AMD B650 na karcie PCIe. Lekuo SouthBridge Max zamienia jeden slot x4 w cztery M.2, cztery SATA i cztery porty USB

Karty rozszerzeń dodające kolejne gniazda M.2 czy porty SATA nie są nowością. Zwykle bazują na prostych kontrolerach lub drogich układach PCIe. Chińska firma Lekuo poszła jednak inną drogą i umieściła na karcie PCIe 4.0 x4 pełnoprawny chipset AMD B650, znany z płyt głównych dla procesorów Ryzen. Podobne konstrukcje pojawiały się wcześniej wśród entuzjastów, ale Lekuo jako jedna z pierwszych firm oferuje takie rozwiązanie jako gotowy produkt w atrakcyjnej cenie.

Firma Lekuo umieściła chipset AMD B650 na karcie PCIe 4.0 x4 i oferuje z niej cztery gniazda M.2, cztery porty SATA, a także cztery złącza USB bez bifurkacji płyty głównej, płacąc za to ograniczoną przepustowością wspólnego łącza i cieplejszymi tylnymi slotami.

Sapphire Pure X870A WiFi 7 - Kolejna biała płyta główna AM5 dla procesorów AMD Ryzen

Karta Leuko SouthBridge Max PB65MX3 komunikuje się z komputerem przez jedno złącze PCIe 4.0 x4 i za jego pośrednictwem udostępnia cztery gniazda M.2 NVMe, cztery porty SATA III 6 Gb/s, USB-C 20 Gb/s, USB-C 10 Gb/s oraz dwa porty USB-A 10 Gb/s. Zamiast stosować dedykowany kontroler rozbudowy PCIe, Lekuo wykorzystało układ AMD Promontory 21, chipset znany z płyt głównych B650. To nietypowe zastosowanie, ale technicznie ma sens. Promontory 21 pełni na płytach głównych funkcję dodatkowego kontrolera wejścia/wyjścia i udostępnia m.in. linie PCIe, SATA oraz USB. Dzięki temu karta może korzystać z dojrzałego wsparcia systemowego dla Windows, Linuksa i macOS. Chipset nie jest przy tym ograniczony wyłącznie do platformy AMD, dlatego PB65MX3 może działać również w komputerach z procesorami Intela.

ASUS ROG Crosshair 2006 - hołd dla pierwszej w historii płyty głównej z serii ROG o specyfikacji Crosshair X870E Dark Hero

Największym ograniczeniem pozostaje przepustowość połączenia z komputerem. Jedno złącze PCIe 4.0 x4 oferuje maksymalnie około 7,9 GB/s transferu brutto, więc przy jednoczesnym wykorzystaniu czterech dysków M.2 dostępne pasmo musi zostać podzielone między wszystkie urządzenia. W praktyce oznacza to ograniczenie każdego gniazda do trybu zbliżonego do PCIe x2, gdy wszystkie sloty są zajęte. Lekuo wycenia kartę na 599 juanów, czyli około 89 dolarów (około 335 zł) na rynku chińskim. W sprzedaży globalnej cena ma wynosić około 129 dolarów. To mniej niż połowa kwoty, jaką trzeba zapłacić za WisdPi PROM21 All In, pierwszą komercyjną kartę tego typu, która pojawiła się w sprzedaży w czerwcu za 199 dolarów. Część różnicy może wynikać z kosztów dystrybucji, ale znaczenie ma również sytuacja chipsetu. AMD stopniowo odchodzi od B650 na rzecz nowszego B850, dlatego układy Promontory 21 nie mają już tak dużego zastosowania na rynku płyt głównych.

Gigabyte B850M AORUS STEALTH oficjalnie. Nowa płyta główna ukrywa złącza z tyłu laminatu

Dostępność SouthBridge Max może być jednak ograniczona. Lekuo tłumaczy problemy z dostawami wzrostem cen komponentów, w tym nawet 200-procentowym wzrostem kosztów kondensatorów. Dla użytkowników budujących domowe serwery NAS albo małe komputery ITX bez obsługi bifurkacji PCIe (funkcja pozwalająca podzielić jedno szerokie złącze PCIe (np. x16) na kilka mniejszych niezależnych połączeń (np. cztery x4)) taka karta może być ciekawą alternatywą. Nie jest natomiast rozwiązaniem dla osób, które chcą jednocześnie maksymalnie obciążyć cztery szybkie dyski NVMe. Dodatkowym ograniczeniem pozostaje konstrukcja karty. Tylne gniazda M.2 znajdują się przy tylnej krawędzi PCB, co może utrudniać odprowadzanie ciepła podczas długotrwałego obciążenia. W połączeniu z ograniczeniem jednego łącza PCIe 4.0 x4 oznacza to, że PB65MX3 jest przede wszystkim sposobem na zwiększenie liczby dostępnych urządzeń, a nie metodą na uzyskanie maksymalnej wydajności wszystkich podłączonych nośników.