Karty graficzne

NVIDIA już kilka miesięcy temu zapowiedziała wdrożenie oficjalnego wsparcia dla technologii Advanced Shader Delivery, opracowanej przez Microsoft, a której celem jest redukcja czasu potrzebnego na kompilację shaderów przy pierwszym uruchomieniu gry oraz sporadycznie zwiększenie samej wydajności. Wcześniej karty AMD Radeon otrzymały takie wsparcie, a w planach są kolejne układy, w tym Intela oraz Qualcomma. Dzisiaj NVIDIA wydała nowy sterownik graficzny, który dodaje owe wsparcie.

Chińskie firmy od lat próbują zdobyć akceleratory NVIDII, których eksport do Chin ograniczają amerykańskie przepisy. Były układy H20, pojawił się RTX 6000D, a dostawy H200 podlegają dodatkowym ograniczeniom i licencjom. Teraz ByteDance, Alibaba i Tencent zamówiły miliony kart RTX PRO 5500, projektowanych z myślą o stacjach roboczych, ale przydatnych również w obliczeniach związanych z AI. Skala zamówień przekracza możliwości produkcyjne NVIDII na 2027 rok.

Mesa to otwartoźródłowy stos sterowników graficznych dla systemów opartych na jądrze Linuksa. Choć najwięksi producenci kart graficznych coraz aktywniej rozwijają i udostępniają własne rozwiązania, to właśnie Mesa przez lata odgrywała kluczową rolę w rozwoju grafiki na Linuksie. Obecnie deweloperzy pracują nad obsługą dekodowania wideo przez VA-API z wykorzystaniem Vulkan Video. Nowe rozwiązanie ma zostać udostępnione w przyszłym roku.

Producenci kart graficznych od dawna prześcigają się w tworzeniu coraz bardziej rozbudowanych konstrukcji, jednak niektóre modele powstają chyba przede wszystkim po to, żeby wyróżnić się na tle konkurencji. Seria Hall of Fame od GALAX należy właśnie do tej kategorii, a jej najnowszy przedstawiciel zapowiada się wyjątkowo nietypowo. Firma przygotowuje bowiem białą kartę GeForce RTX 5080 wyróżniającym się bardzo nietypowym systemem zasilania.

W ostatnich tygodniach widzimy olbrzymie zainteresowanie tematem renderowania neuronowego NVIDIA DLSS 5. Choć oficjalnych implementacji nie ma prawie w ogóle (raptem 1 gra, dwie kolejne zapowiedziane), tak moderzy wypuszczają modyfikacje praktycznie jedna po drugiej. Były już modyfikacje umożliwiające m.in. działanie DLSS 5 w niewspieranych oficjalnie grach czy z opcją aktywacji na kartach graficznych innych producentów. Teraz jednak przygotowano coś zgoła odmiennego.

Kilka miesięcy temu firma AMD oficjalnie ogłosiła rozszerzenie wsparcia dla techniki upscalingu FSR 4.1 o układy graficzne z generacji RDNA 3 (Radeon RX 7000) oraz RDNA 2 (Radeon RX 6000). Wsparcie dla tych pierwszych zostało już wdrożone w wakacje tego roku, jednak w przypadku RDNA 2 od początku zapowiadano, że oficjalne wsparcie zostanie wprowadzone dopiero na początku 2027 roku. Tymczasem AMD właśnie ogłosiło, że FSR 4.1 jest już oficjalnie dostępny dla modeli Radeon RX 6000.

Już w najbliższy piątek odbędzie się premiera nowej części Call of Duty z podtytułem Modern Warfare 4. Jednocześnie od kilku dni trwa wczesny dostęp do kampanii dla jednego gracza - jest ona dostępna dla osób, które zamówiły przedpremierowo grę w wersji cyfrowej (standardowa lub edycja Skarbca). Z jednej strony opinie graczy nie pozostawią złudzeń - fabularnie Modern Warfare 4 ma być jedną z najlepszych części z serii. Równocześnie dzięki wczesnemu dostępowi dostaliśmy informację na temat...

W zamierzchłych czasach, za ery kart graficznych GeForce GTX 400 i GTX 500, można było edytować oprogramowanie VBIOS. Dawało to możliwość uwolnienia potencjału GPU, w tym precyzyjniejszego overclockingu oraz efektywniejszego undervoltingu. Wydawało się jednak, że czasy te minęły wraz z wprowadzeniem przez NVIDIA weryfikacji podpisu cyfrowego VBIOS-u. Okazuje się jednak, że narzędzie VBIOS Vix Editor znalazło na to sposób.

Już od dawna wszystko wskazuje na to, że na kolejną generację kart graficznych od NVIDII poczekamy jeszcze naprawdę długo. Na razie na horyzoncie jedyne co się przewija to odświeżony model GeForce RTX 5080, wyposażony w 24 GB pamięci GDDR7. Z kolei generacja Rubin na rynku konsumenckim w postaci układów GeForce RTX 6000, trafi na rynek w 2028 roku. Z początku dostępne będą tylko high-endowe karty, natomiast na mainstremowe modele poczekamy jeszcze dłużej.

W ostatnim czasie do sieci przedostały się informacje, jakoby przyszłe chipy graficzne NVIDIA GB202 (wykorzystywane m.in. w topowej karcie GeForce RTX 5090) miałyby być w całości przerzucane na produkcję profesjonalnych kart graficznych z serii RTX PRO Blackwell. NVIDIA przez jakiś czas nie odnosiła się do tych wiadomości, w końcu jednak podjęto temat podczas jednej z premier RTX Spark, odbywających się na Tajwanie. W sprawę włączony został Jeff Fisher, starszy wiceprezes działu komputerów osobistych...

Kilka dni temu NVIDIA oficjalnie wydała październikowy model dla DLSS 5, przetwarzający obliczenia nawet dwukrotnie szybciej oraz oferujący do 40% wyższą wydajność na kompatybilnych układach graficznych w porównaniu do modelu z września tego roku. Oficjalnie plik jest dostępny w grze NBA 2K27, a przedpremierowo mogliśmy go sprawdzić na układzie NVIDIA RTX Spark, który faktycznie zaoferował wyraźnie wyższą wydajność bez widocznej utraty jakości obrazu.

Firma ASUS od wielu lat produkuje karty graficzne, oparte na układach zarówno od NVIDII jak i AMD. Swego czasu tajwański producent opracował również desktopową kartę z chipem Intela - DG1 - która była jedną z pierwszych prób wejścia na rynek dGPU wraz z architekturą Xe. Później jednak, gdy wychodziły modele Alchemist czy Battlemage, ASUS nie prezentował już autorskich konstrukcji. Aż do teraz, ponieważ firma zapowiedziała model ASUS UGen Intel ARC PRO B70.

Rozwój sztucznej inteligencji to temat, na punkcie którego wszyscy najwięksi producenci układów graficznych, tj. NVIDIA czy AMD, dostali wręcz fiksacji. Rozwój centrów danych oraz coraz szybsze wprowadzanie akceleratorów AI spowodowało wyhamowanie rozwoju konsumenckich kart graficznych dla graczy. Zamiast wprowadzenia kolejnych generacji kart, otrzymujemy rozwój oprogramowania, które ma poprawiać wydajność w grach. Okazuje się, że gwałtowny rozwój algorytmów AI daje w ostatnim czasie nieoczekiwane...

Ceny kart graficznych od od miesięcy osiągają coraz to wyższe poziomy. Sami kilkukrotnie pisaliśmy chociażby o topowym modelu GeForce RTX 5090, który w pewnym momencie przekroczył już próg 30 tysięcy złotych. Jak natomiast wygląda obecnie sytuacja zarówno po stronie kart z chipami NVIDII jak również AMD? Okazuje się, że Armagedon cenowy sięga już nawet tych układów graficznych, które w normalnych czasach określalibyśmy mianem "budżetowych".

Brazylijski dystrybutor elektroniki Oderço zgłosił zaginięcie dwóch palet kart graficznych ZOTAC GeForce RTX 5090 na międzynarodowym lotnisku Guarulhos w São Paulo. Wartość przesyłki oszacowano na 2,5 mln reali, czyli około 470 tys. dolarów. Prezes firmy, Oderço Matos, nagłośnił sprawę w mediach społecznościowych i zażądał wyjaśnień. Choć od zdarzenia minęło już kilka dni, okoliczności zaginięcia ładunku pozostają niejasne.

Już dzisiaj ruszył wczesny dostęp do gry Call of Duty: Modern Warfare 4, jednej z największych premier tego miesiąca. Właściwa premiera odbędzie się jednak za tydzień, zarówno na PC jak i konsolach. Z okazji zbliżającej się premiery, MSI weszło we współpracę z Activision, skutkiem czego jest zapowiedź limitowanej wersji karty graficznej GeForce RTX 5080, oferującą motywy związane ściśle z nową grą studia Infinity Ward.

Dwa miesiące temu Cooler Master zaprezentował adapter GPU Shield, który ma chronić złącze zasilania 12V-2x6 poprzez informowanie o nieprawidłowościach, a także odcinać zasilanie w skrajnych sytuacjach. Urządzenie może być szczególnie przydatne dla posiadaczy bardziej prądożernych kart graficznych z serii GeForce RTX 4000 i RTX 5000. Teraz adapter trafia na rynek europejski, choć wraz z niższą ceną, otrzymamy również krótszy okres gwarancji producenta.

Intel w ostatnich miesiącach wyraźnie odpuścił sobie rynek konsumenckich kart graficznych. Ostatnie modele, które wydano na rynek PC to układy ARC B580 oraz ARC B570, wykorzystujące architekturę Xe2 (Battlemage). W międzyczasie wprowadzono jednak kilka nowych, zintegrowanych układów graficznych, w tym ARC B390 oraz ARC B370, które wykorzystują architekturę Xe3. Równocześnie zapowiadano już nowszą architekturę Xe3P, która początkowo dostępna będzie na rynku profesjonalnym.

Kilka dni temu sieć obiegła informacja o zaprzestaniu produkcji układów graficznych GeForce RTX 5090, co wkrótce doprowadzi do uzyskania przez topową kartę statusu End of Life. Chipy GB202, które są wykorzystywane przez flagowy model Blackwell dla graczy, mają być przenoszone w pełni na rynek PRO, do układów RTX PRO 6000 Blackwell, RTX PRO 5500 Blackwell oraz RTX PRO 5000 Blackwell. NVIDIA ma jednak planować inny debiut, który odrobinę osłodzi graczom obecną sytuację.

NVIDIA DLSS 5 oficjalnie zadebiutowała na początku września w grze NBA 2K27. Technologia 3D-Guided Neural Rendering zaoferowała w tej grze znakomite rezultaty wizualne, jednak odbyło się to kosztem bardzo dużego spadku wydajności względem tych samym ustawień, ale bez DLSS 5. Jeszcze na początku września producent deklarował dalsze optymalizacje, które jesienią miały zostać wdrożone do układów z obecnej generacji Blackwell.

Rynek GPU przyzwyczaił nas do w miarę regularnych premier, jednak wysokie ceny pamięci sprawiają, że gigantom nie spieszy się z odświeżaniem oferty. Sporo mówiło się o tym, że kolejne konsumenckie układy NVIDII pojawią się dopiero w 2028 roku, a teraz okazuje się, że w cierpliwość muszą uzbroić się także osoby wypatrujące nowego Radeona z rodziny RDNA 5. Znany informator Kepler_L2 po raz kolejny wypowiedział się w tej sprawie.

Niektóre karty graficzne szybko znikają z rynku i nikt już później o nich nie pamięta, ale są i takie, które nawet po latach są punktem odniesienia dla całej branży. GeForce 8800 GTX zdecydowanie należy do tej drugiej grupy. NVIDIA właśnie rozpoczęła obchody 20-lecia tego układu. Wprowadził on architekturę G80, obsługę DirectX 10 i został pierwszym układem GeForce zdolnym do korzystania z CUDA. Jest tylko jeden drobny szczegół: jubileusz wystartował trochę za wcześnie...

Karty z serii KINGPIN przez lata wyznaczały granice tego, co można było wycisnąć z układów NVIDII przy użyciu ciekłego azotu. Ostatnia z nich, EVGA GeForce RTX 3090 Ti KINGPIN, trafiła do sprzedaży w lipcu 2022 roku, około trzech miesięcy po premierze standardowego modelu. Był to jeden z ostatnich mocnych akcentów współpracy EVGA z NVIDIĄ, zakończonej kilka miesięcy później. Vince "KINGPIN" Lucido wrócił teraz do kulis tamtej premiery.

Od dłuższego czasu jesteśmy świadkami bardziej niż absurdalnej sytuacji, gdy karty graficzne GeForce RTX 5090 sprzedawane są za ponad 30 tysięcy złotych. Wygląda na to, że sytuacja nie tylko już nie poprawi się, ale w najbliższym czasie może się tylko pogłębić. W sieci pojawiły się doniesienia na temat planów NVIDII na ten konkretny układ graficzny. Jeśli się sprawdzi, to topowy układ Blackwell wkrótce może nie być już wcale dostępny w sprzedaży.

Firma AMD w ostatnich miesiącach zaczęła w końcu wprowadzać upscaling FSR 4 na inne układy graficzne niż Radeony RX 9000. Kilka miesięcy temu FSR 4.1 trafił do układów Radeon RX 7000, opartych na architekturze RDNA 3. W pierwszych miesiącach 2027 roku obsługa zostanie poszerzona także o karty z serii RDNA 2. Tymczasem producent potwierdził w końcu specjalną wersję upscalingu dla zintegrowanych układów graficznych w notebookach oraz handheldach.

Microsoft zakończył wsparcie Windows XP w kwietniu 2014 roku, a NVIDIA wydała ostatni sterownik dla tego systemu w lipcu 2016 roku. Był nim ForceWare 368.81, który nie obsługiwał oficjalnie kart Pascal. Retro pecety z Windows XP mogły więc korzystać najwyżej z generacji Maxwell. Modder o pseudonimie SupraGSX połączył elementy starego sterownika z komponentami nowszych pakietów i przygotował ForceWare 382.69.

Advanced Shader Delivery to jedna z chętniej promowanych nowości technologicznych od Microsoftu, której celem jest znacząca redukcja czasu kompilowania shaderów, poprawa wydajności a nawet wydłużenie czasu pracy na zasilaniu akumulatorowym podczas grania (dotyczy rzecz jasna tylko laptopów). Dotychczas wsparcie dla Advanced Shader Delivery było jednak dość skromne i dotyczyło głównie kart graficznych AMD. Jeszcze w tym miesiącu to się zmieni.

Ankieta dotycząca sprzętu i oprogramowania na Steamie od lat daje ciekawy obraz tego, jak zmieniają się komputery graczy. Dotychczas rezultaty tych ankiet były przewidywalne, jednak najnowsze dane za wrzesień 2026 roku przynoszą aż dwie wyraźne zmiany na szczycie. Okazuje się, że GeForce RTX 5070 został najpopularniejszą pojedynczą kartą graficzną w ankiecie. Co jednak ciekawsze, mimo bardzo wysokich cen RAM-u gracze coraz chętniej wybierają 32-gigabajtowe konfiguracje.

GeForce RTX 5090 był zapowiadany jako topowa karta graficzna dla graczy i entuzjastów, jednak bezkonkurencyjna wydajność, duży popyt ze strony firm oraz ograniczenia dotyczące zaawansowanych układów sprawiają, że zwykły zakup tego układu jest dziś mocno utrudniony - i nie chodzi tu już wyłącznie o astronomiczną cenę. Przykładowo, sklep Micro Center zaczął wymagać już okazania dokumentu tożsamości i podpisania specjalnej deklaracji.

Odejście EVGA z rynku kart graficznych do dziś jest pamiętane przez wielu entuzjastów. Firma przez lata miała bardzo mocną pozycję na rynku, więc gdy wycofała się z biznesu GPU, szybko pojawiły się spekulacje, że nie chodziło wyłącznie o zwykłą kalkulację opłacalności. Teraz były menedżer produktu firmy, Brendon Ray Hedrick, opisuje kulisy relacji z NVIDIĄ i pokazuje, że nie było właściwie jednego konkretnego powodu wyjścia z tego biznesu.

Problemy ze złączami zasilania w mocnych kartach graficznych sprawiły, że wokół samego kabla i konektora zrobiło się więcej zamieszania, niż wokół wydajności samych GPU. Przyzwyczailiśmy się zatem do tego, że co jakiś czas wychodzą specjalne adaptery monitorujące złącze zasilania. Thermal Grizzly WireView Pro II Noctua Edition to kolejne narzędzie dla osób, które chcą dokładniej kontrolować zachowanie portu 12V-2x6.

Niedługo po oficjalnej premierze technologii NVIDIA DLSS 5, w sieci zaczęły pojawiać się pierwsze modyfikacje, które nie tylko odblokowały możliwość włączenia 3D-Guided Neural Rendering na starszych układach NVIDII, ale nawet na konkurencyjnych kartach AMD Radeon. Wydajność na tych ostatnich była jednak daleka od akceptowalnej. Wygląda na to, że wkrótce sytuacja może pomału ulegać zmianie. Twórca modyfikacji DLSS-NR dla Radeonów mocno przyspieszył proces optymalizacji.

Jasne jest, że chińskie karty graficzne nie są w stanie rywalizować z GeForce'ami, Radeonami czy nawet jednostkami ARC od Intela. Z drugiej jednak strony trudno nie docenić postępu, który dokonano w ostatnich latach - w końcu ostatnie GPU z Państwa Środka uruchamiają już współczesne gry przy użyciu bibliotek DirectX 12. Jednym z nich Lisuan LX 7G100. Nowe testy wskazują, że ta karta jest wyraźnie sensowniejsza od Moore Threads MTT S80.

Najbliższe tygodnie będą bardzo bogate dla graczy, ponieważ na rynek trafi kilka wyjątkowo interesujących pozycji. Widać to doskonale po debiucie najnowszych sterowników dla kart graficznych GeForce. NVIDIA opublikowała nowy pakiet Game Ready 617.14, które przynoszą oficjalne wsparcie dla kilku z nadciągających premier. Nie zabraknie tutaj także pewnej polskiej gry, która nieoczekiwanie na dniach otrzyma zremasterowaną wersję.

Rynek wtórny kart graficznych potrafi przynieść nieoczekiwane znaleziska. Grafik 3D kupił wraz ze znajomym dwie używane karty do wspólnego projektu, ale jedna z nich okazała się czymś znacznie ciekawszym niż sprzęt do renderowania. Na obudowie znalazł podpis Jensena Huanga, który według relacji kupującego miał zostać wcześniej uznany przez sprzedawcę za autograf menedżera ASUS-a. Teraz karta trafiła na aukcję do Bonhams.

Pamięć GDDR7 to obecnie najnowszy typ VRAM-u, który oferowany jest w konsumenckich kartach graficznych. Z GDDR7 korzysta jednak wyłącznie NVIDIA dla swoich układów GeForce RTX 5000 (desktopowe i mobilne warianty). W przypadku AMD, firma na razie korzysta wyłącznie ze starszych kości GDDR6, które jednak oferują wystarczającą wydajność i przepustowość dla układów graficznych, opartych na architekturze RDNA 3 czy RDNA 4. Szykują się jednak zmiany.

Rynek kart graficznych od dłuższego czasu nie wygląda zbyt dobrze. Nie jest tajemnicą, że pamięć VRAM stała się jednym z najważniejszych elementów wpływających na ceny GPU, szczególnie w wyższych konfiguracjach, a każda zmiana po stronie dostawców GDDR7 może odbić się na dostępności i kosztach gotowych kart. Najnowsze wieści mogą więc okazać się ważne w kontekście tego, jak będzie wyglądać dostępność GeForce'ów RTX 5000 w kolejnych miesiącach.

Obecnie produkowane pamięci GDDR7 oferowane są w dwóch wersjach pojemnościowych - 2 GB (gęstość 16 Gb) oraz 3 GB (gęstość 24 Gb). Początkowo firmy oferowały wyłącznie pierwszy wariant, z czasem jednak wprowadzano masową produkcję także drugiej wersji, choć nadal jest ona znacznie rzadziej spotykana (ze względu chociażby na wysoką cenę). Użycie 3 GB bez zmiany magistrali pozwoliło przykładowo na zaoferowanie 24 GB pamięci w układzie GeForce RTX 5090 Laptop GPU, pomimo utrzymania 256-bitowej...

W ostatnich dniach pojawiły się doniesienia, jakoby premiera kart graficznych z układami NVIDIA GeForce RTX 6000 (architektura Rubin) miałaby się odbyć w 2027 roku. Byłoby to dość zaskakujące, biorąc pod uwagę jaką zasłoną tajemnicy okryte są nowe karty graficzne tego producenta. Tymczasem w sieci pojawiły się nieco bardziej realistyczne prognozy, dotyczące zarówno NVIDII jak i AMD. Co ważne, jeden z producentów może faktycznie wprowadzić nową generację jeszcze w 2027 roku.

Jednym z najchętniej i najczęściej komentowanych tematów we wrześniu bez wątpienia jest premiera NVIDIA DLSS 5, czyli technologii renderowania neuronowego. Oficjalnie DLSS 5 trafił do jednej gry, jednak moderzy bardzo szybko zaczęli działać, by włączyć 3D-Guided Neural Rendering do innych gier, a nawet na układach graficznych innych producentów (AMD). Tymczasem według najnowszych doniesień, producent Radeonów faktycznie pracuje nad podobnym rozwiązaniem.

007: First Light zadebiutowało w maju tego roku na PC oraz konsolach obecnej generacji: PlayStation 5 (Pro) oraz XBOX Series X|S. Jeszcze przed debiutem zapowiadano jednak wsparcie dla Path Tracingu dla wydajnych komputerów. Początkowo aktualizacja miała trafić latem tego roku, jednak finalnie pojawił się poślizg w implementacji, co było wynikiem dłuższego czasu potrzebnego na testy i optymalizacje. W końcu jednak do gry trafiła odpowiednia aktualizacja.

Do rodziny Blackwell należą nie tylko gamingowe układy GeForce i akceleratory AI montowane w szafach GB200 NVL72. Istnieją jeszcze tak zwane karty profesjonalne, czyli akceleratory RTX PRO 6000, oferujące pełnię możliwości układu GPU GB202. Teraz do oferty producenta dołącza RTX PRO 5500, który wykorzystuje dokładnie tę samą wersję chipu jaką posiada karta graficzna GeForce RTX 5090, ale został wyposażony w znacznie większą ilość pamięci VRAM.

Karty graficzne NVIDIA GeForce RTX 5000 są już z nami od ładnych kilkunastu miesięcy. W normalnych okolicznościach powoli wypatrywalibyśmy już modele kolejnej generacji albo przynajmniej omawiali odświeżone warianty z dopiskiem SUPER, jednak - jak sami pewnie dobrze wiecie - na rynku PC w ostatnim czasie nic już nie wygląda do końca normalnie. Ceny niektórych podzespołów wzrosły już tyle, że wyglądają wręcz niepoważnie.

Karty z układem NVIDIA GeForce RTX 4090 nie obsługują jeszcze oficjalnie DLSS 5 Neural Rendering, ale entuzjaści znaleźli sposób na uruchomienie tej technologii na karcie Ada Lovelace. Jeden z użytkowników Reddita sprawdził przy okazji, ile energii potrzebuje GPU podczas takiego eksperymentu. Wynik okazał się interesujący. Obniżenie napięcia do 925 mV zmniejszyło pobór mocy nawet o 47 W, bez zauważalnej utraty liczby klatek.

Valve opublikowało wyniki sierpniowej ankiety Steam, dotyczącej posiadanych przez graczy komponentów. Jak wygląda sytuacja dla procesorów, kart graficznych oraz pamięci RAM, zwłaszcza w sytuacji nieustannych wręcz podwyżek ceny? W przypadku kart graficznych AMD Radeon, zdecydowanym "wygranym" jest Radeon RX 9070 XT, którego popularność zwiększyła się kolejny miesiąc z rzędu. Wzrosty widać również w układach graficznych GeForce RTX 5000.

Kilka tygodni temu posiadacze kart graficznych AMD Radeon RX 7000 otrzymali oficjalne wsparcie dla upscalingu FSR 4.1 o wyraźnie lepszej jakości obrazu względem FSR 3.1, nawet jeśli jest to zmodyfikowana wersja skalowania, wykorzystująca instrukcje INT8 zamiast FP8. AMD już wcześniej potwierdziło także oficjalne wsparcie dla Radeonów RX 6000, jednak w tym wypadku oficjalna implementacja będzie miała miejsce w przyszłym roku. Z odsieczą ponownie zatem przyszli moderzy.