Polak wśród 40 wybrańców ONZ, którzy zdecydują o przyszłości sztucznej inteligencji. Prof Sankowski pokonał 2600 konkurentów

ONZ właśnie utworzyła coś, czego dotąd brakowało w chaotycznej gonitwie za rozwojem AI. Chodzi o pierwszą w historii globalną instytucję naukową, która ma odpowiedzieć na pytanie, dokąd zmierza AI i jak zapobiec scenariuszom, o których wolałoby się nie myśleć. W gronie 40 wybranych ekspertów znalazł się Polak, prof. Piotr Sankowski, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS. To prestiżowe wyróżnienie, ale także realny wpływ na międzynarodowe standardy rozwoju technologii.

Polski naukowiec jako jedyny przedstawiciel kraju dostał miejsce w pierwszym globalnym panelu naukowym ONZ ds. sztucznej inteligencji, gdzie obok laureatów Nagrody Turinga będzie oceniał wpływ AI na przyszłość ludzkości.

NVIDIA i Dassault Systèmes łączą siły. Przemysłowa sztuczna inteligencja oparta na cyfrowych bliźniakach zmieni produkcję

Niezależny Międzynarodowy Panel Naukowy ds. AI (IISPAI) został powołany rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ z sierpnia 2025 roku. Jego członków wyłoniono z ponad 2600 kandydatur ze 140 krajów. Ostatecznie wybrano 40 osób reprezentujących wszystkie pięć regionów ONZ. Piotr Sankowski znalazł się w tym gronie obok takich autorytetów jak Yoshua Bengio, laureat Nagrody Turinga i jeden z ojców deep learningu, czy Bernhard Schölkopf z Instytutu Maxa Plancka, pionier badań nad wnioskowaniem przyczynowym w AI. To towarzystwo, w którym nie ma przypadkowych nazwisk.

Sieć neuronowa AnomalyMatch odkryła ponad 800 nieznanych obiektów w archiwach teleskopu Hubble'a

Sankowski, profesor Instytutu Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizuje się w algorytmach aproksymacyjnych i teorii złożoności obliczeniowej. Mówiąc prościej, w matematycznych fundamentach, na których bazuje działanie sztucznej inteligencji. Jest pierwszym Polakiem, który zdobył aż cztery granty Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC), co w świecie nauki europejskiej oznacza mniej więcej tyle, co hat-trick Messiego w finale Ligi Mistrzów. Współzałożył firmę MIM Solutions, która wdraża rozwiązania AI w biznesie, a od września 2025 roku kieruje Instytutem Badawczym IDEAS, czyli ośrodkiem powstałym po burzliwej aferze wokół starego IDEAS NCBR. Tamta historia, pełna politycznych zawirowań i kontrowersji wokół konkursu na prezesa, zakończyła się odejściem Sankowskiego i wielu uznanych naukowców. Rząd ostatecznie utworzył zupełnie nowy podmiot, którego dyrektorem został właśnie Sankowski. Jego nominacja do panelu ONZ to nie tylko indywidualny sukces, ale także sygnał, że Ministerstwo Cyfryzacji i MSZ dostrzegły szansę na realne uczestnictwo Polski w kształtowaniu globalnej polityki AI.

Uniwersytet w Manchesterze pomógł ustanowić nową normę ISO rozwiązującą problem weryfikacji jednowarstwowego grafenu

Panel ma za zadanie robić coś znacznie trudniejszego niż tworzenie kolejnych raportów zbierających kurz w archiwum. Ma dostarczać "oparte na dowodach naukowych oceny dotyczące możliwości, zagrożeń i skutków sztucznej inteligencji" – jak to ujął António Guterres, Sekretarz Generalny ONZ. W praktyce oznacza to coroczne raporty oceniające realny wpływ AI na gospodarki, społeczeństwa i bezpieczeństwo, system wczesnego ostrzegania przed nowymi zagrożeniami oraz budowanie mostów między badaniami a polityką. Pierwszy raport ma zostać przedstawiony w lipcu 2026 roku podczas szczytu "AI for Good" w Genewie. To ważne, bo obecnie żadne państwo, nawet USA czy Chiny, nie jest w stanie samodzielnie ogarnąć całościowego obrazu sytuacji. AI rozwija się w tylu kierunkach jednocześnie, że bez globalnej koordynacji łatwo o scenariusze, w których regulacje jednych krajów blokują innowacje innych, a luki prawne w jeszcze innych tworzą furtkę dla nadużyć.

OpenAI uruchamia GPT-5.3-Codex-Spark na chipach Cerebras WSE-3. To pierwsza implementacja poza ekosystemem NVIDIA

Dla polskiego sektora AI nominacja Sankowskiego może okazać się przełomowa. Po latach frustracji, w których krajowe ośrodki badawcze borykały się z niedofinansowaniem i brakiem realnego wpływu na międzynarodowe standardy, mamy wreszcie przedstawiciela przy głównym stole. To nie tylko kwestia prestiżu. To dostęp do informacji na temat kierunków rozwoju regulacji AI zanim staną się one faktem, możliwość reprezentowania specyfiki europejskiego (i polskiego) podejścia do bezpieczeństwa i prywatności oraz szansa na networking z czołówką światowej nauki. Równocześnie to ogromna odpowiedzialność. Panel ma występować niezależnie od wpływów państw i korporacji, co w praktyce oznacza, że Sankowski będzie musiał balansować między interesami kraju, obiektywizmem naukowym a presją ze strony potężnych graczy technologicznych. Wcześniejsze doświadczenia z aferą IDEAS NCBR pokazały, że polityczne uwikłanie w Polsce bywa brutalnie konkretne. Teraz będzie grał na znacznie większej scenie, gdzie błędy kosztują więcej niż tylko krajowe nagłówki.

Eksperyment Anthropic za 20 000 dolarów. Szesnaście instancji Claude Opus 4.6 stworzyło kompilator C w dwa tygodnie

Warto też zwrócić uwagę na kontekst globalny. Powstanie panelu ONZ to odpowiedź na rosnące obawy o kontrolę nad AI. W ostatnich miesiącach świat IT przeszedł od entuzjazmu związanego z otwartymi modelami do niepokojących pytań o to, kto tak naprawdę kontroluje rozwój technologii zdolnej do autonomicznych decyzji. Jak pisaliśmy wcześniej, wojna między otwartymi modelami AI a zamkniętymi systemami korporacji przekształciła się w znacznie bardziej skomplikowaną rozgrywkę, gdzie granice między obozami zacierają się, a definicje "otwartości" są rozmyte. Panel ONZ ma być naukową kotwicą w tym chaosie. Miejscem, gdzie fakty oddzielane są od marketingowych bzdur, a rzetelna wiedza od interesownych analiz sponsorowanych przez gigantów technologicznych. Czy to się uda? Czas pokaże. Ale samo powstanie takiej instytucji, z ludźmi pokroju Sankowskiego i Bengio, to sygnał, że świat zaczyna traktować AI na poważnie, a nie tylko jako zabawkę dla korporacji, ale jako technologię wymagającą demokratycznego nadzoru.