Budgie 10.10. Kolejny pulpit ze świata Linux porzuca X11, witając się z Waylandem. Nowość dostępna w przyszłej Fedorze

Budgie to środowisko graficzne dla "Linuksa" i uniksowych systemów, które początkowo dostępne było jedynie dla niezależnej dystrybucji Solus. Cechuje się minimalizmem, a wyróżnia je także boczny panel o nazwie Raven, a przy tym dostępność dodatków (tzw. apletów). Jego twórcy z organizacji Buddies of Budgie ogłosili nowe wydanie 10.10, które jest finalnym dla serii 10.x. Kluczową zmianą jest przejście z X11 na protokół Wayland. Twórcy skupią się teraz na tworzeniu Budgie 11.

Środowisko graficzne Budgie 10.10 zostało przedstawione przez twórców z Buddies od Budgie. Nowa odsłona jest finalną z serii 10.x, a główną nowością jest wprowadzenie Waylanda zamiast dotychczasowego X11. 

Solus - krótka historia odsłony Linuksa, która dała początek pulpitowi Budgie. System wstaje na nogi po latach uśpienia

Warto wspomnieć, że wydanie Budgie 10.10 kończy ponad 10 lat rozwoju serii Budgie 10.x, a cały zespół może się skupić na rozwoju "jedenastki" (choć w obecnej wersji nadal będzie można liczyć na poprawki błędów i usprawnienia dla Waylanda). Głównym celem omawianego wydania jest zaoferowanie "podobnego, jeśli nie lepszego doświadczenia do tego, którego użytkownicy oczekują od Budgie Desktop pod kontrolą X11". Tak więc w tym środowisku graficznym nadal dostępne będą aplety, panele, wspomniany już pasek boczny Raven, a także ikony pulpitu spod skrzydeł Budgie Desktop View, a skróty klawiaturowe mają pozostać "znajome".

COSMIC Epoch 1 - autorskie środowisko graficzne od System76 dla Linuksa już dostępne. Rust zapewnia nowoczesne funkcje

Nastąpiła więc integracja różnych narzędzi z Waylanda (dot. zrzutów ekranu i blokady ekranu, zarządzania stanem bezczynności, teł pulpitu, jak również integracji aplikacji). Budgie 10.10 może też skorzystać z nowej wersji Budgie Desktop Services (napisane w Qt6 i C++) - w tej odsłonie usługi wspomagać będą konfigurację ekranów (natywnie na Waylandzie), jednak mają się one stać "bijącym sercem" nadchodzącej edycji Budgie 11 (wtedy też odpowiadać będą za więcej działań - twórcy określają je "przyszłym centralnym hubem"). Zaleca się przy tym używanie aplikacji wdisplays do zarządzania wieloma monitorami i rozdzielczościami (wspomniane usługi automatycznie zapiszą ustawienia, które pozostaną pomiędzy sesjami).

Fedora z pulpitem GNOME (dla porównania)

Fedora 43 - Wayland zamiast X11 w GNOME 49. Nowa odsłona wprowadza RPM 6.0 i instalator Anaconda dla spinów

Kolejną rekomendacją jest korzystanie z kompozytora opartego na wlroots, a konkretniej z labwc, który doczekał się już implementacji "pomostu" (dzięki niemu labwc jest automatycznie konfigurowany). Wiele apletów doczekało się aktualizacji, aby dostosować się do Waylanda (np. Night Light, czy też powiadomienia) - tak samo jak panel i inne komponenty (Budgie Dekstop View, Budgie Control Center, Budgie Session). Nowa wersja tego środowiska graficznego dostępna będzie w nadchodzącej dystrybucji Fedora 44 oraz Ubuntu Budgie (oparte na Ubuntu 26.04), a z czasem powinna trafić również do innych. Jeśli chcemy zapoznać się z bardziej szczegółowym opisem zmian w Budgie 10.10, to oficjalną wiadomość od tworców znajdziemy POD TYM ADRESEM.