klasyka

Przełom wieków był okresem, w którym pojawiła się masa fenomenalnych tytułów, a ich koncepty nie tylko przetrwały próbę czasu, ale stały się ważnym punktem odniesienia dla przyszłych projektów. Oczywiście w pierwszej kolejności, szczególnie w kontekście RPG, do głowy przychodzi np. Baldur's Gate czy Icewind Dale. Ale wtedy pojawił się także absolutnie unikalny Arcanum: Of Steamworks and Magick Obscura, który teraz obchodzi okrągłe urodziny.

Za nami wreszcie remake jednej z najważniejszych gier action RPG z przełomu wieków. Jak można było się spodziewać, rozbudziła ona na dobre dyskusje pomiędzy zwolennikami oraz przeciwnikami, ale koniec końców, pomimo swoich trudnych do zignorowania problemów, wybroniła się sprzedażą i chociażby ocenami na Steamie. W takiej sytuacji kwestia powstania remake'u drugiej odsłony jest w zasadzie oczywistością. Nim do tego dojdzie, zapewne zdążę przynajmniej parę razy z doskoku ograć oryginał. Gothic...

Odświeżone wersje klasyków RPG studia Beamdog nie są idealne, niemal każda miała nierówny start, niemniej dzięki nim łatwiej jest wrócić do dawnych przebojów na nowszym sprzęcie. Takie gry jak Baldur's Gate, Baldur's Gate 2 tudzież Icewind Dale wyszły w Enhanced Edition, wprowadzając poprawę rozdzielczości, interfejsu czy szaty graficznej. Ostatnio otrzymaliśmy dosyć istotną aktualizację poprawiającą wiele aspektów rzeczonych projektów.

Ostatnie lata to wielki powrót jednego z najważniejszych IP wśród survival horrorów i nie tylko. I mówimy tutaj o dość kompleksowej kwestii, rozciągającej się na szereg projektów. Z jednej strony bowiem jest miejsce na eksperymenty - Silent Hill F, a tej jesieni Silent Hill: Townfall - z drugiej zaś Polacy z Bloober Team odnieśli sukces przy remake'u "dwójki", szykując powoli "jedynkę". Nim jednak do tego dojdzie, przygotowano fanowski pecetowy port.

Gdy jakieś IP - ewentualnie konkretny nurt tworzony przez dany zespół - osiągnie pewien poziom popularności, kompromisy są praktycznie niemożliwe do uniknięcia. Nawet FromSoftware, jedni z najbardziej innowacyjnych współczesnych twórców, przy okazji prac nad Elden Ring wprowadzili kilka udogodnień dla większej grupy odbiorców. Zrobili to rzecz jasna na własnych zasadach, ale fakt pozostaje faktem. Co się tyczy Bethesdy, której gra jest bohaterem najnowszego odcinka cyklu, stopniowe ustępstwa, od pewnego...

Gdy w 2005 roku na rynku pojawił się nadzorowany przez id Software projekt Raven Software, nie zachwycił specjalnie społeczności, aczkolwiek trudno też nazwać go zupełną porażką. Z czasem jednak wielu graczy zaczęło do niego coraz częściej wracać - i da się to zaobserwować nawet dziś. Można zatem powiedzieć, że przynajmniej całkiem nieźle się zestarzał. Teraz zaś pojawiło się więcej materiałów o The Awakening, skasowanym dodatku do Quake 4.

Historia wojennych FPS-ów jest całkiem długa i barwna. Obecnie na gatunkowym polu bitwy dominują serie Call of Duty i Battlefield. Obie nie znajdują się może w szczytowym momencie, co rusz zaliczając wpadki, niemniej w dalszym ciągu mają bardzo dużą bazę fanów. Ale nim rzeczone IP stały się praktycznie jedynymi dominującymi siłami w branży, inna seria była kluczowa. Teraz klasyk z 1999 roku powraca w formie Medal of Honor Retro Remake.

Gdy pada pytanie o postapokaliptyczne gry, zazwyczaj najczęściej do głowy przychodzi Fallout - seria, która na ten moment zdaje się być nieśmiertelna. Ale to nie ona pojawiła się w branży jako pierwsza. Lata później dostaliśmy kontynuację Wasteland, również cenioną, choć nie bez pewnych problemów, a część trzecia pod wieloma względami uznawana jest za najlepszą. Jeżeli dotąd nie sprawdziliście "jedynki", możecie zgarnąć za darmo Wasteland Remastered.

Pewne serie żyją wiecznie. id Software zapoczątkowało fenomen, który przez kolejne dekady powraca w różnych formach. Klasyczne DOOMy można ogrywać niemal na wszystkim, w dodatku stale powstają ich mody. Ale regularnie wychodzą także zupełnie nowe interpretacje, czasem trzymające się mocniej korzeni, innym razem trochę bawiące się nowymi pomysłami. Doom Deluxe to coś dla fanów retro-rozwiązań, ale w znacząco odświeżonej formie.

Są takie gry, które w momencie premiery i kawałek po niej zyskały całkiem sporo zwolenników i uznanie, jednak po latach mało kto je w ogóle kojarzy - a jeżeli nawet, to głównie w ramach ciekawostki. Z pewnością do takowych powinno się zaliczyć True Crime: New York City. Wypuszczony w listopadzie 2005 roku przez Luxoflux oraz wydawcę Aspyr Media tytuł odznaczał się kilkoma interesującymi elementami, ale i wieloma technicznymi problemami, szczególnie na pecetach.

Zazwyczaj jeśli ktoś rzuca hasłem "MMORPG", naturalnym skojarzeniem jest World of Warcraft. Ale zanim Blizzard ustawił zasady gry w gatunku na kolejne dekady, mieliśmy EverQuesta, do dziś zresztą wspominanego przez niejednego gracza, który spędził dziesiątki, a nieraz i setki godzin przy projekcie Daybreak Games. Mamy ostatnio modę na klasyczne wersje dawnych hitów i wygląda to na zbliżony przypadek. Ale EverQuest Legends będzie się także różnić od reszty.

Od premiery pierwszej odsłony przygód Bezimiennego od Niemców z Piranha Bytes minęło już naprawdę sporo czasu. Na tyle, że zbliża się nam nam mocno wyczekiwany remake, który w wielu miejscach - w tym i u nas - będzie co najmniej jednym z wydarzeń sezonu. Tymczasem zapowiedziano inną przyjemną atrakcję - Gothic Classic, mający również zawitać na urządzenia mobilne. Jak na razie otrzymaliśmy pierwsze informacje związane z premierą.

Rozmiary wielu dzisiejszych tytułów są naprawdę spore. Ba, nieraz nawet update'y zajmują niesamowicie wiele miejsca. Czasem wynika to z rozmiarów samego projektu, innym razem - niezgrabnego podejścia deweloperów do tych spraw, wskutek czego musimy obciążać nasz dysk twardy znacznie bardziej niż ustawa przewiduje. Wciąż jednak co jakiś czas powstają niewielkie projekty nawiązujące do słynnego kkriegera - takie jak choćby 64-kilobajtowy QUOD.

Jeśli chodzi o GOG, ostatnio najczęściej się o nim mówi w kontekście niedawnej sprzedaży. Na ile faktycznie to wpłynie na całe postrzeganie firmy, przyjdzie nam jeszcze zaczekać, ale jak na razie wszystko rozgrywa się mniej więcej tak, jak dotychczas. Dowodem na to jest chociażby GOG Preservation Program, regularnie biorące pod swoje skrzydła kolejne klasyki. Tym razem chodzi o takie tytuły, jak The Wolf Among Us, czy The Last Express.

Ostatnio zaczytuję się w historiach z cyklu "Kane" Karla Edwarda Wagnera. Choć przez kolejne powieści i opowiadania najciekawszą personą jest tytułowy antybohater - nieśmiertelny, wywołujący wszędzie konflikty tułacz będący osobliwym połączeniem mitologicznego Prometeusza i biblijnego Kaina - w pamięć zapadła mi opowieść związana z pewnym olbrzymem. Przedstawiciel ginącej rasy napotkał Kane'a podczas poszukiwań ciała wielkiego władcy swojego ludu - po drodze oczywiście polemizując z tymczasowym...

Już pod koniec miesiąca odbędzie się premiera Resident Evil Requiem - o tyle istotna, że ma zamknąć pewien ważny rozdział dla serii, ponadto zaprezentowana niektórym wersja preview i idące za nią fragmenty rozgrywki wędrujące po sieci są więcej niż zachęcające. W oczekiwaniu na ten tytuł można sobie na przykład poprzypominać poprzednie Residenty, albo nawet pograć w któryś ze starych Alone in the Dark - IP, któremu wiele zawdzięcza każdy późniejszy survival horror.

O tym, w jakim kierunku poszło BioWare, rozpisywałem się niejednokrotnie - bo i naprawdę wiele można im w ostatnich latach zarzucić. Jednocześnie, gdy tylko kontekst pozwala, staram się podkreślać, ile im zawdzięczamy. A dwie pierwsze odsłony Wrót Baldura to zawsze bardzo wdzięczne przykłady. Co rusz też dostajemy sporo szans na powrót do tych nostalgicznych czasów - w tej, czy innej formie. Warto na przykład śledzić rozwój modyfikacji Baldur’s Gate II: Rebirth.

Jedno z najważniejszych IP w historii branży już jakiś czas temu zatrzymało się i aż do teraz nie wiadomo, czy całość w ogóle kiedykolwiek ruszy. Szczególnie w ostatnich miesiącach nasilają się co prawda plotki o powrocie Gordona Freemana i reszty ekipy, ale jak dotąd nie dostaliśmy niczego pewnego. Nie śpią za to moderzy, regularnie dostarczający nową zawartość. W tym przypadku mowa o Half-Life: Element 64, którego wersja demo już jest dostępna.

Troika Games dawno już zniknęło z mapy branży przez problemy finansowe, niemniej zdążyło się jej przysłużyć. Najbardziej znanymi tytułami jest świetne Arcanum oraz kultowe Vampire: The Masquerade - Bloodlines (jak na ironię, jedna z bezpośrednich przyczyn ich upadku wskutek niskiej sprzedaży). Wielu nieco bardziej doświadczonych graczy pamięta, że zdążyła się jeszcze pojawić Świątynia Pierwotnego Zła - w którą można ponownie zagrać już niebawem.

Choć można mieć naprawdę wiele uwag co do kierunku, w jakim zmierzają pewne studia i, chyba nade wszystko, wydawcy, nie każdy aspekt branży nadaje się wyłącznie do poddawania ostrej krytyce. Dobrym przykładem są rosnące możliwości powrotu do klasyków, które z różnych powodów są trudno dostępne - a niektóre wręcz przez lata niemożliwe do ogrania. GOG Preservation Program rośnie, czego dowodem jest np. powrót Cold Fear i I Am Alive.

Prawdopodobnie najsłynniejsza bijatyka w historii miała już wiele twarzy. Dziś nie znajduje się raczej w najlepszym miejscu, jako że Mortal Kombat 1 okazało się na dłuższą metę sporym rozczarowaniem i jego rozwój został zatrzymany na długo przed chociażby znaczącą częścią planowanych popremierowych atrakcji. O ile zatem od nowszych pozycji mamy przerwę, o tyle odbyła się właśnie premiera Mortal Kombat: Legacy Kollection. Choć nie ma wątpliwości, że mogłoby być lepiej.

Kultowa seria miała kilka pozycji, które ją unieśmiertelniły (zarówno w tym lepszym sensie, jak i nieco gorszym). W złotej erze shooterów stała tuż obok takich legendarnych marek jak DOOM, wyróżniała się przy tym wysokim poziomem brutalności, czy bardzo bezkompromisowym głównym bohaterem, który dziś jest jedną z ikon gatunku i nie tylko. O oficjalne pozycje teraz trudno, ale moderzy nie zawodzą. Tak jest też przy porcie Duke Nukem Zero Hour.

Dziesięciolecia w branży mijają, a ta seria wciąż żyje. Kolejni twórcy wprowadzają coraz to nowe inkarnacje "War, war never changes..." - choć akurat forma, w jakiej są one implementowane, potrafi zmienić się w sposób znaczący. Teraz postapokaliptyczna saga zawitała nawet do telewizji i choć był to eksperyment ryzykowny, jak najbardziej się powiódł, a niebawem czeka nas 2. sezon. Tymczasem blisko trzech dych na karku jest niezapomniany Fallout 2.

Są takie gry, które zachwycają nie tylko na premierę, z miejsca zbierając znakomite recenzje i opinie graczy. Czasami echo powstające po ich wejściu na rynek ma taką siłę rażenia, że pobrzmiewa przez kolejne dekady, nadając tempo nie tyle gatunkowi, co całej branży. Opis ten wprost idealnie pasuje do co najmniej pierwszej odsłony Tomb Raider (a i znajdzie się miejsce dla niektórych późniejszych). A tak się składa, że dziś przypada już 29. rocznica premiery tego wyjątkowego tytułu.

Jesteśmy już całkiem blisko trzydziestolecia jednego z najbardziej przełomowych FPS-ów, jakie kiedykolwiek powstały (a i w całej branży plasuje się pod tym kątem dość wysoko). Nim jednak do niego dojdzie, zapewne dostaniemy jeszcze kilka interesujących projektów od społeczności. Jeżeli chodzi o najnowsze przedsięwzięcia, na pewno wart uwagi jest Unreal RTX Remix. Oferuje on sporo nowoczesnych rozwiązań, które docelowo uatrakcyjnią kolejne przejście klasyka.

Chorwaci z Croteam stworzyli w swoim czasie serię, która może nie porażała oryginalnością, ale ładnie wpisała się w gatunek, przygotowując porządną alternatywę dla klasyków spod znaku Duke Nukem Forever, czy DOOMa. I tak umięśniony, rzucający one-linerami na prawo i lewo śmiałek do dziś otrzymał kilka odsłon - często dalekich od ideału, ale trzymających się nurtu, przyjemnych shooterów. A Serious Sam 2 ma już ponad dwie dychy na karku.

Heroes of Might and Magic ma od niepamiętnych czasów żelazną pozycję w swoim nurcie, a jego popularność nie spada. Ale w swoim czasie można było dobrać sobie świetną alternatywę. Seria Disciples była pod wieloma względami bardziej ograniczona, ale z drugiej strony oferowała masę aspektów, których akurat próżno było szukać w "hirołsach". Co prawda po "dwójce" wszystko się rozjechało, niemniej klasyka pozostaje klasyką. Tym bardziej warto zwrócić uwagę na Dzieje Navendaar, rozwijający Disciples...

Tej gry chyba nie trzeba nikomu przedstawiać. Niedawno zresztą obchodziła ona swoje okrągłe urodziny. Przygotowane przez legendarnego Warrena Spectora i jego ekipę, do dziś inspiruje kolejnych twórców, stanowiąc wzór niemal perfekcyjnie zrealizowanego konceptu. Wydawało się, że Deus Ex nigdy już nie otrzyma żadnej odrestaurowanej wersji (a przynajmniej oficjalnej). Tymczasem na State of Play dostaliśmy wieści o remasterze.

Od czasu do czasu jakaś seria wpada do branży jak meteor, z biegiem lat stając się tak powszechnie rozpoznawalna, że trudno wręcz znaleźć osobę, która przynajmniej w drobnym przekroju o niej nie słyszała. Niski hydraulik ze swoim śmiesznym akcentem to absolutna ikona i niewiele jest w grach podobnych zjawisk odciskających choć zbliżone piętno na szeroko pojętej popkulturze. A tak się składa, że od premiery Super Mario Bros. minęły już cztery dekady.

Świat gier komputerowych pełen jest historii o tytułach, które nigdy nie trafiły na określoną platformę, pozostawiając niedosyt wśród jej użytkowników. Tak było w przypadku gry The Settlers II i komputerów Amiga. Pierwsza część serii odniosła na tej platformie ogromny sukces, jednak kontynuacja ominęła ten sprzęt, skupiając się na rosnącym rynku PC. Przez dekady fani mogli tylko marzyć o tym, by zagrać w drugą część „Osadników” na swoich ulubionych maszynach.

Raven Software zostało już nieco zapomniane, warto więc co jakiś czas ich przywoływać, jako że dołożyli spore cegiełki do rozwoju FPS-ów w latach 90., na bazie serii DOOM tworząc własne shootery, tylko w realiach fantasy. Gdzieś w 2003 roku pojawiły się przypuszczenia w kwestii potencjalnego odświeżenia obu kultowych tytułów. I wszystko się sprawdziło, bowiem już teraz można zagrać w Heretic + Hexen od niezawodnego w tych kwestiach Nightdive Studios.

Fani hack'n'slashy mają ostatnio sporo ciekawych wieści. Dopiero co zapowiedziano materiały związane z Titan Quest II - czego rezultatem było przede wszystkim wypuszczenie gry do wczesnego dostępu - ale to niejedyna atrakcja gatunkowa w trakcie THQ Showcase 2025. Dla niejednego z nas seria Sacred była bardzo ważnym wejściem w gatunek. Kontynuacja z 2008 roku również zdobyła popularność, ale była już ceniona znacznie mniej, nadal jednak miała wielu zwolenników.

Jakkolwiek nie mamy na co narzekać, jeśli chodzi o gry związane z uniwersum Gwiezdnych Wojen, trudno znaleźć prawdziwe diamenty, jakie pojawiały się na przełomie wieków. Oczywiście trafiały się i czarne owce, ale istotna część pozycji trafiła do absolutnego kanonu gatunku i jest całkiem dobrze znana nawet dziś. A jako że to już dwudziesty odcinek mojej felietonowej serii, uznałem, że wyciągnę coś właśnie z tego szacownego grona - coś naprawdę specjalnego. We wskazaniu celu pomógł mi fakt,...

Jakkolwiek pierwsza odsłona Neverwinter Nights ma swoją poprawioną edycję od ponad siedmiu lat, dotąd nadal czekaliśmy na moment, gdy zrobią to samo z kontynuacją. Bo trzeba przyznać, że "dwójka" również ma swoje lata i na współczesnym sprzęcie potrafi chodzić już różnie. Niejeden fan ucieszył się zatem z zapowiedzi Dungeons & Dragons Neverwinter Nights 2: Enhanced Edition. Niestety, ale wygląda na to, że na właściwą jakość tej wersji będzie trzeba zaczekać.

Są takie gry, których po prostu nie da się do końca zignorować, niezależnie od tego, jakie są nasze preferencje pod kątem ulubionych gatunków. W roku 2000 Warren Spector wraz z zespołem Ion Storm stworzył tytuł, który umiejętnie czerpał z dotychczasowego dorobku gier w rodzaju System Shock, osiągając oszałamiające efekty. 25 lat temu Deus Ex na zawsze odmienił nie tylko nurt, ale i całą branżę - pamięta o tym zresztą sam legendarny twórca.

Nie każdą grę, która znacząco przysłużyła się branży, traktuje się z honorami. I nie chodzi bynajmniej jedynie o przykłady w rodzaju lekko zapomnianego Dark Messiah of Might and Magic - bohatera mojego poprzedniego odcinka. Jaki jest bowiem kanon szeroko pojętej klasyki RPG z przełomu wieków? Baldur's Gate, Planescape Torment, The Elder Scrolls i tym podobne. Z Neverwinter Nights mamy o tyle osobliwą kwestię, że nie da się jej nazwać grą zapomnianą, ale z drugiej strony mało kto wręczy tytułowi...