komputery kwantowe

Amerykańska administracja chce przyspieszyć badania naukowe dzięki AI. Największe firmy technologiczne deklarują wsparcie w postaci narzędzi i mocy obliczeniowej. Program Genesis Mission, uruchomiony przez Donalda Trumpa, łączy zasoby laboratoriów narodowych z rządowymi zbiorami danych i infrastrukturą obliczeniową. Biały Dom ogłosił zobowiązania sektora prywatnego. Jensen Huang, Lisa Su, Elon Musk i Sergey Brin odebrali National Medal of Science.

D-Wave kojarzy się z wyżarzaniem kwantowym, czyli maszynami do zadań optymalizacyjnych, a nie z modelem bramkowym, na którym stawiają IBM, Google czy Quantinuum. To zmieniło się w styczniu 2026 roku, kiedy firma za 550 mln dolarów przejęła Quantum Circuits. Pierwszy efekt tej fuzji właśnie trafił na łamy Nature, czyli opis bramki dwukubitowej dla kubitów dual-rail, technologii mającej obejść jeden z najkosztowniejszych problemów budowy komputerów kwantowych.

Kubity same w sobie nie tworzą komputera kwantowego. Każdy trzeba wysterować, podać precyzyjnie zsynchronizowany impuls mikrofalowy, odczytać stan, powtórzyć operację tysiące razy na sekundę. Do tej pory robiły to szafy elektroniki stojące w temperaturze pokojowej, połączone z procesorem chłodzonym niemal do zera absolutnego. Przy kilkudziesięciu kubitach to uciążliwe, przy milionach fizycznie niewykonalne. HRL Laboratories ma na to inny pomysł.

Jeden zestaw masek w litografii EUV wymaga dziś ponad 30 mln godzin obliczeń CPU i to właśnie ten etap jest jednym z największych wąskich gardeł w projektowaniu zaawansowanych układów. TSMC przyspiesza ten proces dzięki platformie NVIDIA cuLitho, uzyskując nawet 40-krotne skrócenie czasu obliczeń, a dzięki generatywnej AI mogą podnieść ten wynik jeszcze około dwukrotnie. Samsung idzie jednak inną drogą i rozwija hybrydowy system symulacji.

Wokół komputerów kwantowych łatwo popaść w dwie skrajności — bezkrytyczny zachwyt albo znużenie kolejną obietnicą bez pokrycia. Microsoft próbuje wyrwać się z tego schematu. Firma zaprezentowała układ Majorana 2 i przekonuje, że wykonała ważny krok w stronę praktycznego komputera kwantowego. Padają konkretne liczby, nowe rozwiązania materiałowe i termin 2029 roku. Problem w tym, że nad topologiczną ścieżką rozwoju tej technologii od lat wiszą kontrowersje.

Komputery kwantowe zwykle pojawiają się w nagłówkach przy okazji pojawienia się kolejnego chipa, rekordu użytych kubitów albo obietnicy przełomu, który zostanie dokonany już za kilka lat. Tym razem sprawa jest mniej widowiskowa, ale ma znacznie większą wagę. Chodzi o to, że rząd USA wchodzi kapitałowo w branżę i dorzuca miliardy. Na pierwszym planie stoi IBM z nową spółką Anderon, lecz stawka wykracza daleko poza tę jedną firmę.

Wyścig kwantowy znowu przyspieszył, tym razem za sprawą Chin i fotonicznej maszyny Jiuzhang 4.0. Nagłówki mówią o dominacji nad klasycznymi superkomputerami, lecz w obliczeniach kwantowych najwięcej zależy od kontekstu, czyli rodzaju zadania, sposobu porównania i tego, czy wynik da się przełożyć na coś więcej niż efektowny benchmark. Dlatego nowy rezultat University of Science and Technology of China zasługuje na chłodniejszą analizę niż zwykle.

W przypadku komputerów kwantowych coraz rzadziej chodzi tylko o samą liczbę zastosowanych kubitów. Równie ważne jest to, kto opanuje kalibrację, korekcję błędów i komunikację z klasycznym HPC. NVIDIA właśnie wchodzi w ten obszar z rodziną otwartych modeli Ising. Na pierwszy rzut oka to kolejny projekt AI. W praktyce stawką jest warstwa sterowania, bez której nawet ambitny procesor kwantowy pozostaje jedynie bardzo drogim eksperymentem.

Każdego roku Chiny ogłaszają nowe rekordy wydatków przeznaczonych na badania i rozwój nauki, i każdego roku skala tych deklaracji wyraźnie rośnie. Tym razem w grę wchodzą jednak liczby wyjątkowo poważne. Podczas marcowych obrad Ogólnochińskiego Zgromadzenia Ludowego rząd przedstawił piętnasty Plan Pięcioletni na lata 2026–2030, wyznaczając kurs chińskiej polityki technologicznej na najbliższe pięć lat. Mają rozmach i to widać.

Wydobycie surowców z Księżyca przez lata funkcjonowało jako temat specjalistycznych konferencji i wizjonerskich prezentacji. W marcu 2026 roku nabiera jednak bardzo konkretnych kształtów. Firmy Interlune i Astrolab ogłosiły plany pierwszego mobilnego harwestera helu-3, izotopu, na który rośnie realne zapotrzebowanie przemysłowe. Za projektem stoi sprzęt, który już istnieje, misja zaplanowana na najbliższe miesiące i kontrakty na setki mln dolarów.

Rynek wysokowydajnych obliczeń od lat bazuje na rywalizacji znanych graczy i kolejne generacje coraz potężniejszych układów krzemowych. W cieniu tej walki rośnie jednak zupełnie nowa technologia, która aspiruje do zredefiniowania pojęcia mocy obliczeniowej. Pojawiają się odważne deklaracje, które sugerują, że obecni liderzy rynku mogą wkrótce stanąć w obliczu wyzwania, jakiego do tej pory nie znali. Czy czeka nas zmiana paradygmatu w świecie HPC?

Technologie kwantowe obiecują przełomy w dziedzinach takich jak kryptografia, chemia czy AI. Firma International Business Machines (IBM) od lat prowadzi pionierskie prace nad komputerami kwantowymi, a najnowsze zapowiedzi dotyczące projektu Quantum Starling oraz nowego IBM Quantum Data Center w Poughkeepsie w stanie Nowy Jork wskazują na ambitne plany budowy pierwszego wielkoskalowego, odpornego na błędy systemu kwantowego.

Świat technologii wkracza w erę obliczeń kwantowych, gdzie klasyczne procesory ustępują miejsca innowacyjnym rozwiązaniom. Firmy globalnie rozwijają systemy do zaawansowanych analiz, napędzane rosnącym popytem na dane i symulacje. Nowe podejścia do sprzętu i oprogramowania mogą zdefiniować przyszłość obliczeń. Omawiamy działanie i jakie konsekwencje może to mieć dla implementacji komputerów kwantowych w centrach danych i badaniach HPC.

Zainteresowanie obliczeniami kwantowymi rośnie z każdym rokiem, a firmy technologiczne coraz częściej inwestują w badania nad nowymi układami i architekturami. Potencjał tej technologii może w przyszłości zmienić sposób przetwarzania danych, a także rozwiązywania złożonych problemów. To już nie tylko koncepcje naukowe, lecz również realne projekty, jak również i współprace, które budują podstawy pod kolejną generację systemów obliczeniowych.

W świecie technologii globalne korporacje podejmują nowe inicjatywy, aby umacniać swoją pozycję na istotnych rynkach i tworzyć nowe miejsca pracy. Rozwój sztucznej inteligencji, komputerów kwantowych, a także inwestycje w lokalną infrastrukturę stają się ważnym elementem strategii na najbliższe lata. Firmy technologiczne intensyfikują działania, które mają przyspieszyć innowacje i skutecznie odpowiadać na rosnące potrzeby gospodarki przyszłości.

Komputery kwantowe są często wskazywane jako kolejny przełomowy etap w rozwoju technologicznym. Choć do celów naukowych wykorzystuje się je już od wielu lat, to zwykli użytkownicy nie mieliby na razie z nich dużego pożytku, nawet jeśli udałoby im się takowy zdobyć. W branży tej działa jednak już sporo firm. Ostatnio muszą się one mierzyć z pokaźnym spadkiem kursu akcji. Wszystkiemu winne są niedawne słowa szefa NVIDII - Jensena Huanga.