej, pięć razy więcej niż kapsuła Dragon, choć mniej niż podstawowe moduły ISS. Pierwsza misja Vast-1 zabierze czteroosobową załogę na dwutygodniowy pobyt, podczas którego astronauci będą korzystać z przestrzeni zaprojektowanej bardziej jak luksusowy hotel niż spartańska kapsuła. W planach są łóżka dostosowane do zerowej grawitacji, 1,1-metrowe kopułowe okno widokowe, rozkładany stół wspólny i całodobowa łączność przez konstelację Starlink.

Bezos szykuje rewolucję. Centra danych w kosmosie mają powstać już za 10 lat. Energia słoneczna 24/7 i zero ograniczeń pogodowych

Konkurencja śpi spokojnie? Nie do końca. Axiom Space, dotychczasowy faworyt NASA, zmaga się z poważnymi problemami finansowymi. We wrześniu 2024 firma zwolniła około stu pracowników i zażądała od pozostałych dobrowolnej obniżki pensji o 20 proc. Start pierwszego modułu Axiom Station przesunięto już poza 2026 rok. Blue Origin i Sierra Space planują Orbital Reef nie wcześniej niż w 2027, a Starlab od Voyager Space i Airbusa ma wystartować na pokładzie Starship dopiero w 2028 roku. Vast, bez groszowego wsparcia z programu NASA Commercial LEO Destinations Phase 1, wyprzedza rywali czasowo i organizacyjnie.

SpaceX nabyło nowe pasmo radiowe dla satelitów Starlink, celem wprowadzenie internetu satelitarnego do smartfonów

CEO Vast, Max Haot, nazywa Haven-1 "minimum viable product", czyli minimalną wersją produktu zdolną udowodnić koncepcję. Firma już planuje Haven-2, czyli znacznie bardziej rozwiniętą, wielomodułową konstrukcję z dziewięcioma segmentami i miejscem dla 12 astronautów, której centralny moduł wystartuje w 2028 na Starshipie. Gdy będzie gotowa (przewidywany termin ukończenia: 2032), Haven-2 zaoferuje ponad 500 metrów sześciennych przestrzeni, czyli wyraźnie więcej niż obecny ISS z jego 388 metrami sześciennymi.