Friendly fraud, testowanie kart i syntetyczna tożsamość - jak zmienia się krajobraz oszustw płatniczych w 2026 roku

Sektor płatności internetowych zmienia w 2026 roku charakter zagrożeń. Kradzież numeru karty i podszywanie się pod ofiarę to już nie jedyny scenariusz, z którym mierzą się sprzedawcy. Coraz częściej kłopotem jest klient, świadomie albo przez pomyłkę kwestionujący opłaconą transakcję. Równolegle rośnie automatyzacja po stronie przestępców, którzy testują skradzione dane kart na masową skalę i budują syntetyczne tożsamości ze strzępków prawdziwych danych.

Ilość oszustw płatniczych rośnie szybciej niż wielkość inwestycji w ich wykrywanie, a coraz większy udział strat generują sami klienci kwestionujący opłacone transakcje. Regulacje pokroju unijnego PSD3 i narzędzia bazujące na sztucznej inteligencji dopiero doganiają skalę zjawiska.

Valve rezygnuje z fizycznych kart podarunkowych Steam. Firma tłumaczy decyzję problemem oszustw

Oszustwa płatnicze stały się jednym z największych kosztów ubocznych rozwoju handlu internetowego. Doroczny raport Merchant Risk Council i Visa Acceptance Solutions, przygotowany na podstawie ankiety wśród 1278 sprzedawców z 37 krajów, pokazuje skalę problemu. Straty związane z fraudami pochłaniają średnio 3,2 proc. globalnych przychodów e-commerce. Jednocześnie 62 proc. handlowców zauważa wzrost liczby sporów inicjowanych przez klientów już po odebraniu zamówienia. Problem jest szerszy niż sama wartość skradzionego towaru. Według LexisNexis każdy dolar bezpośredniej straty wynikającej z oszustwa generuje średnio 4,61 dolara kosztów całkowitych, gdy doliczyć obsługę reklamacji, opłaty operatorów płatności oraz procedury wyjaśniające. Juniper Research szacuje, że globalne straty sektora e-commerce związane z fraudami wyniosły 48 mld dolarów w 2025 roku, a do 2029 roku mogą wzrosnąć do 107 mld dolarów.

Najwyższa kara w historii DSA: AliExpress zapłaci 550 mln euro za niebezpieczne zabawki i podróbki

Coraz większym wyzwaniem dla sprzedawców staje się tak zwany friendly fraud, czyli sytuacja, w której klient kwestionuje legalnie wykonaną transakcję, na przykład twierdząc, że nie otrzymał produktu albo nie rozpoznaje płatności. Według raportu Chargebacks911 za 2026 rok 83,4 proc. dużych sprzedawców odnotowało wzrost tego typu nadużyć w ciągu ostatnich trzech lat. Globalna liczba chargebacków ma osiągnąć poziom 337 mln rocznie. Skala zjawiska rośnie także w USA. Bloomberg, powołując się na dane Juniper Research, informuje o 158 mln sporów kartowych złożonych przez amerykańskich klientów w 2025 roku, o 29 proc. więcej niż w 2021 roku. Sztuczna inteligencja komplikuje sytuację po obydwu stronach rynku. Przestępcy wykorzystują ją do automatyzacji ataków, tworzenia fałszywych kont i skalowania prób wyłudzeń, a firmy stosują AI do wykrywania podejrzanych zachowań. Adyen wskazuje, że wiele kampanii oszustw działa według powtarzalnych schematów przenoszonych między kolejnymi platformami. Z kolei badanie Veriff pokazuje, że 75 proc. respondentów zauważyło wzrost liczby ataków wykorzystujących sztuczną inteligencję.

TikTok chce być nowym Amazonem. Testuje w USA subskrypcję, która ma zatrzymać kupujących w aplikacji

Regulatorzy próbują nadążyć za zmianami, choć tempo zmian technologicznych pozostaje szybsze niż proces legislacyjny. Parlament Europejski i Rada UE osiągnęły w listopadzie 2025 roku porozumienie dotyczące pakietu PSD3 oraz rozporządzenia PSR, które mają ujednolicić zasady przeciwdziałania oszustwom płatniczym w Unii Europejskiej. Formalne przyjęcie nowych regulacji planowane jest na 2026 rok. Według wspólnego raportu Europejskiego Banku Centralnego i Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego straty wynikające z oszustw płatniczych w Unii Europejskiej i Europejskim Obszarze Gospodarczym sięgnęły 4,2 mld euro w 2024 roku. Dane pokazują wyraźny rozdźwięk. Płatności cyfrowe rozwijają się w tempie charakterystycznym dla rynku technologicznego, podczas gdy mechanizmy ochrony użytkowników i sprzedawców nadal są dostosowywane do nowych metod ataku.