mod

Europa Universalis to najbardziej znana seria gier strategicznych czasu rzeczywistego od studia Paradox Interactive, której piąta część zadebiutowała 4 listopada 2025 roku. Produkcja została wydana w dobrym stanie technicznym i spotkała się z ciepłym przyjęciem społeczności, choć nie obyło się bez błędów. Wczoraj, 6 maja 2026 roku, gra otrzymała pierwszy dodatek Fate of the Phoenix oraz ogromną aktualizację 1.2.0, której lista zmian liczy aż 72 strony.

Wolfensteiny towarzyszą nam z przerwami od lat 80. ubiegłego wieku. Z początku gry zręcznościowe, następnie zaś awangarda shooterów, bez których trudno wyobrazić sobie losy gatunku. W roku 2001 studio Gray Matter Interactive wypuściło Return to Castle Wolfenstein, będące w istocie triumfalnym powrotem do korzeni. Jesienią tego roku minie ćwierć wieku od tej premiery, a w drodze znajduje się Cursed Sands, mod, który ucieszy pecetowców.

Historia wojennych FPS-ów jest całkiem długa i barwna. Obecnie na gatunkowym polu bitwy dominują serie Call of Duty i Battlefield. Obie nie znajdują się może w szczytowym momencie, co rusz zaliczając wpadki, niemniej w dalszym ciągu mają bardzo dużą bazę fanów. Ale nim rzeczone IP stały się praktycznie jedynymi dominującymi siłami w branży, inna seria była kluczowa. Teraz klasyk z 1999 roku powraca w formie Medal of Honor Retro Remake.

Jeśli chodzi o to konkretne uniwersum Blizzarda, na ogół obraca się ono wokół dwóch gatunków. W latach 90. i na początku XXI wieku czasy swojej świetności przeżywały strategie czasu rzeczywistego. Zostało to jednak brutalnie przerwane przez World of Warcraft, który do dziś trzyma się na rynku MMORPG. Ale w przeszłości przemknął także projekt przygodówki Warcraft Adventures: Lord of the Clans, ostatecznie anulowany i później znaleziony przez fanów.

Pewne serie żyją wiecznie. id Software zapoczątkowało fenomen, który przez kolejne dekady powraca w różnych formach. Klasyczne DOOMy można ogrywać niemal na wszystkim, w dodatku stale powstają ich mody. Ale regularnie wychodzą także zupełnie nowe interpretacje, czasem trzymające się mocniej korzeni, innym razem trochę bawiące się nowymi pomysłami. Doom Deluxe to coś dla fanów retro-rozwiązań, ale w znacząco odświeżonej formie.

Są takie gry, które w momencie premiery i kawałek po niej zyskały całkiem sporo zwolenników i uznanie, jednak po latach mało kto je w ogóle kojarzy - a jeżeli nawet, to głównie w ramach ciekawostki. Z pewnością do takowych powinno się zaliczyć True Crime: New York City. Wypuszczony w listopadzie 2005 roku przez Luxoflux oraz wydawcę Aspyr Media tytuł odznaczał się kilkoma interesującymi elementami, ale i wieloma technicznymi problemami, szczególnie na pecetach.

Gry FromSoftware należą do najbardziej istotnych dla branży, jeżeli chodzi o ostatnie kilkanaście lat, jednak nie każda pozycja cieszy się tak dobrymi opiniami. Łatwo tutaj wskazać na Dark Souls II, tworzone bez swojego najważniejszego twórcy i wprowadzające masę pomysłów, które po prostu zirytowały społeczność. Niemniej co jakiś czas pojawiają się kolejne modyfikacje różnego rodzaju, które podkręcają pewne aspekty grafiki, czy rozgrywki. Pora na kolejny.

Larian Studios dokonało niesamowicie trudnej rzeczy, przygotowując kolejną część jednego z największych klasyków gatunku i nie tylko wychodząc z tej próby zwycięsko, ale przy tym pod bardzo wieloma względami przeskakując poprzedników. Czasem jednak przyjemnie jest powrócić do dawnych hitów, przypomnieć sobie, za co stały się nieśmiertelne. Teraz przygotowany jest mod, dzięki któremu Baldur's Gate będzie można odpalić na silniku "trójki".

Wielkie uniwersum dawno rozrosło się już do takich rozmiarów, że trudno nie wpaść na jego przedstawiciela w praktycznie którymkolwiek medium. Jeśli chodzi o ostatnie kilkanaście lat, mieliśmy mieszankę projektów bardzo różnej jakości. Od przeciętnych (bądź po prostu kiepskich), po bardzo dobre, wreszcie wskazać należy na masę tytułów, których przyszłości nie dane nam było poznać. Star Wars: First Assault można przyporządkować do tej trzeciej grupy.

Gdy wiosną ubiegłego roku Bethesda znienacka wrzuciła odświeżoną wersję kultowego hitu, na kilka tygodni wywołała tym spore zamieszanie. Co prawda przecieki wskazywały już wcześniej na te rewelacje, niemniej nie ostudziło to entuzjazmu wielu fanów, aczkolwiek nie brakowało pewnych problemów, głównie technicznych. Po niespełna roku okazuje się, że The Elder Scrolls IV: Oblivion Remastered dostanie szeroko pojęty multiplayer.

W oczekiwaniu na tytuły z obu uniwersów rozwijanych przez CD Projekt RED w dalszym ciągu jest w czym wybierać, jeśli chodzi o modyfikacje. Już to, co powstało oferuje całkiem bogatą ofertę usprawnień graficznych, poprawek względem pewnych elementów narracji, a nawet większych przedsięwzięć, wprowadzających niemało dodatkowej zawartości. Tym razem spoglądamy na Cyberpunk 2077, który właśnie otrzymał interesujący Unofficial DLC 2.

Najsłynniejsza bijatyka w historii przeżyła już dobre kilka epok w branży. I jak to zazwyczaj bywa, składa się to na lepsze i gorsze okresy. Jeżeli mielibyśmy wskazać na ostatni najbardziej ceniony tytuł w pierwszej fazie rozwoju IP, zapewne padłoby na Mortal Kombat Trilogy, po którym poziom zaczął już przez długi czas niestety gwałtownie spadać. Jak można było się spodziewać, powstanie jakiejś nowej wersji było kwestią czasu - nawet jeśli mowa o nieoficjalnej.

Opowieść o Kurierze, który poszukuje sprawiedliwości na pustyni Mojave, jest zdecydowanie najbardziej cenioną częścią serii zaraz po dwóch pierwszych, klasycznych odsłonach, które stworzyło studio Black Isle. I nie ma się co dziwić, wszak przy niej również siedział chociażby Chris Avellone. Ostatnio pojawiają się pogłoski o remake'u Fallout: New Vegas, nim do tego jednak ewentualnie dojdzie, może minąć sporo czasu. Tymczasem pozostaje zadowolić się modami.

Nie trzeba specjalnie szukać modyfikacji czy to do DOOMów, czy Falloutów - bardziej chodzi o to, żeby wyodrębnić te najlepsze. Obecnie czekamy chociażby na świetnie zapowiadający się Fallout: Bakersfield, łączący tradycję dwóch światów. Ale jako że nie sprawdzimy go wcześniej niż w przyszłym roku, warto rozejrzeć się za czymś innym. Dobrym przykładem byłby tutaj Fallout: Vault 666, nadal rozwijany przez swojego twórcę. A ostatnio pojawił się jego większy update.

Odkąd na rynku pojawił się siódmy Resident Evil, wprowadzając jednocześnie świetny RE Engine, legendarna seria weszła w swoją kolejną wielką erę. Ale nie każda odsłona odnosiła miażdżący sukces. Chodzi oczywiście w głównej mierze o Resident Evil 3 Remake, który nie tylko otrzymał znacząco okrojoną wersję względem oryginału, ale rażąco odstawał poziomem od remake'u części drugiej. W jakimś zakresie poprawić wrażenia może mod Last Escape.

Jeśli chodzi o serię stworzoną przez Piranha Bytes, aktualnie czekamy na remake pierwszej odsłony, który nareszcie otrzymał swoją datę premiery. Ale w dalszym ciągu napływają kolejne interesujące modyfikacje związane przede wszystkim z dwiema pierwszymi częściami. Nieraz mówimy o zupełnym przeobrażeniu względem oryginałów. Dobrym przykładem jest Gothic: The Blackwood Plague, totalna konwersja od osoby tworzącej podobne projekty nie od dziś.

Na kolejną odsłonę gry CD Projekt RED przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać, niemniej w tym czasie fani uniwersum mogą znaleźć coś, co ich zajmie. Stale pojawiają się chociażby komiksy poszerzające perspektywę i nie tylko, do tego oczywiście nie brak interesujących modyfikacji. Zapewne Cyberpunk 2077 nie ma ich aż tyle, co chociażby trzeci Wiedźmin, niemniej i w tym przypadku trafimy na coś ciekawego. Tym razem zwróćmy uwagę na The APEX.

Lata mijają, pojawiają się kolejne ambitne gry z otwartym światem, ale mało która może konkurować z tym, co w 2018 roku dokonała ekipa Rockstara. Red Dead Redemption 2 to pod wieloma względami do dziś wzór do naśladowania, tak pod kątem rozgrywki, jak i głębi przedstawionych lokacji, czy nadal świetnej grafiki. Ale ciężko stwierdzić, czy trzecia część kiedykolwiek się pojawi. Tymczasem pojawiła się interesująca modyfikacja dla fanów serii.

Do premiery kolejnej obiecującej gry CD Projekt RED z uniwersum na bazie prozy Sapkowskiego jeszcze spory kawał czasu. A na razie można oczywiście ponownie przejść trylogię, ewentualnie poszukać czegoś ciekawego z bogatego asortymentu modów. Szczególnie warto zwrócić uwagę na to, co oferują fani pracujący na bazie Wiedźmin 3: Dziki Gon. Teraz na przykład pojawia się Dawn over Kovir, modyfikacja wprowadzająca dużo zawartości potencjalnie związanej z "czwórką".

Większość nieco starszych miłośników tej kultowej postapokaliptycznej serii (ale także i młodszych, którzy upodobali sobie klasykę) na ogół nie ma z czego się cieszyć w erze Bethesdy. Najbardziej cenione jest oczywiście New Vegas, przygotowane zresztą przez Obsidian. Część z nas pamięta, gdy Black Isle nie zamknęło ostatecznie prac nad projektem Van Buren, a zamiast tego powstał Fallout 3, jaki znamy. Warto jednak rzucić okiem na powstający mod The New West.

Rocksteady już dawno straciło swoją wiarygodność i nie wiadomo, czy kiedykolwiek w przyszłości nawiąże do dawnej dyspozycji. Nie zmienia to faktu, że w dawne pozycje od nich wciąż zagrywa się mnóstwo fanów. Trylogia Mrocznego Rycerza to klasyki, i to całkiem grywalne nawet jak na dzisiejsze czasy. W szczególności dobrze zestarzał się Batman: Arkham Knight. Inna sprawa, że pewne aspekty tytułu wymagają poprawek. Ale zawsze pozostają nam mody.

Larian Studios pracuje obecnie nad kolejnym głośnym projektem, ale Baldur's Gate 3 to temat, który jeszcze długo nie przestanie być głośny. Ekipa z Larian Studios cierpliwie rozwijała trzecią odsłonę legendarnej serii w ramach Early Access, by w 2023 roku wypuścić jedną z najbardziej cenionych gier co najmniej ostatniej dekady. Oczywiście gdzieś po drodze trzeba było zmieniać pewne założenia - czy to przez wzgląd na uwagi graczy, czy własny osąd. Teraz możemy się przyjrzeć wielu aspektom, które...

Wydaje się, że nawet najwięksi obrońcy Starfielda zdążyli już spuścić z tonu. Jak to zwykle bywa, Todd Howard obiecał bardzo wiele. I jakkolwiek przyzwyczajeni jesteśmy, że jego zapewnienia nierzadko nie do końca pokrywają się z rzeczywistością, tym razem rozczarowanie było znacząco większe. Po pierwszych miesiącach gra zaczęła schodzić na boczny tor, wskutek czego nawet modyfikacji nie przybywa aż tak dużo. Ale Star Wars Genesis należy do chlubnych wyjątków.

Obecnie czekamy oczywiście na szóstą odsłonę GTA, której data premiery nie tak dawno ponownie została przełożona. A póki co pozostaje nam zająć się innymi pozycjami - ewentualnie poszukać ciekawych modyfikacji. Do najcieplej wspominanych gier legendarnej serii należy San Andreas, toteż fani niejednokrotnie modyfikowali już jej zawartość. Ostatnio zapowiedziano Grand Theft Auto: Carcer City, a teraz wiemy również, że wkrótce pojawi się do niej wersja demo.

Obecnie czekamy oczywiście na 007 First Light, grę mającą przedstawić Agenta Jej Królewskiej Mości w zupełnie odmiennej interpretacji. Pamiętajmy jednak, że nie jest to bynajmniej pierwsze podejście do legendarnej już osobistości w popkulturze. W 1997 roku na przykład na rynku pojawił się GoldenEye 007, FPP bazujący na filmowym hicie, w którym główną rolę zagrał Pierce Brosnan. Niestety, ale dotąd gra studia Rare nie zawitała na komputery osobiste.

Lata mijają, a postapokaliptyczne uniwersum jest stale eksploatowane. Jeżeli nie kolejne, lepsze lub gorsze, odsłony od Bethesdy, to pierwszy serial bazujący na settingu, ewentualnie ogrom modyfikacji. Co się tyczy tych ostatnich, wśród nich z pewnością znajdziemy najwięcej ciekawych elementów - starczy chociażby wspomnieć głośne Fallout London na bazie różnie ocenianej "czwórki". Warto także wskazać na Fallout Legends, mod wzbogacający część trzecią.

Już ponad ćwierć wieku minęło od pierwszego pojawienia się legendarnego dziś Gordona Freemana w świecie gier, a my wciąż powracamy do jego historii. I tak naprawdę nie tylko, bo sam koncept placówki (w połączeniu rzecz jasna z przełomowymi technologicznymi aspektami) jest tak genialny, że chętnie doń wracamy, i to patrząc z bardzo różnych perspektyw. Half-Life doczekał się odmiennych ujęć ze strony samego Valve, a sporo od siebie dokładają fani. Przykładem jest choćby interesujący mod Black...

W przeciągu ostatnich tygodni pojawiło się wiele plotek - czasem z bardziej, czasem z mniej wiarygodnych źródeł - o kolejnym dodatku wchodzącym w skład Wiedźmin 3: Dziki Gon. Czy faktycznie CD Projekt RED jeszcze raz powróci do tej opowieści o Geralcie, jeszcze się przekonamy. W dalszym ciągu natomiast pojawiają się następne warte uwagi modyfikacje do tej gry. A z pewnością powinno się przybliżyć kwestię projektu wprowadzającego multiplayer.

O tym, w jakim kierunku poszło BioWare, rozpisywałem się niejednokrotnie - bo i naprawdę wiele można im w ostatnich latach zarzucić. Jednocześnie, gdy tylko kontekst pozwala, staram się podkreślać, ile im zawdzięczamy. A dwie pierwsze odsłony Wrót Baldura to zawsze bardzo wdzięczne przykłady. Co rusz też dostajemy sporo szans na powrót do tych nostalgicznych czasów - w tej, czy innej formie. Warto na przykład śledzić rozwój modyfikacji Baldur’s Gate II: Rebirth.

Świąteczny wypoczynek często jest związany nie tylko z oglądaniem Kevina, ale i choćby nadrabianiem różnych tytułów, na które w ciągu roku mieliśmy mniej czasu. Nieraz są to bardziej, kiedy indziej trochę mniej oczywiste pozycje. The Lord of the Rings: The Battle for Middle-Earth II pojawiło się na rynku blisko 20 lat temu, ale nadal bywa ciepło wspominane. Na tyle, że powstał mod Age of the Ring, a niebawem otrzyma on nową zawartość związaną z Powrotem Króla.

Jeszcze w październiku pojawiły się wieści o powstającej modyfikacji do jednej z najbardziej kontrowersyjnych (i jednocześnie oryginalnych) pozycji, jakie kiedykolwiek zaprojektowało Rockstar Games. Zarysowano kilka wstępnych pomysłów, jakich można się spodziewać - aktywności jak wyścigi, bokserskie pojedynki, strzelankowe areny i inne. Teraz Bully Online można już ściągnąć, co oznacza znacznie więcej detali, którymi można się podzielić.

Uniwersum Fallouta nie traci popularności niezależnie od okresu w branży. I nawet dziwaczne koncepty Bethesdy (np. wypuszczenie katastrofalnej wersji Anniversary Edition "czwórki") temu nie przeszkodzą. Już w tym tygodniu zaś 2. sezon udanego serialu na bazie gry, w którym trafimy również na sporo nawiązań do Fallout: New Vegas. Z tej okazji warto wrócić do samego tytułu, zwłaszcza z jakimiś ciekawymi modami - jak chociażby Long 15.

Jakkolwiek najświeższym tytułem CD Projekt RED jest Cyberpunk, marka Wiedźmina nie traci na wartości. Poza oczywiście pojawiającymi się cyklicznie wieściami o powstającej czwartej odsłonie, niezmiennie raz za razem dostajemy ciekawe modyfikacje do Wiedźmin 3: Dziki Gon. Narzędzia do takich operacji są na tyle przystępne, że fani czym prędzej zabierają się za nierzadko całkiem prężne przedsięwzięcia. Jednym z nich jest Mniejsze zło, na razie we wczesnej wersji.

Gry Piranha Bytes są dosyć specyficzne, niemniej mają dość oddaną grupę fanów. Najlepszym tego dowodem jest napięcie, z jakim czeka się na remake pierwszego Gothica i surowe podejście do tematu, zwracanie uwagi na każdy szczegół. Nie brakuje rzecz jasna licznych ciekawych modyfikacji, które ukazywały się na przestrzeni dekad. W obecnej chwili zaś warto zwrócić uwagę na Gothic II Złote Wrota: Serce Bogini, który prezentuje się niezwykle imponująco.

Trudno zapomnieć o premierze gry CD Projekt RED. Oczywiście teraz to już historia, bo po wielu latach update'ów - zwieńczonych wersją 2.0 i dodatkiem Phantom Liberty - Cyberpunk 2077 jest przynajmniej blisko konceptu, który pierwotnie miał się pojawić. Niemniej powszechnie krytykowane wejście na rynek do dziś stanowi ostrzeżenie dla praktycznie wszystkich twórców. Pewna modyfikacja może nam z kolei wynagrodzić anulowany projekt multiplayera.

Gatunek soulslike'ów jest bardzo popularny ostatnimi laty. Na tyle, że wielu wręcz uważa, iż to lekka przesada. I trudno odmówić im przynajmniej częściowej racji - spora część powstających pozycji nie prezentuje odpowiedniego poziomu, już nie wspominając o porównaniu z grami FromSoftware. Niemniej od czasu do czasu pojawiają się ważne perełki, które radzą sobie znakomicie na rynku. Lies of P jest tego świetnym przykładem, a powoli powstaje jego interesująca modyfikacja przedstawiająca co-op.