Linux w pięciu smakach: KDE Plasma. Przewodnik po środowiskach graficznych Linuksa cz. 1. Funkcjonalność i krótka historia

KDE Plasma - Krótka historia jednego z najpopularniejszych środowisk graficznych

14 października 1996 roku Matthias Ettrich ogłosił prace nad nowym środowiskiem graficznym o nazwie Kool Desktop Environment, czyli KDE. W tamtym czasie szukał on chętnych programistów, którzy mogliby mu pomóc w budowaniu pulpitu, który miał wykorzystywać zestaw narzędzi oraz bibliotek od firmy Troll Tech, a dokładniej Qt. Pierwsza publiczna beta na systemy Unix (głównie dla GNU/Linux, ale na innych wariantach kompilacja miała przebiegać bez lub z niewielką ilością problemów) o nazwie kodowej Arnsberg ukazała się 20 października 1994 roku, a więc nieco ponad rok później. Głównymi wartościami była łatwość obsługi, wygląd i funkcjonalność. Jeszcze w tym samym roku powstała organizacja non-profit KDE e.V., która miała odpowiadać za finanse i aspekty prawne. Stabilne wydanie pojawiło się już w roku 1998. W tym czasie ogłoszono dostępność technologii KDE KOM/OpenParts, która miała pozwolić szybciej tworzyć programy, a padła też informacja o tworzeniu autorskiego pakietu aplikacji biurowych.

KDE 1.1.1

KDE Plasma 6.6 oficjalnie. Nowości zawitały do Spectacle, dodano następne usprawnienia i opcję z systemu Windows

Kolejna odsłona, choć jeszcze w wersji beta, przyniosła zmianę w nazewnictwie - początkowe K Desktop Environment zastąpiono nazwą KDE Desktop. W stabilnym wydaniu KDE 2 można było skorzystać z przeglądarki internetu i plików Konqueror, a także pakietu aplikacji biurowych o nazwie KOffice. Według dostępnych informacji ze strony KDE, ta odsłona była niemal zupełnie przepisana. Chwilę później, bo przy wersji KDE 2.1, całość przedstawiano już jako KDE Project. W trzeciej dużej odsłonie (3 kwietnia 2002 rok) pojawiły się nowe opcje, takie jak szkielet drukowania KPrint, a pulpit tłumaczony był już na 50 języków. Pod koniec stycznia 2003 roku wydano KDE 3.1, które oferowało odświeżony wygląd.

Aplikacja KWord z pakietu KOffice

KDE 3

KDE 3.1

KDE Plasma 6.5 zadebiutowało. Kolejna odsłona pulpitu dla Linuksa oferuje nowość z PowerToys i zwiększa ogólne możliwości

Jeszcze w listopadzie 2005 roku ogłoszono wersję KDE 3.5, która wprowadziła narzędzie SuperKaramba. Pozwalało ono zwiększyć funkcjonalność przez aplety. Wczesny wariant KDE 4 z maja 2007 roku przedstawił nowy motyw (Oxygen), nowe aplikacje (menedżer plików Dolphin, który używany jest do dziś, a także czytnik dokumentów Okular - tutaj sprawa wygląda tak samo). Poinformowano też o nowych szkieletach (tzw. frameworkach) do tworzenia aplikacji. To właśnie wtedy pokazano też nową powłokę - Plasmę. Kilka miesięcy później pojawiła się platforma deweloperska (K.I.T.T.), acz w wersji Release Candidate 1, która miała w sobie biblioteki i narzędzia potrzebne do tworzenia aplikacji dla KDE. Stabilne wydanie KDE 4 wprowadzono w 2008 roku. Milionowa zmiana została zatwierdzona 20 lipca 2009 roku - rozwój był więc całkiem dynamiczny.

KDE 3.5

KDE 4.0 Alpha 1

KDE 4.0 - wydanie stabilne

KDE Plasma 6.4 otrzymuje funkcje z Windowsa. Multum praktycznych zmian w środowisku graficznym dla Linuksa

Końcówka 2009 roku przyniosła jeszcze jedną zmianę w nazewnictwie: określenie KDE odnosiło się teraz zarówno do środowiska graficznego, jak i aplikacji oraz powiązanych z projektem rzeczy. Niemal rok później dostępne stały się różne produkty w wersji 4.5 - platforma deweloperska, interfejs Plasma i aplikacje (wszystko zaczęło mieć swoje wydania). Pod koniec 2010 roku poinformowano o pakiecie Calligra, a pakiet aplikacji biurowych KOffice zakończył żywot w 2011 roku. W październiku 2011 roku zaprezentowano pierwsze wydanie Plasma Active, czyli interfejsu dla tabletów.

KDE 4.5

Interfejs Plasma dla netbooków

Plasma Active - interfejs dla tabletów.

KDE Plasma 6.3 - nowa odsłona środowiska graficznego dla Linuksa już oficjalnie. Ze zmian ucieszą się graficy, choć nie tylko

Na piątą generację użytkownikom przyszło nieco poczekać, ponieważ trafiła ona na rynek w połowie lipca 2014 roku. Motywem stał się wtedy Breeze (Bryza), który do dziś jest domyślną opcją. Do tego wprowadzone zmiany miały się przełożyć na lepszą wydajność graficzną. Odsłona dla smartfonów, czyli Plasma Mobile, pojawiła się zaledwie 10 dni później, natomiast mowa tu o  wczesnej wersji (developer prototype dla modelu LG Nexus 5). Serwer wyświetlania Wayland zaczął być oficjalnie obsługiwany od 18 grudnia 2015 roku - prace nad wsparciem zaczęto co prawda kilka lat wcześniej, ale to właśnie w tym dniu dostępny stał się obraz z Plasmą działającą pod Waylandem. 

KDE 5

KDE Plasma 6.2 - nowa odsłona świetnego pulpitu dla Linuksa już dostępna. Nadeszły usprawnienia dla twórców cyfrowych

Plasma 5.5 z odświeżonym sklepem z aplikacjami Discover pojawiła się na krótko przed obrazem ze wspomnianym protokołem wyświetlania Wayland. Ukazały się też nowe ikony dla motywu Breeze, a przy tym dodano obsługę OpenGL ES w przypadku kompozytora KWin. Chwilę później - 30 stycznia 2016 roku, społeczność ogłosiła projekt KDE Neon. Dystrybucja ta opierała się na stabilnej wersji Ubuntu (LTS) i miała oferować najnowsze innowacje od KDE. Rok później społeczność nawiązała współpracę, w wyniku której na rynku pojawił się ultrabook KDE Slimbook - oczywiście ze wspomnianą dystrybucją na pokładzie. Nawiasem mówiąc: dziś można go nabyć w odsłonie z chipem AMD Ryzen AI 9 365, który korzysta z pomocy układu graficznego AMD Radeon 880M (KDE Slimbook VII - 1302 euro). 

Początek dystrybucji KDE Neon

KDE Plasma 6.1 - premiera kolejnej wersji środowiska graficznego dla Linuksa, która przynosi sporo zmian i usprawnień

Wartym wspomnienia jest dołączenie społeczności dystrybucji Debian do Rady Nadzorczej KDE w lipcu 2018 roku. Kolejne lata lecą, a w międzyczasie firma Valve decyduje się skorzystać z systemu Arch Linux ze środowiskiem graficznym KDE Plasma dla swojego handhelda - Steam Decka. 28 lutego 2024 roku, czyli prawie dekadę po starcie piątej generacji, przedstawiono następcę, który raz jeszcze odmienił wygląd całego środowiska graficznego, a przy tym wprowadzono nowe wersje szkieletu aplikacji, Qt i zaczęto migrację w stronę Waylanda. W tym samym czasie ukazała się świeża wersja mobilnej odsłony. Nieco później, choć już w 2025 roku, pojawiła się dystrybucja KDE Linux (nazwa kodowa: Project Banana), budowana przez KDE, która dziś jest jeszcze w fazie testowej. Cóż, przez wszystkie lata działo się oczywiście o wiele więcej, a tutaj mamy jedynie skróconą wersję całej historii. Jeżeli interesują nas szczegóły, to warto zajrzeć pod ten adres, gdyż to właśnie na tych informacjach opiera się cała historia, a do tego wszystkie grafiki na tej stronie pochodzą właśnie z tego i pokrewnych materiałów od KDE.

KDE Plasma 6

• « pierwsza
• ‹ poprzednia
• 1
• 2
• 3