.
Załóż konto
EnglishDeutschРусскийFrançaisEspañol中国

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie?

Damian Marusiak | 23-11-2018 13:00 |

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie?Obecnie możemy znaleźć w sprzedaży różne telewizory o rozdzielczości 3840x2160 pikseli, jednak te, o których najwięcej i najczęściej się mówi to modele z matrycami wykonanymi w technologii OLED lub QLED. Dla mniej zorientowanych w temacie osób taki sposób nazewnictwa jest z pewnością bardzo mylący, ponieważ można się wręcz pomylić, myśląc że mamy do czynienia z jedną i tą samą technologią. W rzeczywistości OLED i QLED to dwie zupełnie różne techniki, każda oferująca własne zalety oraz wady. Choć nie ma technologii idealnej (jeszcze?), to producenci bardzo usilnie starają się przekonać klientów, że to właśnie ich technika jest tą najlepszą. Z tego względu powstał ten poradnik dla początkujących osób, które planują wybór telewizora 4K.

Autor: Damian Marusiak

W tej chwili na rynku mamy kilku wiodących producentów telewizorów, o których mówi się i słyszy najwięcej. Należą do nich Samsung, LG, Panasonic, Sony oraz Philips. Oprócz tego od czasu do czasu usłyszymy także o mniej znanych markach tj. Loewe, TCL, Toshiba czy Sharp. Firmy te produkują różne telewizory, jednak zwłaszcza w wyższych półkach cenowych dominują dwie różne technologie obrazu - jedna to OLED promowana m.in. przez LG, Panasonic czy Sony oraz druga - QLED, za którą stoi Samsung (choć nazwy tej często używa również TCL). Choć nazewnictwo jest niemalże identyczne, to obie technologie są skrajnie różne o czym należy pamiętać podczas wyboru telewizora. Zarówno OLED jak i QLED mają swoje niepodważalne zalety oraz wady (choć są oczywiście w internecie osoby, które usilnie nie chcą widzieć wad jednej bądź drugiej techniki), które warto znać zanim wybierze się odpowiedni dla siebie sprzęt.

QLED oraz OLED to zupełnie różne technologie, choć ich nazewnictwo jest bardzo podobne, a przez to - mylące dla wielu nieświadomych konsumentów. Wyjaśniamy więc różnice kryjące się za tymi nazwami.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [1]

LG OLED55C7V - moje odczucia po dwóch miesiącach użytkowania

OLED to skrót od nazwy "organic light-emitting diode" co można przetłumaczyć jako organiczną diodę elektroluminescencyjną. Istotą telewizorów OLED jest to, że w przeciwieństwie do tradycyjnych urządzeń LCD nie używa się dodatkowego podświetlenia LED. Każdy piksel jest osobną diodą, która jest w stanie samoczynnie się podświetlać lub wygaszać w razie potrzeby. Dzięki temu, zamiast kilkunastu, kilkudziesięciu czy kilkuset niezależnych stref podświetlenia, telewizory OLED 4K mają tak naprawdę ponad 8 milionów niezależnych stref wygaszania. Brak dodatkowego podświetlenia sprawia, że telewizory wykorzystujące technologię OLED są znacznie cieńsze, a tym samym ważą nieco mniej od tradycyjnych modeli LCD. Obecnie wiodącym producentem matryc organicznych jest LG Display, który zaopatruje nie tylko firmę LG Electronics, ale także innych producentów tj. Panasonic, Sony czy Philips. Oczywiście obecność paneli tego samego producenta nie świadczy o tym, że wszystkie OLED-y różnych firm oferują dokładnie taką samą jakość. Producenci mają swoje własne techniki, które docelowo mają poprawiać jakość obrazu i sprawiać, że ekran jak najwierniej odwzorowuje kolory. Prym tutaj wiedzie Panasonic, który radzi sobie z tym najlepiej w porównaniu do innych producentów. Co ciekawe, pomimo, że wszystkie matryce OLED pochodzą od LG Display, to właśnie telewizory tego producenta cechują się największymi błędami w odwzorowaniu barw zaraz po wyjęciu z pudełka. Nawet na swoim przykładzie mogę to potwierdzić. Rok temu zakupiłem LG OLED C7, który w ustawieniach fabrycznych cechował się dużymi odchyłami od norm. Dopiero profesjonalna kalibracja znacząco poprawiła faktyczny odbiór kolorów zarówno dla przestrzeni barw Rec. 709 (treści Full HD) oraz DCI-P3 (treści Ultra HD). Z drugiej strony telewizory LG są tańsze od konkurentów, toteż w tym aspekcie z pewnością firma poszła na oszczędności.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [2]

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [3]

Samsung Q9FN - sprawdzamy flagowy QLED 4K HDR z Direct LED

Telewizory wykorzystujące organiczne diody mają kilka niepodważalnych zalet, jakich próżno szukać w technologii LCD. Po pierwsze możliwość wygaszania pojedynczych pikseli sprawia, że telewizor jest w stanie zaoferować najprawdziwszą czerń, bez żadnego świecenia dodatkowego. Podczas oglądania filmów czy seriali nadaje to unikalnej plastyczności obrazowi, zwłaszcza gdy oglądamy treści w pomieszczeniu w godzinach wieczornych bez zapalonego światła. Czasami wręcz trudno odróżnić gdzie faktycznie kończy się obraz, ponieważ dosłownie zlewa się z pomieszczeniem. Idealna czerń idzie w parze w bardzo wysokim kontrastem statycznym i te dwie cechy mają dla wielu osób kluczowe znacznie podczas oglądania filmów oraz seriali. Oczywiście oglądanie materiałów w ciągu dnia nie zrobi na nas już takiego wrażenia, jak oglądanie przy niewielkim źródle światła (np. lampka) wieczorem, albo całkowicie wyłączając światło w pokoju. Sam uwielbiam w ten sposób oglądać filmy i seriale i pod tym względem OLED robi na mnie dzisiaj dokładnie takie samo wrażenie jak przed rokiem. Tutaj nic się nie zmieniło i raczej już nie zmieni.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [nc4]

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [nc9]
LG OLED C7 prezentuje wybitną plastyczność obrazu. (Na zdjęciach kadry z serialu Gra o Tron Sezon 1 w wersji 4K.)

Samsung Q7FN - testujemy nowy QLED TV 4K HDR z Ambient Mode

Kolejna cecha telewizorów OLED to zgodność z technologią szerokiej rozpiętości tonalnej, znanej także jako HDR. Wszystkie telewizory obsługują podstawową normę HDR10, w której wykorzystywane są statyczne metadane. Oprócz tego producenci mogą zaimplementować bardziej rozbudowane rozwiązania tj. Dolby Vision oraz HDR10+. Obydwie wykorzystują dynamiczne metadane, dzięki czemu istnieje możliwość jeszcze dokładniejszego mapowania jasności w poszczególnych klatkach obrazu. Jeśli chodzi o Dolby Vision, to bardzo mocno jest on promowany przez LG, Loewe oraz Sony - w telewizorach OLED tych firm znajdziemy właśnie tę technologię. Panasonic w tym roku powędrował w stronę HDR10+, z kolei Philips nie do końca chce się zdecydować i ostatecznie częściej spotkamy tu modele wykorzystujące wyłącznie podstawową normę HDR10. Telewizory OLED z racji braku dodatkowego podświetlenia charakteryzują się niższą jasnością w trybie HDR w porównaniu do LCD. Z drugiej jednak strony perfekcyjna czerń oraz kontrast znacząco wpływają na odbiór tego typu treści. Z tego też powodu niższa jasność maksymalna wcale nie oznacza słabego efektu HDR. Wręcz przeciwnie - w wielu filmach oraz serialach (pokroju Game of Thrones, którego pierwszy sezon wyszedł w 4K Dolby Vision) jakość HDR na telewizorach OLED robi bardzo duże wrażenie. Niemniej jednak od kilku generacji nie udało się znacząco poprawić tego parametru, co prawdopodobnie wiąże się już w ograniczeniami technologii. Być może zapowiadane szumnie Micro-LED zrobią w tym kierunku zdecydowany krok na przód.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [7]

HDR i jego rodzaje - krótki poradnik dla początkujących

Telewizory OLED w porównaniu do tradycyjnych modeli bazujących na technice LCD cechują się również nieporównywalnie lepszą równomiernością jasności (a przynajmniej powinny, ponieważ niektóre telewizory OLED od Sony mają z tym problem). W parze z tym idą również znacznie lepsze kąty widzenia. OLED pod tym względem radzi sobie nawet odrobinę lepiej niż ekran IPS. Podczas oglądania pod kątami nie ma efektu zaburzenia kontrastu oraz kolorów wyświetlanych na obrazie, co jest jedną z największych wad paneli VA, stosowanych w telewizorach LCD. OLED świetnie się sprawdzi więc podczas oglądania materiałów w większym gronie osób. Bez względu na to jak ulokujemy gości, wszyscy będą widzieć dokładnie taką samą jakość obrazu.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [8]

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [9]
Kolejne przykłady telewizorów OLED - Panasonic FZ800 oraz Sony AF9

OLED vs MicroLED, HDR10+ vs Dolby Vision - o co chodzi?

Powyższe akapity sprawiają, że człowiek zastanawia się czy technologia OLED ma w ogóle jakieś wady. Jak już wspomniałem na początku, nie ma technologii idealnej i tak też jest w przypadku organicznych matryc. Niemniej jednak większość wad uwypukla się podczas konkretnego sposobu użytkowania. Najpoważniejszą wadą jest ryzyko wypaleń, na które narażone są organiczne matryce. Wypalenia powstają w skutek długotrwałego wyświetlania statycznych elementów obrazu. Najbardziej znanymi przypadkami są (nie)sławne paski informacyjne z takich programów telewizyjnych jak TVN24 czy TVP Info. Niestety ale to powoduje, że z telewizorami OLED należy się obchodzić nieco delikatniej niż z LCD-kami. To z kolei jest cechą dyskwalifikującą dla wielu potencjalnych klientów, nawet bez względu na zalety użytej technologii. Osobiście po roku użytkowania LG C7 nie wypaliłem matrycy, jednak mój przypadek nie powinien być raczej brany pod uwagę z prostego powodu - tradycyjną telewizję oglądam bardzo rzadko (w sumie oprócz transmisji skoków narciarskich lub innych interesujących mnie sportów nie oglądam nic więcej), natomiast dla mnie telewizor służy jako centrum multimedialne - filmy na płytach Blu-ray oraz Ultra HD Blu-ray, usługi streamingowe pokroju Netflix oraz iTunes, a także granie na konsolach. Ryzyko wystąpienia powidoków, a w konsekwencji wypalań na matrycy w dużej mierze jest uzależnione od sposobu oraz intensywności użytkowania.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [6]
Telewizory z matrycami OLED są znacznie bardziej narażone na ewentualnie wypalenia. (Źródło: ZDNet)

Kolejna wada niejako jest powiązana w maksymalną jasnością, o której już wspomniałem wcześniej. Nie tylko w trybie HDR luminancja jest niższa niż w typowych telewizorach LCD. To samo tyczy się również oglądania materiałów SDR, a więc wszystkich pozostałych nie wykorzystujących statycznych bądź dynamicznych metadanych. Najlepiej radzi sobie LG, który jest w stanie utrzymać stałą jasność na poziomie około 350-400 nitów, co pozwala na w miarę komfortowe oglądanie programów/filmów/seriali w jasnym pomieszczeniu. Tylko u tego producenta można zmierzyć takie wartości, ponieważ pozostałe firmy radzą sobie z utrzymaniem wysokiej jasności znacznie gorzej. W konsekwencji podczas oglądania treści SDR, luminancja może spaść poniżej 200 nitów, co dla wielu osób będzie bardzo problematyczne, głównie z powodu chęci oglądania w ciągu dnia. Pod tym względem LCD wypada znacznie lepiej.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [nc10]
Na zdjęciu kadr z serialu Gra o Tron Sezon 1 w wersji 4K prezentowany na telewizorze LG OLED C7

CES 2018: HDR10+ jako konkurencja dla standardu Dolby Vision

No dobrze, omówiliśmy technologię OLED oraz jej wady/zalety. Pora spojrzeć na konkurenta (przynajmniej cenowego) jakim jest QLED, faworyzowany przez firmę Samsung. QLED to nic innego jak LCD, który dodatkowo wykorzystuje kropki kwantowe (Qunatum Dots) to poszerzania palety barw DCI-P3. Nie ma więc tutaj mowy o jakieś nowej technologii, zamiast tego można to określić mianem nieco ulepszonej starej technologii, która mimo wszystko pod niektórymi względami w dalszym ciągu wypada lepiej niż OLED. Samsung po raz pierwszy wykorzystał terminologię QLED w telewizorach z 2017 roku, które zastąpiły modele SUHD dostępne jeszcze w 2016 roku. Ubiegłoroczne modele były jednak mocno krytykowane głównie ze względu na niewielką ilość stref wygaszania nawet we flagowym modelu, co odbijało się na jakości obrazu. Tegoroczne modele zostały bardzo poprawione pod tym względem, dodatkowo dodając kilka ciekawych funkcji, niespotykanych nigdzie indziej.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [4]

Testujemy Xiaomi Mi Box 4K, NVIDIA Shield i Apple TV 4K

Jako, że QLED-y to tradycyjne telewizory LCD, mają wbudowane dodatkowe podświetlenie, które jest sterowane poprzez oprogramowanie telewizora. Dzięki takiemu rozwiązaniu możliwe jest uzyskanie znacznie wyższej luminancji maksymalnej, poprzez podbijanie jasności w poszczególnych obszarach obrazu. Jest to wyraźne nie tylko podczas oglądania treści SDR, w których jasność telewizora znacząco przewyższa możliwości oferowane przez OLED, ale również w filmach Ultra HD z HDR. W przypadku tegorocznego flagowego modelu Samsung QLED Q9FN możliwe jest uzyskanie ponad 1000 nitów w takich treściach, co robi świetne wrażenie podczas oglądania. Kilka dni temu odbyła się z kolei polska premiera modelu QLED Q900R 8K o rozmiarach 65", 75" oraz 85", gdzie maksymalna luminancja według producenta będzie w stanie dojść nawet do 4000 nitów. Z pewnością zrobi to fantastyczne wrażenie w materiałach 4K z HDR, które zostaną poddane upscalingowi do 8K dzięki procesorowi Quantum AI - pierwsze recenzje za granicą bardzo chwalą sobie ten układ, którego możliwości ponoć znacząco przewyższają technologię obecnie stosowaną w telewizorach 4K.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [5]

Kolejną zaletą jest znacznie większa trwałość zastosowanych paneli LCD w telewizorach QLED. Z tego względu można pokusić się o wprowadzenie nowych elementów do interfejsu tj. w przypadku tegorocznych telewizorów QLED Samsung mowa o Ambient Mode. Funkcja ta pozwala na wyświetlanie dowolnej wręcz treści na ekranie telewizora, gdy ten nie jest w danym momencie użytkowany. Może to być np. ściana która jest za telewizorem i do niej dodane elementy interfejsu jak np. prognoza pogody. Możliwości jest tutaj sporo i przede wszystkim pokazują one, że pod tym względem LCD w dalszym ciągu przewyższa organiczne matryce OLED. Z kolei dodanie kropek kwantowych jeszcze bardziej poszerza paletę barw DCI-P3, dzięki czemu dochodzi ona do blisko 100 procent i tym sposobem oferowane są jedne z najlepszych ekranów LCD pod względem reprodukcji kolorów.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [nc2]

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [nc3]

Zarówno technologia OLED jak również QLED ma swoje mocne i słabe strony - warto o tym pamiętać zanim zdecydujemy się na zakup nowego i nietaniego telewizora Ultra HD.

O ile jednak odwzorowanie kolorów jest naprawdę duże w przypadku telewizorów z technologią QLED, o tyle najbardziej problematyczna jest kwestia czerni. Telewizory LCD nie są w stanie uzyskać idealnej czerni ze względu na dodatkowe podświetlenie matrycy, które podbijając niektóre partie obrazu jednocześnie podbija jasność tam, gdzie normalnie powinna być smolista czerń. O ile nie daje się to mocno we znaki podczas oglądania materiałów w ciągu dnia, o tyle wieczorem jest to już znacznie bardziej widoczne. Najgorzej radzą sobie tutaj modele wyposażone w raptem kilkanaście stref wygaszania. Flagowe modele mają takich stref kilkaset, dzięki czemu jest możliwe uzyskanie znacznie lepszej czerni, przy jednoczesnej bardzo wysokiej jasności szczytowej. Takie rozwiązanie jest jednak spotykane tylko w drogich telewizorach, często o kwocie przewyższającej konkurencyjne modele OLED. Gorsza czerń (a co za tym idzie i nieporównywalnie niższy kontrast statyczny) nie jest jedyną wadą, bowiem zdecydowany odsetek telewizorów LCD ma również znacznie gorsze kąty widzenia. Jest to spowodowane typem matrycy - VA (Vertical Alignment), której cechą charakterystyczną jest zaburzenie kontrastu, gammy i co za tym idzie również kolorów nawet pod niewielkim kątem. Obraz często staje się wyblakły, pozbawiony swojej naturalnej kolorystyki. Telewizory QLED z matrycami VA najlepiej się sprawdzają wyłącznie podczas oglądania na wprost ekranu.

OLED vs QLED - czym charakteryzują się obydwie technologie? [10]
Samsung QLED Q900R o rozdzielczości 8K.

Nie będę ukrywał, że ten poradnik powstał z myślą o mniej doświadczonych użytkownikach, który nie siedzą w całej terminologii używanej przez obecne telewizory. OLED czy QLED - obydwie nazwy wyglądają bardzo podobnie, przez co ktoś niezorientowany w temacie może wybrać niewłaściwy dla siebie telewizor. Wybór odpowiedniego modelu powinien być podyktowany sposobem w jaki chce się użytkować TV. OLED świetnie się sprawdzi podczas oglądania filmów i seriali w rozdzielczości Full HD oraz Ultra HD i to najlepiej we właściwych warunkach oświetleniowych, gdyż tylko wówczas będzie w stanie pokazać pełnię swoich możliwości. Do gier również będzie w porządku zważywszy na bardzo dobry tryb HDR oraz świetne wsparcie dla szerokiej palety barw DCI-P3, które jest wykorzystywane w coraz większej ilości nowych tytułów. Z drugiej strony OLED nie będzie najlepszym rozwiązaniem jeśli planujemy oglądać telewizję głównie w ciągu dnia, dodatkowo katując go elementami statycznymi na ekranie. W tych warunkach znacznie lepiej poradzi sobie QLED z racji większej odporności matrycy. Do oglądania filmów również się sprawdzi i tutaj największe wrażenie zrobi zdecydowanie wyższa jasność szczytowa w trybie HDR. Dodatkowo najnowsze telewizory QLED od Samsung posiadają unikalny tryb Gra, który został wręcz stworzony dla konsolowych gier. Tak więc bez wątpienia każda z tych technologii ma swoje zalety oraz wady. Natomiast wybór powinien być podyktowany indywidualnymi preferencjami.

77
Liczba komentarzy: 61

Komentarze:

x Wydawca serwisu PurePC.pl informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Kliknij zgadzam się, aby ta informacja nie pojawiała się więcej. Kliknij polityka cookies, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies za pośrednictwem swojej przeglądarki.